فرفوریوس، فیلسوف نوافلاطونی قرن سوم میلادی، در رسالهٔ «در باب پرهیز از گوشت حیوانات» الهیاتی نظام‌مند برای قربانی ارائه می‌دهد. فرفوریوس توضیح می‌دهد که خدایان سرشت یکسانی ندارند، بلکه سلسله‌مراتبی از خدایان وجود دارد که سرشت هر طبقه برتر از سرشت طبقهٔ زیرین است. به هنگام تقدیم قربانی می‌بایست به این توجه داشت که آن چه قربانی می‌شود با خدایی که به او قربانی می‌شود متناسب باشد.

فرفوریوس طبقات خدایان و قربانی‌های متناسب با آن‌ها را این‌گونه دسته‌بندی می‌کند:

۱. خدای برین: فرفوریوس برترین خدا را موجودی به کلی غیرمادی می‌داند. به این خدا نباید هیچ چیز مادی، چه گوشت، چه بخور، چه حتی سرود و نیایش، تقدیم کرد؛ زیرا هر چیز مادی برای موجودی غیرمادی ناپاک تلقی می‌شود. قربانی متناسب با خدای برین تنها سکوت محض و اندیشه‌های غیرمادّی فیلسوف است.

۲. خدایان معقول: در رتبه‌ای پایین‌تر از خدای برین، خدایان معقول قرار دارند که برای عقل انسان قابل درکند. از آن جا که این خدایان با عقل و زبان بشری قابل درک و بیانند، برای پرستش این طبقه از خدایان می‌توان به ایشان سرود و نیایش تقدیم کرد.

۳. خدایان آسمانی: این خدایان همان ستارگان و سیاراتند. از آن جا که این طبقه از خدایان مادّی‌اند، می‌توان امور مادّی را برایشان قربانی کرد، اما همچنان باید چیزهایی به ایشان تقدیم کرد که با سرشت آسمانی ایشان سازگار باشد. برای پرستش این طبقه، می‌بایست آتش افروخت و بخور تقدیم کرد.

۴. خدایان زمینی یا دیمون‌ها: این موجودات که در جو زمین ساکنند، بدن‌هایی لطیف از جنس هوا دارند و خود دو دسته‌اند:

الف. دیمون‌های خیرخواه: که عقل ایشان بر امیال و شهواتشان مسلط است، و مسئول گرداندن نظام طبیعتند.

ب. دیمون‌های بدخواه: که امیال و شهوات ایشان بر عقلشان سلطه دارد، و در نظام طبیعت اخلال ایجاد می‌کنند.

دیمون‌های بدخواه از دود چرب حاصل از سوختن گوشت حیوانات تغذیه می‌کنند. از این رو این دیمون‌ها برای آن که انسان‌ها هر چه بیشتر قربانی به جای آورند، به ایشان وحی و الهام‌هایی فریب‌کارانه می‌کنند و خود را خدایان برین جا می‌زنند و قربانی می‌طلبند. از همین جا فرفوریوس معتقد است که باید از قربانی کردن حیوانات پرهیز کرد، زیرا این کار نه تنها مورد پسند خدایان برین نیست و وفور نعمت نمی‌آورد، بلکه دیمون‌های بدخواه را جذب کرده و باعث وقوع بلایا می‌شود.






منبع:
Ancient Mediterranean Sacrifice
Jennifer Wright Knust

@Harut_Marut