‏💠 ۳/۴

بزرگ‌ترین پاکسازی رهبری حزب از افسران ارشد نیروی آزادی‌بخش مردم (PLA) به‌دلیل جرائم سیاسی، بین ژوئن ۱۹۸۹ و اواسط ۱۹۹۲، پس از قتل‌عام میدان تیان‌آن‌من، انجام شد. در آن زمان کمیسیون نظامی مرکزی (CMC) ژنرال‌های کلیدی که ابتدا با مداخله مخالفت کرده بودند را پاک‌سازی یا کنار گذاشت، شش نفر از هفت فرماندهٔ مناطق نظامی را تعویض کرد و نمایندگی کامل PLA در کمیتهٔ مرکزی را دگرگون ساخت (People’s Daily، ۱۰ نوامبر ۱۹۸۹؛ CSIS، ۲۴ فوریه). برخی پژوهش‌ها برآورد می‌کنند حدود ۳۵۰۰ افسر PLA به‌دلیل نافرمانی از دستورات حذف شده‌اند (Wall Street Journal، ۹ اکتبر ۱۹۹۱). چنین پاکسازی گسترده‌ای تنها می‌توانست به‌دلیل دلایل سیاسی باشد.

پاکسازی چشمگیر دبیرکل شی جین‌پینگ نیز به‌نظر می‌رسد تحت تأثیر عوامل سیاسی بوده است. محتمل‌ترین توضیح برای این اقدامات، نارضایتی از آمادگی و تمایل افسران ارشد برای اجرای عملیات علیه تایوان است. اتحاد با تایوان از زمان به‌دست گرفتن قدرت توسط شی، هدف اصلی او بوده. از همان ابتدا هدف سیاسی اصلی او که به‌عنوان «رویای چین» (中国梦) می‌نامید، شامل ادغام تایوان به‌عنوان بخش نظامی اصلی بود. مسئولیت این بخش از برنامهٔ شی عمدتاً بر عهدهٔ PLA است. اصلاحات گسترده‌ای که او در دورهٔ نخست خود بر نظامی و دیگر نهادهای حزبی و دولتی اعمال کرد و موفقیتش در اصلاح قانون اساسی برای اجازهٔ دورهٔ نامحدود ریاست‌جمهوری، همه برای بسیج کل سامانه به‌سوی تحقق این هدف سیاسی اساسی بود.

پاکسازی‌های گسترده‌ای که در سال‌های اخیر در سراسر PLA دیده می‌شود، احتمالاً به این دلیل است که شی کمبود پیشرفت ملموس در رسیدن به این هدف را می‌بیند؛ همان‌طور که دیگران اشاره کرده‌اند (China Brief، ۲۶ ژانویه؛ AEI، ۲۸ ژانویه؛ CSIS، ۲۴ فوریه). این پاکسازی‌ها از روزهای نخست اصلاحات PLA توسط شی با حذف افرادی که مخالف برنامهٔ او بودند، آغاز شد؛ برای مثال معاونان کمیسیون نظامی مرکزی گو بوشیونگ (Guo Boxiong) و شو کای‌هو (Xu Caihou) (The Diplomat، ۷ آوریل ۲۰۱۶). پس از آن، در حین تلاش برای تقویت توانمندی‌ها در سناریوی تایوان، موارد فساد در بخش توسعه تجهیزات (EDD) و نیروی موشکی کشف شد.

پاکسازی بزرگ‌تری که پس از آن رخ داد، بیشتر تحت تأثیر استراتژی سیاسی و نظامی بود تا مسایل اصلاحات و فساد. از سال ۲۰۲۲ تا کنون ۳۶ ژنرال و سرتیپ‌عالی‌رتبهٔ PLA به‌صورت رسمی حذف شده‌اند و ۶۵ افسر ارشد دیگر از دید عموم ناپدید شده یا احتمالاً تحت پاکسازی قرار گرفته‌اند (CSIS، ۲۴ فوریه). از هفت عضو CMC که در پایان ۲۰۲۲ حضور داشتند، به‌جز شی جین‌پینگ تنها یک نفر باقی مانده است.

شی به دنبال ژنرال‌های کم‌احتیاط‌تر است

پاکسازی ژانگ (Zhang) و دیگر چهره‌های ارشد احتمالاً نشانهٔ تضاد بین استراتژی سیاسی شی و جامعهٔ نظامی بود که نسبت به جنگ محتمل بر سر تایوان محتاط بود. وقتی اقتدار مطلق یک حزب لنینیستی با واقعیت‌های فیزیکی جنگ مدرن و حرفه‌ای در تضاد می‌آید، این تنها راه حل ممکن برای بقاِ رژیم است (China Brief، ۲۶ ژانویه؛ ۱۱ فوریه).

بسیاری بر این باورند که معاون پیشین کمیسیون نظامی مرکزی، هه وی‌دونگ (He Weidong) و افسران ارتش گروه ۳۱ سابق، نزدیک‌ترین متحدان شی در ارتش خلق چین (PLA) بودند (The Diplomat، ۲۰ اکتبر ۲۰۲۵). این افراد در فوجیان مستقر بودند و شی در طول تقریباً بیست سال خدمت در این استان با آن‌ها آشنا شد. اگر تنها در فساد دست داشته باشند، سنت سیاسی چین پیش‌بینی می‌کند که مجازات خفیفی دریافت می‌کردند، نه ستمی که در نهایت به آن‌ها اعمال شد.

نزدیک‌ترین افراد به تنگه تایوان، واقعیت‌های سخت نظامی را بهتر از افسران سیاسی در پکن می‌فهمند. آن‌ها از مزایای دفاعی قوی تایوان آگاهند: زمین دشوار، تراکم موشک‌های ضد‌کشتی و سامانه‌های دفاع هوایی. همچنین می‌دانند برای فرود موفق نیروهای بزرگ، برتری هوایی و دریایی عظیم و خطوط تأمین طولانی لازم است و هر مداخله‌ای از سوی آمریکا یا ژاپن، هرچند کوتاه، می‌تواند نیروهای PLA را که به ساحل رسیده‌اند قطع کند. به عبارت دیگر، احتیاط آن‌ها از قضاوت حرفه‌ای نشأت می‌گیرد (China Brief، ۲۰ مارس). زمانی که شی خواستار تکمیل آمادگی PLA برای حمله به تایوان تا سال ۲۰۲۷ شد، ارزیابی‌های واقع‌گرایانه ژنرال‌ها درباره هزینه‌ها و ریسک‌های بالا، به‌نظر می‌رسید که ترس و کمبود اراده شی است (U.S. Department of Defense، ۲۹ نوامبر ۲۰۲۲).