‍ ‍ ‍ ‍ ☘ ☘ برگی از تقویم تاریخ ☘ ☘

۲۴ مهر سالروز نشست سران سه کشور اشغالگر در ایران

(۲۴ مهر ۱۳۲۲، ۱۶ اكتبر ۱۹۴۳) دوران جنگ جهانی دوم، وزيران امورخارجه آمريكا، انگلیس و شوروی، که ايران را در اشغال نظامی داشتند، به تهران آمده بودند تا مقدمات نشست سران اين سه كشور را كه در جنگ بر ضد آلمان و ژاپن با هم متحد بودند، در پایتخت ایران فراهم سازند و سپس برای تنظيم برنامه مذاكرات به مسكو بروند. تعيين تکليف ايران پس از جنگ، هم از جمله برنامه‌های اين نشست بود.
مطابق اعترافات دين آچسن وزير امورخارجه پيشين آمريكا كه در كتاب خاطرات او منعكس است، اين متحدان درسال ۱۹۴۱ (۱۳۲۰) قرار گذاشته بودند كه پس از جنگ، ايران با حفظ تماميت ارضی تا تدوين و تصويب يك قانون اساسی تازه، زير نظر يك هيئت امنای! سه نفره (نمايندگان سه کشور) اداره شود. در اجلاس سران دولتهای سه‌گانه در تهران كه از ۶ آذر (۲۸ نوامبر ۱۹۴۳) آغاز به كار كرد، اين تصميم لغو شد و سران سه دولت در پايان اجلاس خود ضمن اعلاميه‌ای علاوه بر تماميت ارضی، استقلال و حاكميت ملی ايران را هم تضمين كردند. هنوز از چگونگی اين تحول اطلاع جامعی در دست نيست، ولی روشن است كه ترس روزولت و چرچيل اين بود كه استالين ايران را از چنگ هيئت امناء خارج سازد، اما درگيری با دولت ايران باعث بپاخيزی ايرانيان خواهد شد و فرصت كمك رسانی به آنان وجود خواهد داشت. اسنادی که تاکنون منتشره شده است، حكايت از آن دارد كه چون سران سه‌گانه كه هركدام بر پايه منافع ملی خود نظر جداگانه و متفاوتی درباره آينده ايران مطرح كرده بود و چون حصول توافق آسان نبود و ادامه بحث هم در آن زمان به مصلحت نبود، زيرا که جنگ هنوز با شدت ادامه داشت و نتيجه قابل پيش‌بينی نبود؛ راه ديگری نبود جز اين كه وضعيت سياسی ايران به همان صورتی كه بود بدون تغيير باقی بماند. در جريان اين نشست، محمدرضاشاه  تنها سه دقيقه با سران سه کشور ملاقات کرده بود، آن هم برای گفتن «خير مقدم». وی از اين ديدار کوتاه استفاده کرده و درخواست کرده بود که چون پدرش پير و بيمار است موافقت شود که از جزيره بد آب و هوای موريس به‌جای ديگری منتقل شود که چرچيل پذيرفت و رضاشاه به ژوهانسبورگ در آفريقای جنوبی انتقال یافت که همانجا درگذشت.
مورخان متاخر نوشته‌اند که بيم از توسعه طلبی استالين سبب شد که سران آمريکا و انگلستان بر تثبيت وضعيت سياسی ايران تاکيد کنند و قانون اساسی به همان صورت باقی بماند.

‎🆔 @bargi_az_tarikh

#برگی_از_تقویم_تاریخ

☘☘☘☘☘☘☘☘☘☘
#نشست_سه_کشور_اشغالگر_ایران