📌 چکیده
حوادث آنتراکس در اکتبر ۲۰۰۱، پس از حملات ۱۱ سپتامبر، پنج آمریکایی را به مرگ و هفده نفر را بیمار ساخت و یازده زیرساخت حیاتی را تحت تأثیر قرار داد؛ این حمله نشان داد که دفاع زیستی ایالات متحده هنوز کامل یا کارآمد نیست و توانایی پیشگیری یا شناسایی سریع منبع را نداشت. پس از هشت سال تحقیق، FBI و سایر نهادها بهدست آوردند که عامل زیستی سویه آمز آنتراکس بود و بروس ایوینز، میکروبیولوژیست مؤسسه پژوهشی پزشکی ارتش، بهعنوان متهم اصلی دستگیر شد؛ وزارت دادگستری پرونده را در ۲۰۱۰ بسته کرد. کمیسیون دوحزبی دفاع زیستی بر این باور است که ایالات متحده برای مقابله با تهدیدات زیستی آینده هنوز آمادگی کافی ندارد و برای بهبود دفاع ملی زیستی، پیشنهاد میکند یک مقام عالیرتبه در کاخ سفید مسئولیت این حوزه را بر عهده بگیرد، هماهنگی بینوزاری را تقویت کند و زیرساختهای بحرانی و سامانههای نظارتی را بهروز سازد.
سه نکتهٔ برتر
• حوادث آنتراکس سال ۲۰۰۱، که دو و نیم دهه پیش رخ داد، پنج آمریکایی را به مرگ و هفده نفر دیگر را بیمار ساخت.
• دفاع در برابر تهدیدهای زیستی هنوز بهطور کامل یا کارآمد نیست؛ اما راهی برای پیشرفت وجود دارد.
• کشورهای جهان نمیتوانند دو و نیم دهه دیگر را صرف کنند تا به همان پیشرفت اندک در زمینهٔ زیستدفاع کافی دست یابند.
بهقدر هزار کلمه
تشخیص
نامه ظاهراً بیخطر به نظر میرسید؛ دستخط کودکانهاش و آدرس بازگشت برای یک کلاس چهارم ابتدایی بود. یک کارآموز در دفتر سناتور تام داشل (Tom Daschle) به نام گرانت لسلی (Grant Leslie) که مشتاق بود نظرات دانشآموزان را به سناتور برساند، با قیچی آن را باز کرد. در همان لحظه، لسلی و همکارانش قربانی حملهٔ آنتراکس شدند.
آلودگی آنتراکس در دفتر داشل در ۱۵ اکتبر ۲۰۰۱ تنها یکی از حوادث زنجیرهای بود که دو سناتور آمریکایی و چندین رسانهٔ بزرگ را هدف قرار داد. سوءاستفاده از سامانهٔ پست ملی، که برای بسیاری از ساکنان کشور رگهای از ارتباط و تجارت بود، موجی از شوک در میان مردم ایجاد کرد. نامههای حاوی سلاح زیستی در نهایت پنج آمریکایی را به مرگ و هفده نفر دیگر را بیمار ساخت؛ این اتفاق تنها چند هفته پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ رخ داد و باعث وحشت سراسری و پیامدهای گسترده شد. بر اساس گزارش «آفت پنهانی: زیرساختهای حیاتی در معرض خطر زیستی» منتشر شده توسط کمیسیون دوحزبی زیستدفاع (Bipartisan Commission on Biodefense) در آتلانتیک کونسل (Atlantic Council)، حوادث آنتراکس سال ۲۰۰۱ بر یازده بخش زیرساخت حیاتی تأثیر گذاشت (به شکل ۱ مراجعه کنید).
پاسخ ایالات متحده میتوانست بدتر باشد. بهدلیل تلاشهای دولتهای کلینتون و جورج دبلیو بوش، برخی اقدامات زیستدفاع پیش از وقوع حوادث در دسترس بود. همچنین کشور خوششانس بود که داروهای ضد میکروبی برای سایر عفونتهای باکتریایی و واکسن آنتراکس پیشاپیش موجود و بهطور گسترده استفاده میشد. با این وجود، دفاع در برابر این تهدید زیستی هنوز بهطور کامل یا کارآمد نبود. دولت نتوانست این حملات را پیشگیری یا بازدارندگی کند. بخشهای عمومی و خصوصی برخی اقدامات آمادگی انجام دادند، اما نتوانستند حوادث را پیش از ابتلا افراد و مراجعه آنها به مراکز درمانی شناسایی کنند. قانونگذاران و متخصصان پزشکی واکنش نشان دادند، اما بدون پروتکلهای کافی؛ افراد ممکن و قطعا در معرض آلودگی بهآنها گفته شد که به خانه بروند، لباس عوض کنند، آن لباسها را در کیسههای زباله به محل کار بازگردانند و به مأموران قانون تحویل دهند. تلاشهای اولیه برای شناسایی منبع زیستی کمکی به جهتگیری تحقیقات بعدی نکرد. هیچیک از قوههای اجرایی یا قانونگذاری پیش از این وظیفهٔ پاکسازی مناطق آلوده به عوامل زیستی را به یک وزارت یا سازمان فدرالی اختصاص نداده بود (اگرچه آژانس حفاظت از محیط زیست (EPA) سرانجام این مسئولیت را بر عهده گرفت). معیاری برای تعیین سطح پاکیزگی وجود نداشت. افرادی که در معرض قرار گرفتند اما فوراً بیمار نشدند، پیگیری نشدند؛ هیچ مطالعهٔ پیشبینیکنندهای انجام نشد، هیچ مرکز متمرکزی مراقبت ارائه نشد و نظارت بیواستاتیستیک تنها پس از وقوع و با مشکلاتی که همواره در جمعآوری، منابع و تحلیل دادههای متفاوت پیش میآید، انجام شد.