اسکار وایلد زاید بود!

همیشه اُسکار وایلد مرا متعجب ساخته!
چگونه آرزو می‌کنی مثل او باشی، مثل او که بدنام بود!
زیبایی وقتی توجیه مزوّرانه نیابد، بدنامی می‌آورد.
اما رستگاری در چیزهای بی‌فایده است!
در زیبایی منهای هر چیز دیگر.

   شرایط پدید آمدن این شمایل عجیب:

"نهادهای اشرافیت کهن از هم پاشیده یا تضعیف شده بودند. سرمایه در دست طبقه متوسط رو به رشدی بود که آن را به ارث نمی‌برد، بلکه از طریق تجارت به دستش می‌آورد.
مردی که به لطف ارث پدرش ثروتمند بود(آن اشرافیِ فئودال) از روزگار کودکی فرصت داشت تهذیب‌اخلاق و بزرگ‌زادگی و علم و هنر و فلسفه و ژرف‌بینی بیاموزد.
اما مردی که باید عمرش را میان گرگ‌های بازار صرف می‌کرد تا آن ثروت را به دست آورد(مرد بورژوا) کجا برای چنین چیزهایی فرصت داشت؟
با این حال، پول به نحوی فزاینده در دستان این طبقه‌ی متوسط موسوم به بورژوا جمع می‌شد. نظر مساعد اعضای این طبقه بود که نمایش یا اُپرایی را بر صحنه نگه می‌داشت یا کتابی را پرفروش می‌کرد.

اما مشکل این‌‌جا بود که آن‌ها ذوقی ناپرورده و آشغال‌پسند داشتند و نیز تصوری سطحی و احساساتی از اخلاق. دستور زندگی برای این جماعت در چند بکن نکن ساده خلاصه می‌شد و از هنر هم توقعی نداشتند جز بازتاب همان‌ها."(تصویر دُریان گری، مقدمه مترجم)

   اما آن زیباپرست، اُسکار وایلد، در برابر خواسته‌های چنین طبقه‌ی بی‌ذوق و سلیقه‌ای ایستاد و نه گفت به هر آنچه آن‌ها مطالبه می‌کردند.
زیباپرست تاکید داشت که هنر چیز بی‌فایده‌ای است و این سخن او خطاب به این جماعت نوکیسه بود که جز "سود و فایده" ارزش دیگری نمی‌شناختند.
از آن پس، اثر هنری به هیچ چیز جز خود باج نداد.
زیبایی خود را آزاد ساخته بود.
زیبایی نمی‌خواست به شکل "فایده" درآید، به همین سبب، جامعه آن را زاید، علاف، لاقید نامید؛
مگر نه اینکه بزرگترین قید، سود است؟

به زندان افتاد، چون فقط به زیبایی وفادار ماند.
"فقط زیبایی" برای آنها چیز خطرناکی است.
همیشه به زیبایی باید چیزی "اضافه" شود، تا مهلک‌بودن‌اش را خنثی کند!
اما زیبایی بدون مهلک‌بودن دیگر هیچ نیست.
زیبا مهلک است و وحشی و خوفناک ( افسانه سیرِن‌ها را به یاد آورید که افسون زیبایی‌اشان ملوان‌ها را به قعر دریاها می‌کشاند و غرق می‌کرد. اولیس ناچار خود را به تیرک کشتی بست تا به دست زیبایی هلاک نشود!)

  می‌خواهی اُسکار وایلد باشی؟
زندگی‌ات را وقف هرآن‌چیزی کن که سودی ندارد.
رستگاری در چیزهای بی‌فایده است.
و این مبارزه‌ای طاقت‌فرسا طلب می‌کند، چون تو هر بار به چرخه‌ی مبادله/کالایی شدن پس رانده می‌شوی؛ اما اثر هنری اصیل در برابر "کالا شدن" مقاومت می‌کند.

شادترین دقایق زندگی‌ام آن هنگام است که در "کارهای بی‌فایده" غوطه خورده‌ام.
اُسکار وایلد زاید بود، به هیچ‌کس، به هیچ‌چیز، باج نداد.
اهمیت اسکار وایلد بودن در همین است: شهامتِ زاید بودن!


https://t.me/hezar_khom/2341

🔃📄5⃣اسکار‌وایلد‌زاید‌بود