#لحظاتی‌برای‌مطالعه‌و‌تفکر
#تاریخ‌مشروطه‌ایران
#احمد‌کسروی
(جلد دوم )



آزادیخواهان تبریز نیز در این مدت، قدرتمندتر شده بودند و *انجمن ایالتی تبریز* در نبود مجلس تهران ، خود را جانشین آن معرفی کرد.

تبریز دیگر تنها به فکر خود نبود بلکه هدفش برگرداندن مشروطه به ایران بود.
همچنین روزنامه‌ای  بنیاد نهادند به‌ نام *ناله ملت* که در آن از ظلم و ستم حکومت و رنج مردم می نوشتند.
عین الدوله که از محمدعلی شاه ماموریت داشت، در نزدیکی تبریز، سپاه را برای حمله به آزادیخواهان آماده می‌کرد.

مردم داوطلبانه برای مقابله با سپاه حکومت آمده بودند و فریاد می‌زدن :
باید جنگ کرد، باید به دشمن حمله کرد.

ستارخان مردم را آرام می‌کرد و می‌گفت:
تا دشمن به ما حمله نکند، من دست به اسلحه نمی‌برم زیرا نمی‌خواهم در کشته شدن مردم پیش قدم شوم.

بامداد بود که سواران عین الدوله از چند جهت به مشروطه خواهان حمله کرده و جنگ ترسناکی شکل گرفت و تا نیمروز، بازار کشتار  گرم بود تا آنکه سپاه حکومت در این حمله شکست خورده و عقب نشینی کردند.
ص تا ص تا ص 735-743_724


یکبار دیگر  سپاه حکومت به مشروطه خواهان شبیخون زد اما این‌بار بسیار شدیدتر از دفعه ی قبل.

مشروطه خواهان مانند قبل ایستادگی کرده و آنان را به عقب راندند.
در آن شب 164 نفر از سپاه حکومت کشته شدند اما از آزادیخواهان کسی را سراغ نداریم که اعلام کرده باشند.
عین الدوله پس از عقب نشینی، نزد مشروطه خواهان  نماینده فرستاد
و آنان در پاسخ عین الدوله گفتند:
تا جان در تن داریم از مشروطه دفاع خواهیم کرد؛ جناب عین الدوله بیایند در شهر بنشینند و طبق قوانین مشروطه، حکمرانی کنند  نه آنکه بیرون از شهر در فکر کشتن مردم باشد.
ص 743-748

نوزدهم شهریور برای تبریز یک روز بسیار سختی بود.
سپاه حکومت به زورآزمایی بزرگی برخاسته و اراده کرده بودند به هر نحوی که شده بر شهر مسلط شوند.

شهر در شوک فرو رفته بود.
مردم دسته دسته از خانه ها بیرون آمده و نمی دانستند باید چکار کنند.
بدخواهان مشروطه هم از فرصت استفاده کرده زبان به ملامت گشوده بودند.

ستارخان وسط دو سپاه گیر افتاده بود و در حال دست و پا زدن بود اما موفق شدند سپاه یک منطقه را به عقب نشینی وادار کند و خود را به منطقه دیگر برساند.
ص 748-754


ستارخان پس از تارومار کردن سپاه حکومت، خود را برای یاری دادن به منطقه ی دیگر که با کردان
نبرد می‌کردن ، رسانید.
مشروطه خواهان از حضور ستارخان
جان تازه ای گرفته و موفق شدند کردان را شکست داده و مابقی را فراری دهند.

در این جنگ سخت، از مشروطه خواهان فقط 3 تن کشته و 4 تن زخمی شدند.
درحالی که دشمن 120 تن کشته داد.
آنان مشروطه خواهان را دست کم گرفته بودند اما وقتی حمله کردند ، دیدند با انسان های *جان برکف* مواجه هستند لذا با آنکه تعدادشان بیشتر بود، فرار کردند.
ص 754-756


سپاه حکومت که از مشروطه خواهان شکست سختی خورده بودند، ناامید شده بودند
بعلاوه آنکه محمدعلی شاه از ناتوانی سپاهیان خود خشمگین شده بود.

از طرفی دیگر ، انگلیس به محمدعلی شاه می‌گفت همانگونه که خود ادعا کرده بودید که مشروطه را نابود نکرده و موقتا مجلس را بسته اید،  پس مجلس را بگشایید تا تبریز  آرام شود.
محمدعلی شاه از این حرفها بشدت خشمگین شده بود.
لذا سپاه حکومت که از شکست دادن مشروطه خواهان ناامید شده بودند، راهها را بستند تا آذوقه به شهر نرسد.
ص 756-763


از یک‌طرف محمدعلی شاه به عین الدوله فشار می آورد که هرچه سریعتر تبریز را شکست دهد
و از طرف دیگر هم ، روحانیون که به خون مشروطه خواهان تشنه بودند به عین الدوله فشار می‌آوردند که هرچه زودتر
تبریز را تسخیر کند.

روحانیون که به امور جنگ آگاه نبودند و محمدعلی شاه هم که در تهران ساکن بود، نمی‌دانستند که عین الدوله تمام زور خود را زده است اما نتواسته کاری کند و فکر می‌کردند که او قوی‌تر از این حرفهاست.

عین الدوله هم با آن فشارها چاره ای نداشت جز آنکه دوباره به مشروطه خواهان حمله کند.
ص 763-769

https://t.me/hezar_khom

🔃📑4⃣2⃣صص (۷۶۹-۷۴۳)