نکته‌ای در بیتی از حافظ

ای که بر مَه کشی از عنبرِ سارا چوگان/
مضطرب‌حال مگردان منِ سرگردان را

مَه (ماه): استعاره از چهرۀ زیبای معشوق.
چوگان: استعاره از زلفِ خمیدۀ معشوق.

زلفِ معشوق بر چهرۀ زیبایش مانندِ چوبِ چوگان لرزان است.
مضطرب اسم‌ِفاعل از اضطراب است. معنای اولیۀ اضطراب در عربی جنبیدن و لرزیدن است. این معنی با جنبش و لرزشِ گویِ چوگان تناسب دارد. جالب است که واژۀ قدیمیِ طَبطاب، به معنای چوگان، معنای اضطراب نیز دارد.
مضطرب‌حال یعنی آشفته و سراسیمه. (واژۀ مضطرب‌حال از فرهنگ‌های فارسی فوت شده‌است.)

نکتۀ پنهانی که کشفش بیت را شگفت‌آور می‌سازد این است که در قدیم دروازۀ میدانِ چوگان را هال می‌نامیدند. این واژۀ هال فارسی است، اما در بعضی نسخه‌های خطیِ متونِ فارسی با املای حال نیز دیده شده. بی‌گمان حافظ به ایهامِ تناسبِ چوگان و هال/حال نظر داشته‌است.