‍ ▪️نقد و بررسی فیلم ربکا به قلم ساسان عادلی

1- آلفرد هیچکاک کارگردانی که با ساخن چند شاهکار سینمایی جایگاه رفیعی برای خود در سینمای انگلستان دست و پا کرده بود در سال 1939 با پبشنهاد وسوسه کننده دیوید او. سلزنیک مدیر کمپانی پر آوازه مترو گلدین مایر که هنوز در حال و هوای موفقیت عظیم فیلم برباد رفته قرار داشت برای ساخت فیلمی برای این کمپانی مواجه شد. او در سال 1939 پس از ساخت دو فیلم آخرش در انگلستان ( بانو ناپدید می شود – مهمانخانه جاما ئیکا ) چمدانش را برای حضور دائمی و طولانی در آمریکا و هالیوود بست و به خیل عظیم کارگردانان با استعداد اروپایی مهاجر به آمریکا پیوست. هیچکاک در آن زمان چهل ساله بود. او پس از ورود به آمریکا تصمیم گرفت اولین فیلم آمریکاییش را بر اساس رمان بسیار مشهور: ربه کا نوشته نویسنده مشهور آن زمان دافنه دوموریه بسازد. دیوید او. سلزنیک هم با دادن آزادی عمل کافی به این کارگردان نامی اروپایی دست او را در خلق یکی ازبهترین فیلمهای هیچکاک باز گذاشت و نتیجه این همکاری سازنده یک موفقیت تمام عیار هم برای هیچکاک و هم سلزنیک بود چرا که سلزنیک موفق شد برای دومین سال متوالی جایزه اسکار بهترین فیلم سال را نصیب خویش سازد. اگر یادتان باشد در مطالب گذشته ام درباره فیلمهای هیچکاک این نکته را ذکر کرده بودم که اعضای محترم آکادمی اسکار هرگز در طول فعالیت فیلمسازی هیچکاک آن چنان باید و شاید و شایسته از او و آثارش حمایت نکردند و آن آثار فاخر را به راحتی نادیده گرفتند ولی این مسئله در مورد اولین فیلم آمریکاییش زیاد صدق نمیکند و خوشبختانه این اثر ارزنده هیچکاک با استقبال و حمایت خوب اعضای آکادمی اسکار مواجه شد به گونه ای که این فیلم علاوه بر کسب جایزه اسکار بهترین فیلم سال 1940 در بخش بهترین کارگردانی – بهترین بازیگر نقش اول مرد( سر لارنس اولیویر ) – بهترین بازیگر نقش اول زن ( جون فونتن – که البته جایزه اسکار به او نرسید ولی سال بعد در اسکار 1941 بابت بازی در فیلم سوء ظن فیلم دیگری از الفرد هیچکاک برنده اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن شد) – بهترین بازیگر نقش دوم زن ( جودیت اندرسون) – بهترین موسیقی متن اورژینال ( فرانس واکسمن ) و بهترین تدوین ( هال سی- کرن ) کاندیدای اسکار بود و جورج بارنز بابت بهترین فیلمبرداری سیاه و سفید برای فیلم ربه کا برنده جایزه اسکار گردید. نکته آخر درباره هیچکاک و اسکار سال 1940 اینکه هیچکاک در آن سال برای دومین فیلم آمریکاییش که بلافاصله بعد از ربکا ساخته بود با عنوان : خبرنگار خارجی برای بار دوم در همان سال کاندید جایزه اسکار بهترین کارگردانی شد.

2-ظاهرا هیچکاک قرار بود در بدو ورود به آمریکا بر روی فیلمنامه ای درباره کشتی مشهور تایتانیک فیلمی را بسازد که در آخرین لحظه فیلمنامه ربه کا توسط سلزنیک به او پیشنهاد شد! بهر حال هیچکاک این فیلم را میسازد هرچند بسیاری از منتقدان این فیلم را زیاد هیچکاکی نمیدانند چرا که فاقد طنز و بذله همیشگی ایست که معمولا هیچکاک در فیلمهایش بکار میگیرد. ربه کا یک داستان قدیمی از نوع سیندرلایست که در دستان هیچکاک صرفا به یک فیلم شایسته تبدیل شده است . فیلمی که آنچنان امضاء کارگردان را در پای آن نمیتوان دید و این مسئله از آنجا ناشی میشود که هیچکاک با تجارب بسیارش در سینمای انگلستان هنوز در سینمای هالیوود جا نیافتاده استو در واقع یک کارگردان بی تجربه هالیوودی صفر کیلومتر است! البته هیچکاک آنچنان کارگردان باهوش و موقعیت شناسیست که خیلی زود بتواند خود را با محیط ویژه جدیدش مطابقت بدهد. هیچکاک بعدها در گفتگوی بسیار طولانیش با فرانسوا تروفوی به این نکته اشاره کرده است که هر چند اکثر عوامل سازنده این فیلم انگلیسی هستند و فیلم دارای فضایی انگلیسیست ولی با اینحال او تمام سعی خود را کرده که ربه کا ماهیتی هالیوودی پیدا کند و به این نکته ایمان دارد که قطعا این فیلم اگر در آمریکا ساخته نمیشد به شکل دیگری در می آمد.

https://t.me/hezar_khom/4911