منابع و مشخصات انتخاب بیست رباعی خیام

حکیم عمر خیام و رباعیات اصیل ایشان
جناب استاد سید‌علی میرافضلی طی تحقیقات شبانه‌روزی بیست ساله در رابطه با کشف رباعیات حکیم عمر خیام تا کنون توانسته (بیست عدد) رباعی اصیل  و (چهل و هشت)عدد رباعی محتمل و(پنجاه و یک)عدد رباعی جامانده از حکیم عمر خیام را تقدیم به علاقمندان فرهنگ و ادب بنماید؛ البته ایشان با تحقیق و تفحص در دیوان شاعران دیگر توانسته رباعیات آن شاعران را که به نام حکیم عمر خیام ثبت شده جدا نماید و البته رباعیاتی نیز در تقسیم بندی ایشان وجود دارد که از حکیم عمر خیام نیست ولی هنوز شاعران آنها مشخص نشده و به عنوان رباعیات سرگردان نامیده شده.

ابتدا بیست رباعی اصیل حکیم عمر خیام را تقدیم شما می‌نمایم
مبنای انتخاب این بیست رباعی دارای دو قسمت است
ابتدا شناخت زبان و جهان بینی و سبک رباعی سرایی  خیام
سپس استفاده از منابع کهن و نزدیک به دوره خیام که آنها را خدمتتان معرفی خواهم کرد:
 
**چهار قافیهً‌ای بودن رباعیات خیام و شاعران هم دورهً‌ی ایشان (در دوره‌ی خیام اصولا بیش از نود درصد رباعیات به شکل چهار قافیه‌ای بوده‌اند و در دوره‌های بعد تغییری در سرودن رباعی بوجود آمد و آن خذف قافیه‌ی مصراع سوم از رباعی بود)

مهمترین بن‌مایه‌های رباعیات خیام
کوزه ، کارگاه کوزه‌گری ،راه و جاده ، و آمدن و رفتن و منزل و خانه و بنا است.

رباعیات ایشان دارای قافیهً‌های بسیار ساده است
ردیف در رباعیات ایشان به ندرت دیده می‌شود
رباعیات ایشان برخلاف دیگر شاعران عاری از صناعات ادبی مانند صورخیال و تشبیهات و شگردهای موسیقیایی است و تنها مجاز مورد استفاده ایشان استعاره است آن هم به شکل ساده و نه پیچیده
زبان شعری ایشان ساده و سرراست است اما مطالب دارای معانی ژرف و اثرگذار است
هسته‌ی گفتمان ایشان طغیان و اعتراض ، حیرت و تردید ،پرسش و پرخاش است،

اما منابع انتخاب این بیست رباعی و رباعیات دیگر چنین است

منابع اصلی :رسالة التنبیه(ششصد قمری)، مرصاد العباد(ششصد و بیست قمری)
نخبة الشّارب(ششصد و هشتاد و یک قمری)
تاریخ وصاف(هفتصد و یازده قمری)
سفینه کهن رباعیات(سده هفتم قمری)
مالک و الممالک(سده هشتم قمری)

منابع کمکی
الاقطاب القطیبه(ششصد و بیست و نه قمری)
نزهة المجالس (سده هفتم هجری)

مجموعه ها
طربخانه (هشتصد و شصت و هفت قمری)
رباعیات خیام (اسعد افندی)(هشتصد و هفتاد و شش قمری)
باید توجه داشت که هرچه تاریخ منابع نزدیک به دوره حکیم عمر خیام باشد ارزش و اعتبار آن بیشتر و هرچه به قرن نهم و دهم و یازدهم نزدیک می‌شویم،  اعتبار منابع کمتر است .

حال با توجه به دو موضوع بالا یعنی ویژگیهای رباعیات حکیم عمر خیام و منابع معتبر این بیست رباعی اصیل را تقدیمتان میً‌کنیم:

.https://t.me/hezar_khom