📗هنر همدردی
👤آرتور شوپنهاور
🔖خلاصه‌ی کتاب
شوپنهاور در رساله «بنیاد اخلاق» که با نام «هنر همدردی» نیز شناخته می‌شود هرگونه اخلاق مبتنی بر عقل‌گرایی خشک یا تکالیف انتزاعی کانتی را نفی می‌کند. او بر این باور است که منشأ حقیقی افعال اخلاقی را نباید در قوانین تحمیلی بلکه باید در تجربه‌ای اصیل و عاطفی به نام همدردی جستجو کرد. او ابتدا محرک‌های کنش بشری را به سه دسته اصلی تقسیم می‌کند. خودخواهی که طالب خیر خویش است؛ بدخواهی که طالب رنج دیگری است؛ و همدردی که تنها محرک غیراگوئیستی و اخلاقی بشر محسوب می‌شود. از نظر #شوپنهاور جهان تجلی اراده‌ای واحد و بی‌کران است که در موجودات کثیر تکه تکه شده است. این تکثر مادی باعث می‌شود فرد دچار این توهم گردد که میان او و دیگران دیواری نفوذناپذیر وجود دارد. این توهم همان حجاب مایا است که منجر به خودخواهی و ستیز هر موجود با موجودی دیگر می‌شود. اما در لحظه همدردی این پرده به کناری می‌رود و فرد درمی‌یابد که رنج دیگری در حقیقت رنج خود اوست. در لایۀ مابعدالطبیعی هیچ مرز حقیقی میان من و تو وجود ندارد.
بدین ترتیب به نظر او روشن می‌شود که همدردی نه ضعفی عاطفی که معرفتی شهودی و عالی‌ترین مرتبه آگاهی است. شوپنهاور در صدد بیان این نکته است که چگونه کنشگر اخلاقی در لحظه مشاهده رنج دیگری به طور مستقیم با آن رنج یگانه می‌شود و گویی خود اوست که آن درد را تحمل می‌کند. این یگانگی تنها نیرویی است که می‌تواند از طغیان اراده سرکش و میل به سلطه‌گری جلوگیری کند. شوپنهاور دو فضیلت بنیادی را از دل همدردی استخراج می‌کند. نخست عدالت که جنبه سلبی همدردی است و فرد را از آسیب رساندن به دیگری بازمی‌دارد. دوم عشق به همنوع یا نیک‌خواهی که جنبه ایجابی آن است و فرد را به یاری رساندن فعالانه ترغیب می‌کند.
اخلاق راستین برخلاف آنچه فیلسوفان عقل‌گرا می‌پندارند از تفکر منطقی حاصل نمی‌شود. اخلاق راستین ریشه در درکی عمیق هستی‌شناسانه دارد که در آن فرد ذات خود را در هر موجود زنده بازمی‌شناسد. فلسفه هنر همدردی، پُلی عبوری است میان خودخواهی بَدَوی و رستگاری معنوی. از دیدگاه او کسی که با تمام وجود با رنج دیگری هم‌صدا می‌شود در واقع به حقیقتی بزرگتر دست یافته است. حقیقتی که به او می‌گوید جدایی میان موجودات تنها فریبی حسی است و وحدت در رنج یگانه پیوند مقدسی است که بشریت را در این دنیای بی‌رحم به هم متصل نگاه می‌دارد.
#هنر_همدردی
#شوپنهاور
💎ادمین #زهرا_م
https://t.me/hezar_khom/12100
Post #12101
780