‏🔺 ۳/۵

علاوه بر این، این اولین انتخابات عمومی پس از محکومیت کیفری و سپس عزل از سمت رهبر دیرینهٔ جمهوری صربستان، میلوراد دودیک (Milorad Dodik) است. دودیک به دلیل نادیده گرفتن تصمیمات الزام‌آور نماینده عالی و پیشبرد بسته‌ای از قوانین جدایی‌طلبانه که مسدود شده بودند، محکوم شد. این اقدامات پس از آن انجام شد که نماینده عالی قانون کیفری را اصلاح کرد و عدم اجرای تصمیمات دادگاه‌ها و احکام OHR توسط مقامات عمومی را جرم اعلام کرد. این انتخابات‌ها همچنین اولین انتخابات عمومی هستند که از شناسایی بیومتریک رای‌دهندگان و اسکنرهای الکترونیکی برگه‌های رأی استفاده می‌کنند. این فناوری نخستین بار با حمایت اتحادیهٔ اروپا در سال ۲۰۲۴ معرفی شد تا تقلب‌های انتخابی را کاهش دهد، شمارش آرا را تسریع کند و اعتماد عمومی را افزایش دهد. این تغییر در حالی صورت می‌گیرد که نگرانی‌های دیرینه دربارهٔ رای‌گیری‌های غیرقانونی و شمارش‌های مورد مناقشه وجود دارد و انتظار می‌رود نتایجی به‌دست آید که تسلط طولانی‌مدت بلوک‌های حاکم کلیدی را به‌چالش بکشد و هم‌زمان بینش بهتری از مقیاس کاهش جمعیتی در سراسر کشور فراهم سازد.

۳. انتخابات در بوسنی و هرزگوین چگونه برگزار می‌شود؟

سیستم

نظام انتخاباتی بوسنی و هرزگوین به‌طور فوق‌العاده‌ای پیچیده است و صلاحیت برخی مناصب ترکیبی از اقامت و قومیت را می‌طلبد. در برخی نهادها صندلی‌ها بر پایهٔ سهمیه‌های قومی تقسیم می‌شوند؛ به‌طوری‌که تعداد معینی از مقامات برای هر یک از مردم مؤلفه‌ای و برای دستهٔ «دیگران» محفوظ است. نمونهٔ بارزی این تقسیم‌بندی، ریاست‌جمهوری سه‌گانهٔ بوسنی و هرزگوین است که یک صندلی برای یک بوسنی‌نشین، یک صندلی برای یک کروات و یک صندلی برای یک صرب اختصاص دارد. نامزدهای بوسنی‌نشین و کروات فقط از فدراسیون بوسنی و هرزگوین انتخاب می‌شوند، در حالی که عضو صرب فقط از جمهوری صربستان (RS) انتخاب می‌شود. به عبارت دیگر، صرب‌های موجود در فدراسیون نمی‌توانند برای عضو صرب ریاست‌جمهوری رأی دهند و همین قاعده برای بوسنی‌نشین‌ها و کروات‌های موجود در RS صادق است.

در محل رأی‌گیری، برگه‌های رأی تا حدی به این بستگی دارد که رای‌دهنده در کدام ناحیهٔ کشوری ساکن است. همهٔ رای‌دهندگان برگه‌ای برای سطح ملی و برگه‌ای برای ناحیهٔ مربوطه خود می‌گذارند، اما نامزدهایی که در برگه ظاهر می‌شوند بسته به محل سکونت متفاوت است. ساکنان ناحیهٔ برچکو، که وضعیت خودمختار ویژه‌ای دارد، می‌توانند بین برگهٔ فدراسیون یا RS انتخاب کنند.

دولت

در سطح ملی هر رای‌دهنده یک نفر از سه عضو ریاست‌جمهوری را انتخاب می‌کند. رای‌دهندگان فدراسیون بین نامزدهای بوسنی‌نشین و کروات انتخاب می‌کنند؛ رای‌دهندگان RS می‌توانند بین صرب‌ها تصمیم بگیرند. نامزد با بیشترین آرا هر صندلی را به‌دست می‌آورد و دورهٔ چهارساله‌ای را خدمت می‌کند؛ رئیس‌جمهوری هر هشت ماه یک‌بار بین سه نفر می‌چرخد.

رای‌دهندگان همچنین نمایندگان مجلس نمایندگان را که شامل چهل و دو صندلی است، تعیین می‌کنند؛ این مجلس یکی از دو مجلس مجلس پارلمانی است. صندلی‌ها بر پایهٔ نمایندگی نسبی با فهرست‌های باز توزیع می‌شوند، به‌طوری‌که رای‌دهندگان می‌توانند هم حزب و هم نامزدهای فردی را انتخاب کنند. فدراسیون بیست و هشت عضو و RS چهارده عضو می‌فرستند.

فدراسیون

علاوه بر رأی ملی، رای‌دهندگان فدراسیون نمایندگان مجلس نمایندگان فدراسیون را که شامل ۹۸ نفر است، انتخاب می‌کنند. آنها همچنین مجلس کنتونی خود را انتخاب می‌نمایند. فدراسیون دارای ده کنتون است؛ هر کنتون واحدی منطقه‌ای با دولت خود است و مجموعاً ۲۸۹ نماینده در این کنتون‌ها انتخاب می‌شود. نتایج این انتخابات‌های کنتونی سپس ترکیب مجلس مردم فدراسیون را تعیین می‌کند؛ این مجلس با مجلس مردم پارلمان ایالتی که نام مشابهی دارد، متفاوت است.

جمهوری صربستان (RS)

رای‌دهندگان جمهوری صربستان با یک رأی، رئیس‌جمهور و دو معاون رئیس‌جمهور ایالت را انتخاب می‌کنند. نامزدهای بوسنیایی، کروات و صربی که بیشترین آرا را کسب می‌کنند، هر یک یکی از این سه سمت را به‌دست می‌آورند؛ نامزدی که مجموع آرا بیشترین را داشته باشد، رئیس‌جمهور می‌شود و دو نفر دیگر معاونان او می‌شوند.

رای‌دهندگان همچنین نمایندگان مجلس ملی ۸۳ نفره را انتخاب می‌نمایند.

۴. بازیگران کلیدی چه کسانی هستند؟