🎭«سه زن: شعری برای سه صدا» اثر سیلویا پلات، یک نمایشنامه‌ی رادیویی

(رادیو-شعر) است که در تابستان ۱۹۶۲ برای برنامه‌ی «بی‌بی‌سی ثِرد» نوشته و پخش شد و بعدها در مجموعه‌اشعار «درختان زمستانی» گنجانده شد.

این اثر که در فضای یک زایشگاه می‌گذرد، از سه مونولوگ درهم‌تنیده تشکیل شده است. هر صدا نماینده‌ی یکی از سرنوشت‌های ممکن در تجربه‌ی بارداری و زایمان است:
صدای اول به زنی متأهل تعلق دارد که فرزندش را به سلامت به دنیا می‌آورد. زبان او سرشار از تصاویر نور و شفافیت است و تولد نوزاد را به کانون یک هویت تازه تبدیل می‌کند.
صدای دوم روایتگر یک کارمند جوان است که سقط جنین را تجربه می‌کند. توصیفات او از فضای سرد و بی‌روح بیمارستان، احساس خلأ جسمانی و شرم اجتماعی، منظری از سوگی خاموش و احساس ازخودبیگانگی ترسیم می‌کند.
صدای سوم متعلق به یک دانشجو است که نوزاد ناخواسته‌اش را به فرزندخواندی می‌سپارد. مونولوگ او آمیزه‌ای است از رهاییِ تلخ و فقدانی پایدار که همچون کودکی شبح‌وار، همیشه در حاشیه‌ی زندگی او باقی می‌ماند.
این سه‌پاره‌سازی روایی، اساس تضادهای اصلی اثر از جمله بدن در برابر نهادهای اجتماعی، شور در برابر تکلیف، و انتخاب در برابر قضاوت را شکل می‌دهد. پلات با مهارت از امکانات رسانه‌ی رادیو بهره می‌گیرد و با استفاده از واژگان حسی، بالینی و استعاری، سه جهانِ صوتی متمایز خلق می‌کند. مردان در این اثر عمداً به حاشیه رانده شده‌اند و حضورشان تنها از طریق فرمان‌ها، تشخیص‌های پزشکی و قضاوت‌های اجتماعی احساس می‌شود. این انتخاب، تجربه‌ی زیسته‌ی زنانه را در کانون توجه اثر قرار می‌دهد.

از نظر ساختاری، هر صدا یک سفر درونی منحصربه‌فرد را طی می‌کند: پذیرش و آشتی، فروپاشی و سوگ، یا انتخاب و ازخودگذشتگی. نتیجه، پرتره‌ای چندبعدی از مفهوم مادری است که از هر نگاه رمانتیک و ساده‌انگارانه‌ای فرار می‌کند و همزمان وجوه شگفت‌انگیز، تراژیک و پیچیده‌ی اخلاقی آن را به نمایش می‌گذارد. این اثر در دوره‌ای خلق شد که پلات خود تجربیات مستقیمی از زایمان و سقط جنین داشت. فرم رادیویی به او این امکان را داد تا «اعتراف» را نه در قالب یک راوی، بلکه در چندین صدای موازی و هم‌ارز گسترش دهد. «سه زن» را می‌توان هم‌ردیف دغدغه‌های رمان «ناقوس شیشه‌ای» و نیز اشعار مجموعه‌ی «آریل» دانست که بر مسائل هویت، بدن زنانه و نهادهای اجتماعی متمرکزند.
در جمع‌بندی، «سه زن» روایتی از تجربه‌ی مادری در جهان مدرن است که نشان می‌دهد چگونه در مکانی واحد (زایشگاه) سه سرنوشت کاملاً متفاوت رقم می‌خورد: جشن تولد و روشنایی، سوگ خاموش ازدست‌دادن، و معمای اخلاقی واگذاری.

#ادمین‌پیج
https://t.me/hezar_khom/9435?single