‍ ‍ ‍ ‍ ‍ ☘ ☘ برگی از تقویم تاریخ ☘ ☘

۲۴ مهر سالروز درگذشت مرتضی حنانه

(زاده ۱۱ اسفند ۱۳۰۱ تهران -- درگذشته ۲۴ مهر ۱۳۶۸ تهران) موسیقیدان، آهنگساز و رهبر ارکستر

در هنرستان موسیقی که ۱۰ نفر از موسیقیدانان را از چکسلواکی برای آموزش به هنرآموزان استخدام کرده بودند، آموختن ساز هورن را زیر نظر "رودولف اوربانتس" آغاز کرد و بعدها به‌عنوان نوازنده‌ هورن اول ارکستر سمفونیک تهران شناخته شد.
وی پس از فارغ‌التحصیلی در انستیتوی موسیقی واتیکان در سال ۱۳۴۰ به ایران  بازگشت و به‌عنوان پرکارترین موسیقیدان پیشرو به‌شمار میرفت و در سال ۱۳۴۱ توانست ارکستر بزرگ تازه‌ای را به‌نام" ارکستر  فارابی" بنیاد کند و آفریده‌های خود و دیگران را به اجرا درآورد.
ارکستر فارابی در طول ۷ سال نزدیک به ۸۰ قطعه از آثار آهنگسازان ایرانی را به مرحله اجرا و ضبط در رادیو رساند.
او در سال ۱۳۴۲ علاوه بر تدریس سازبندی (ارکستراسیون) و اداره کلاس هورن در هنرستان عالی موسیقی، به‌عضویت شورای‌عالی موسیقی رادیو درآمد و در همین زمان بود که ارکستر سمفونیک رادیو ایران را به نام ارکستر فارابی پایه‌گذاری کرد.
این ارکستر توانست آثار آهنگسازان ایران:
صدیقه شهنیا، فریدون ناصری، فریدون فرزانه، مصطفی کسروی، سیروس شهردار و همچنین آثار خود مرتضی حنانه را اجرا و ضبط کند.
در سال‌های ۱۳۴۸ و ۱۳۴۹ سرپرستی و اجرای سلسله برنامه‌های آموزشی موسیقی ایرانی در تلویزیون را با عنوان «شناسایی موسیقی اصیل ایرانی» به همراه حسین قوامی و برخی هنرمندان موسیقی میهنی به‌عهده گرفت.
در سال ۱۳۴۵ از طرف رادیو ایران و بنا به‌دعوت یونسکو به «تریبون انترناسیونال آهنگسازان رادیو و تلویزیون» اعزام شد و در آنجا قطعاتی از اثر خود به‌نام «ارتوریو» را اجرا کرد که از رادیوی ایرلند و سویس پخش شد.
پس از افتتاح سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران، در سمت مشاور سرپرستی، اقدام به تشکیل کلاس‌هایی برای تعلیم فنی خوانندگان کرد و همچنین ارکستر سازهای ایرانی را تشکیل داد.

نوشته‌ها و آثار:
کاپریس (برای پیانو و ارکستر سمفونیک)
دعا (برای کُر و سلوها و ارکستر سمفونیک)
صبر و ظفر (دو قطعه برای برای ارکستر مجلسی با  هارپ و پیانو)
در بزرگداشت فردوسی (برای پیانو و آواز)
لالایی (برای پیانو در بزرگداشت نیما‌یوشیج)
مهرگان (برای ارکستر سمفونیک)
اوراتوریوی بزرگ La Persia یا "ایران" (در ۱۲ قسمت  برای ارکستر سمفونیک و کُر)
که تاکنون اجرا نشده است.

آثار ترجمه:
- ارکستراسیون، نوشته شارل کوکلن درپنج جلد
- چگونه ملودی بسازیم، اثر جولیو باس

تألیفات:
گام‌های گمشده
دایره‌المعارف واژگان متروک موسیقی
تئوری هارمونی زوج
ترجمه و تفسیر مقاصدالالحان (عبدالقادر مراغه‌ای)
و بسیاری از تصنیف‌ها و آهنگ‌هایی که برای ارکسترها، هارمونیزه و تنظیم کرده است.
حنانه ساخت موسیقی فیلم را از سال ۱۳۲۷ با فیلم «ایران سرزمین طلای سیاه» که محصول اداره کل هنرهای زیبای وزارت فرهنگ و هنر بود آغاز کرد.

موسیقی متن فیلم‌:
۱۳۳۳ عروس دجله (نصرت‌اله محتشم)
۱۳۳۶ بهلول (صادق بهرامی)
۱۳۴۲ ساحل انتظار (سیامک یاسمی)
۱۳۴۲ تپه‌های مارلیک (ابراهیم گلستان)
۱۳۴۳ لذت گناه (سیامک یاسمی)
۱۳۴۴ عروس دریا (آرمان هوسپیان)
۱۳۴۶ الماس۳۳ (داریوش مهرجویی)
۱۳۵۰ پل (خسرو پرویزی)
۱۳۵۰ کاکو (شاپور قریب)
۱۳۵۰ پهلوان مفرد (امان منطقی)
۱۳۵۰ سه‌قاپ (زکریا هاشمی)
۱۳۵۰ فرار از تله (جلال مقدم)
۱۳۵۰ بابا شمل (علی حاتمی)
۱۳۵۰ راز درخت سنجد (جلال مقدم)
۱۳۵۰ قصاص (نظام فاطمی)
۱۳۵۱ صمد و فولاد زره دیو (جلال مقدم)
۱۳۵۱ جهنم + من (محمدعلی فردین)
۱۳۵۱ قلندر (علی حاتمی)
۱۳۵۹ خون ‌بارش (امیر قویدل)
۱۳۵۹ سند زنده (اصغر بیچاره)
۱۳۶۴ تشریفات (مهدی فخیم‌زاده)
۱۳۶۴ مردی که موش شد (احمد بخشی)
۱۳۶۵ تیرباران (علی‌اصغر شادروان)
۱۳۶۳-۱۳۶۷ جعفرخان از فرنگ برگشته (علی حاتمی)
۱۳۵۸-۱۳۶۶ مجموعه تلویزیونی هزاردستان (علی حاتمی)
او همیشه آرزو داشت در کنار حکیم بزرگ ایران زمین "پورسینا"و در همدان به‌خاک سپرده شود که این خواسته امکان‌پذیر نشد. آرامگاه وی در امامزاده طاهر کرج است.

‎🆔 @bargi_az_tarikh

#برگی_از_تقویم_تاریخ

☘☘☘☘☘☘☘☘☘☘
#مرتضی_حنانه، د