📚«کتابخوانه»ی هزارخُم | «کتابخوانه»ی هزارخُم: “و او [ویرژیل] به من گفت: این روح‌های بدبخت، همان کسانی‌اند که زندگی را…”

و او [ویرژیل] به من گفت:
این روح‌های بدبخت، همان کسانی‌اند که زندگی را نه با ننگ و نه با آوازه، به پایان بردند. با آن گروهِ پست از فرشتگان آمیخته شده‌اند که نه در برابر خدا عصیان ورزیدند و نه وفادار ماندند، بلکه تنها به خود اندیشیدند آسمان آن‌ها را از خود می‌راند تا زیبایی‌اش خدشه‌دار نشود و ژرفایِ دوزخ نیز آن‌ها را نمی‌پذیرد، مبادا که گناهکاران، بر دیدنِ آن‌ها به خود ببالند.
دانته در این بخش از دوزخ، از بی‌طرفان یا بیماران سخن می‌گوید؛ کسانی که در زندگی، نه به نیکی گراییدند و نه به بدی و در برابرِ بحران‌های بزرگ اخلاقی، سکوت و انفعال را برگزیدند. جایگاه آن‌ها نه در دوزخ و نه در بهشت بلکه در «سرسرای دوزخ» است؛ جایی که عذابشان، خود «هیچ‌بودن» است.

#کمدی‌الهی؛ دانته، مترجم: شجاع‌الدین‌شفا، جلداول، دوزخ، سرود سوم‌، صص۱۰۷-۱۰۶.

دانته بی‌طرفی در برابر ظلم و ستم را نه تنها رهایی‌بخش نمی‌داند که آن را گناهی بزرگ‌تر از بسیاری از گناهان آشکار دیگر به حساب می‌آورد. آن‌ها که در لحظات سرنوشت‌ساز «نه» نمی‌گویند؛ هم از رحمت آسمان محروم‌اند هم از عذاب روشن دوزخ، و این شاید پست‌ترین جایگاه ممکن باشد.

💎ادمین #زهرا_م