📚«کتابخوانه»ی هزارخُم | «کتابخوانه»ی هزارخُم: “#لحظاتی‌برای‌مطالعه‌و‌تفکر #تاریخ‌مشروطه‌ایران #احمد‌کسروی در بین این…”

#لحظاتی‌برای‌مطالعه‌و‌تفکر
#تاریخ‌مشروطه‌ایران
#احمد‌کسروی

در بین این اتفاقات، محمدعلی میرزا از *میرزاعلی اصغرخان اتابک* می‌خواهد که به ایران باز گردد.
مردم در این فکر بودند که او بعد از بازگشت به ایران چه ماموریتی خواهد داشت،
زیرا اتابک را طرفدار روس و مخالف مشروطه می شناختند و ظاهر امر این بود که محمدعلی میرزا می‌خواهد از هوش و زیرکی اتابک بهره گیرد تا مشروطه را نابود کند.

نمایندگان مجلس نسبت به آمدن اتابک بشدت اعتراض کردند اما محمدعلی میرزا به اعتراضشان اعتنایی نکرد.
صفحات ۲۴۸ تا ۲۵۲

اتابک ،برای جنبش توده مردم، ارزشی قائل نبود و آزادیخواهان را در برابر هوش و تجربه خود، کوچک می‌شمرد.

او اینگونه وانمود کرد که از کارهایش
در دوران صدراعظمی پشیمان بوده و در آن زمان، چاره ای جز انجامشان نمی‌داشت.

اما با تمام این اوصاف، وقتی او از روسیه به انزلی رسید، مجاهدان انزلی اجازه ندادند تا وارد شود و اتابک دوباره به جهاز بازگشت و در آنجا ماند
صفحات ۲۵۲ تا ۲۵۳

بعد از آنکه به مجلس اطلاع دادند که مجاهدان انزلی اجازه ی ورود به اتابک ندادند ، تعدادی از نمایندگان مجلس پشت تریبون رفته و گفتند اگر قرار باشد همه را به جرم خیانت به کشور طرد کنیم ، دیگر کسی باقی نمی‌ماند.
مشخص بود که مجلس، روحیه‌ی انقلابی خود را از دست داده است
لذا اجازه‌ی ورود اتابک را به انزلی صادر کرده و اتابک به تهران آمد.

بعد از آمدن اتابک به تهران، کابینه وزیر افخم که اولین کابینه قانونی ایران بود را ساقط کرده و اتابک تشکیل کابینه داد.
صفحات ۲۵۳ تا ۲۵۶

جادارد در اینجا سخنی هم از دبستانها و روزنامه ها بگوییم.
گفته بودیم که یکی از کارهای اروپایی قبل از مشروطه در ایران، بوجود آوردن دبستان و روزنامه بود.
این کارها پس از مشروطه با سرعت بیشتری رواج پیدا کرد.
و حتی صحبت از درس خواندن دختران هم شد
و نیز روزنامه های فراوانی هم بوجود آمدند.
اما ایکاش مردم در مورد مشروطه بیشتر اطلاع پیدا می‌کردند و می‌فهمیدند که کشورهای اروپایی چگونه پیشرفت کردند،
درحالی که در ایران هرکس به دلخواه خود، مشروطه را تعریف می‌کرد.
ص ۲۵۶ تا ۲۷۸

*شیخ فضل الله نوری* به خوشگذرانی و نام و آوازه، دلبستگی بسیاری داشت
او *پارک الشریعه* بنیاد نهاده و اسب و کالسکه فراهم آورده ، همیشه به شکل اعیانی زندگی می‌کرد.

توده مردم و کشور و اینجور چیزها برای او اهمیتی نداشت.
با شور و جنبش مشروطه خواهی، همراهی نمود اما معنای آن را نمی‌دانست.
او بیشتر در فکر تشکیل حکومت شرعی بود
صفحات ۲۷۸ تا ۲۸۸

وقتی مشروطه خواهان ، قانون اساسی را نوشتند، علما و روحانیون مانند شیخ فضل الله نوری با آن مخالفت کرده و از نقطه نظر مذهب شیعه بر آن ایرادهایی گرفتند.

محمدعلی میرزا که مخالف مشروطه و قانون اساسی بود، از مخالفت علما به نفع خود استفاده کرده، قیافه‌ی مذهبی به‌خود گرفت و اعلام کرد:
تا علمای نجف، قانون اساسی را تایید نکنند، من امضاء نخواهم کرد.

او به‌خوبی می‌دانست که علمای شیعه تایید نخواهند کرد.
صفحات ۲۸۸ تا ۲۹۴

مردم تبریز به کارشکنی در مورد قانون اساسی، اعتراض کرده و بازارها را بستند
و اعلام کردند اگر یک ماه هم طول بکشد، بازارها را باز نمی‌کنیم.
بازاری ها به کارگرانشان همچنان حقوق بدهند و هرکسی از همسایه‌ی خود حمایت مالی کند.
تبریز برخلاف تهران، خیلی معترضانه تر عمل کرد و معتقد بودند دسیسه ای در کار است
لذا در اقدامی انقلابی، در تلگرافخانه و حیاط توپخانه چادر زده و وسایل زندگی از خانه ها آورده، همانجا ساکن شدند.
صفحات ۲۹۸ تا ۳۰۳

یکی از اشکال هایی که علمای شیعه به قانون اساسی گرفتند، اصل هشتم بود که می‌گفت:
اهالی مملکت ایران در مقابل قانون دولتی، مساوی خواهند بود.

علما ایراد گرفته و گفتند:
مسلمان و کافر در حدود و دیه نباید مساوی باشند
اگر یک‌نفر مسلمان، یک یهودی یا زرتشتی را به قتل برساند، نباید آن مسلمان را اعدام کرد بلکه فقط دیه کافی است.

اقلیتهای مذهبی به اعتراض گفتند:
یعنی چون ما دین شما را قبول نکردیم و به دین دیگری معتقدیم، با حیوان برابر هستیم ؟
صفحات ۳۰۳ تا ۳۱۵

*شیخ فضل الله نوری* تغییراتی در قانون اساسی بوجود آورد و نظرات خود را بین مردم پخش کرده حتی به نجف هم فرستاد.

او یک اصلی به قانون اساسی اضافه کرد مبنی بر اینکه باید یک انجمنی از مجتهدین اسلام برپا شود و هر قانونی قبل از تصویب به تایید روحانیون برسد.
طلبه ها و نمایندگان مذهبی از این طرح حمایت می‌کردند و با *چوب تکفیر* تمامی مخالفان خود را می‌زدند.

مردم آذربایجان به تغییرات شیخ در قانون اساسی به شدت اعتراض کردند و
*دکترتقی زاده* هر جوری که شده با پافشاری ، مانع از خوانده شدن نظر شیخ در صحن علنی مجلس شد و بدینسان از یک آسیب بزرگ جلوگیری کرد.
صفحات ۳۱۶ تا ۳۱۸

https://t.me/hezar_khom
🔃📑 3⃣1⃣ صص ( ۳۱۸ تا ۲۴۸ )