🔃2️⃣
🔸ملال و معنا :
اغلب مردم هنگامی که با فقدان معنای فردی روبهرو هستند با سرگرمیهای مختلف یعنی معناهای جعلی به دنبال خلق جایگزینی برای معنا هستند. اقبال به سرگرمیها دقیقا ترس از خلا بزرگی را نشان میدهد که پیرامونمان را احاطه کرده است. هرچه بیشتر به زندگی فردی و روزمره توجه کنیم یعنی بیشتر در پی یافتن مفری برای گریز از ملال هستیم. ملال با نیازهای واقعی ارتباطی ندارد، بلکه با امیال مرتبط است و این میل تمایل داشتن به محرکهای حسی است. محرکها تنها جذاب هستند. تاکید ما بر اصالت و نوآوری نشان میدهد که زندگی چقدر ملالانگیز است. امروزه بیش از اینکه بر ارزشمندی چیزی تاکید کنیم بر جالب بودن آن تاکید میکنیم. اینکه چیزی را تنها از این زاویه که آیا جالب است یا خیر بنگریم به معنای این است که آن را تنها از دیدگاهی زیباییشناسانه مینگریم. نگاه زیباشناسانه فقط بر سطح متوقف میماند و دربارهی این سطح بر این مبنا قضاوت میکنیم که آیا جالب است یا ملالانگیز. ولی باید توجه داشت که نگاه زیباشناسانه هم معمولا به ملال میگراید چون کل محتوای زندگی را به شیوهای سلبی تعریف میکند. هایدگر میگوید امروزه تنها چیزهای جالب علاقه ما را برمیانگیزد و چیز جالب همان چیزی است که حتی یک لحظه بعد به نظر ما بیتفاوت یا ملالآور مینماید.
🔸ملال، کار و فراغت :
ملال با تعمق ارتباط دارد و تعمق به معنای گرایش به از دست رفتن دنیاست. سرگرمی تعمق را کاهش میدهد، ولی همواره پدیدهای گذراست. کار اغلب کمتر از سرگرمی ملالانگیز است ولی کسانی که کار را درمان ملال میدانند حذف موقتی نشانهها را با درمان بیماری اشتباه میگیرند. پاسخ به این پرسش را که چرا مردم دچار ملال میشوند نمیتوان تنها در کار یا فراغت جستجو کرد. ملال با بیکاری ارتباط ندارد، بلکه با معنا مرتبط است.
فرناندو_پسوآ در کتاب بیقراری مینویسد: «میگویند ملال بیماری بیکاران است، یا تنها به کسانی حمله میکند که کاری ندارند انجام دهند. ولی این بیماری روح در واقع زیرکتر از این است: این بیماری به کسانی حمله میکند که آمادگی ابتلا به آن را دارند و کسانی که کار یا تظاهر به کار میکنند (که همان به معنای کار نکردن است) کمتر از افرادی که واقعا بیکارند میتوانند از این بیماری بگریزند.
کل شبانهروز ما بین کار و فراغت تقسیم شده است، بعد از کار که معنای چندانی به زندگی نمیدهد نوبت زمان فراغت است که به همین اندازه از معنا تهی است. ملال مسئلهی کار یا فراغت نیست، بلکه مسئلهی معناست.
آگاهی از ملالی را که گاهی پس از پایان سرگرمی و فراغت گریبان ما را میگیرد باید آگاهی از تهی بودن بدانیم. اگرچه برای مثال مهمانی لذتبخش و سرگرمکننده بوده اما کاملا تهی است. هایدگر میگوید احساس تهی بودنی که در این شکل عمیقتر ملال ظاهر میشود، تهی بودنی است که «خویشتن واقعی ما» برجای میگذارد.
🔸ملال و مرگ :
هرج و مرج و خشونت چیزی است که فرد را از ملال به زندگی باز میگرداند، او را بیدار میکند و به زندگی نوعی معنا میبخشد. ما گرایشی زیباشناسانه به خشونت داریم و این زیباشناسی آشکارا در زیباییستیزی مدرنیته و تمرکز آن بر چیزهای تکاندهنده و نفرتانگیز نمایان بود. از نظر اخلاقی نیز به خشونت گرایش داریم و همزمان میخواهیم شاهد کاهش آن نیز باشیم.
ملال باعث میشود که بیشتر چیزها همچون جایگزینهایی وسوسهانگیز به نظر برسند .
ملال و تازگی :
هنگامی که به هر آنچه جدید است متوسل می شویم امیدواریم که آن چیز جدید بتواند فردیتساز باشد و به زندگی معنایی فردی ببخشد؛ ولی هر تازهای به سرعت کهنه میشود و وعدهی معنای فردی هیچگاه تحقق نمییابد. تازهها همواره به سرعت به روزمره تبدیل میشوند و آنگاه نوبت میرسد به ملال از چیزهای نُویی که همواره یکساناند، و ملال از کشف این نکته که در ورای تفاوتهای دروغین اشیا و افکار مختلف، همه چیز به نحو تحملناپذیری یکسان است.
ما به مصرفکنندگان عمدهی چیزهای جدید و افراد جدید تبدیل میشویم تا یکنواختی شباهت چیزها را درهم بشکنیم. رولان_بارت در جملهای که به نوعی پر رمز و راز است نوشت: «ملال با میل فاصله چندانی ندارد: ملال همان میل است که از ساحل لذت به آن مینگریم». در این جمله منظور از لذت «همان» است، در حالی که میل را باید چیزی دانست که فراتر از «همان» است و در «بیرون» قرار دارد (تعالی). ملال در نابترین شکل خود، همهجا حاضر است مسلما پادزهر آن تعالی است. ولی چگونه حضور تعالی در وجودی همهجاحاضر میسر است؛ آن هم وجود همهجاحاضری که از هیچ ساخته شده است؟
🔃2️⃣
https://t.me/hezar_khom
Post #5078
873
📚«کتابخوانه»ی هزارخُم | «کتابخوانه»ی هزارخُم 🔃1️⃣ ♦️خلاصه کتاب : #فلسفه_ملال #لارس_اسوندسن 🔸مقدمه : ملال چیست؟ چه زمانی ایجاد میشود؟ چرا اینچنین است؟ چرا بدان گرفتار میشویم؟ چگونه بر ما مستولی میشود؟ چرا نمیتوان با نیروی اراده بر آن غالب شد؟ تفاوت ملال و افسردگی چیست؟ تفاوت ملال و بیعلاقگی…
- 👏 8
- ❤ 5
- 🙏 2