💠 ۳/۴
با این حال، هر دو قدرت بزرگ رویکرد خود نسبت به ایران را بهدلیل احتمال تداخل با اهداف دیگری که نیاز به همکاری یا حداقل سکوت ایالات متحده دارند، بازنگری کردهاند. بهویژه پوتین میپذیرد که کمک به تلاش جنگی ایران میتواند مانع از دستیابی او به تخفیف تحریمهای ایالات متحده یا حمایت برای شرایط صلحپذیری در جنگ اوکراین شود. توافقنامهٔ اخیر ایالات متحده‑روسیه که در آن واشنگتن تصمیم به تسهیل تحریمها برای اجازهٔ ارسال سوخت دیزل بیشتر توسط روسیه گرفته است — اقدامی برای کاهش افزایش قیمت سوخت — نشان میدهد چقدر جنگهای اوکراین و ایران بههم پیوستهاند. دوشنبه، ترامپ بهصورت عمومی بهدردسر روسیه و چین اشاره کرد و به خبرنگاران گفت مسکو و پکن «چیزهای زیادی برای از دست دادن دارند» اگر تهران را توانمند سازند. ترامپ افزود، بهنظر میرسد که میخواهد بعد قدرتهای بزرگ در جنگ ایران را کمرنگ کند: «اگر آنها (پشتیبانی مادی به ایران) میدهند، سطح بسیار پایینی است، اما من باور ندارم که اینطور باشد. آنها چیزهای زیادی برای از دست دادن دارند و ما بهسرعت از آن باخبر میشویم». روسیه و چین نیز میخواهند از به خطر افتادن همکاریهای گستردهٔ اقتصادی و تا حدی امنیتی خود با کشورهای عربی خلیج فارس، که همگی همپیمان ایالات متحده هستند، جلوگیری کنند.
ایران ادعا میکند که از کمکهای روسیه و چین دستاوردهای استراتژیک به دست آورده است. مقامات ایرانی سالها روابط نظامی خود با روسیه را کماهمیت جلوه میدادند یا حتی وجودشان را تکذیب میکردند. اما در هفتههای اخیر، همانطور که چشمانداز حل دیپلماتیک جنگ تاریکتر شد، رسانههای وابسته به سپاه پاسداران بهصراحت به کمک روسیه اشاره کردند. رهبران ایران این کمک را نشانهای میدانند که نشان میدهد ایران تنها نیست و متحدان قدرتمندی دارد؛ در تضاد با ادعاهای رسمی ایالات متحده. مقامات ایرانی همچنین به حمایت سیاسی چین اشاره کردند؛ چین تصمیم ایالات متحده برای آغاز جنگ را محکوم کرده است. ایران از محاصره بندرهای خود توسط ایالات متحده برای تشدید تنش بین پکن و واشنگتن استفاده میکند و میگوید این قرنطینه تأمین نفت چین را محدود و قیمت خرید این کالا را بالا میبرد. پیش از جنگ چین تقریباً تمام صادرات نفت خام ایران را خریداری میکرد.
بهصورت عمومی، رهبران روسیه و چین نه تنها کمکهای نظامی بلکه حمایتهای سیاسی خود از ایران را کماهمیت جلوه میدهند. هر دو قدرت بزرگ در هفتههای اخیر خود را بهعنوان میانجیهای معتبر برای پایان جنگ ایران معرفی کردهاند و میگویند میتوانند با اهرم فشار قابلتوجه خود بر ایران، امتیازاتی در قبال تقاضاهای کلیدی ایالات متحده به دست آورند. در اجلاس سپتامبری بلوک بریکس (BRICS) کشورهای جنوب جهانی در دهلی نو، رئیسجمهور شی از رهبران حاضر درخواست کرد تا بهعنوان صلحسازان در مناقشه خاورمیانه عمل کنند و اعلام کرد چین مایل است با آنها برای رسیدن به این هدف همکاری کند. او این پیشنهاد را در نشستهای خود با ترامپ در واشنگتن در اواخر همان ماه تکرار کرد. تا کنون هیچ تلاش ملموس میانجیگری چینی اعلام نشده است. پوتین که مایل نبود جایگاه دیپلماتیک خود را به پکن واگذار کند، در حاشیه اجلاس انجمن کشورهای مستقل (CIS) در ترکمنستان، با رئیسجمهور مسعود پزشکیان دیدار کرد و گفت روسیه تمام توان خود را برای حل دیپلماتیک این منازعه به کار خواهد گرفت. بهگفته رسانههای روسی، پوتین افزود که ایران «تلاشهای واقعی» برای پایان جنگ میکند و استدلال کرد که آغاز جنگ تقصیر ایران نیست.
با وجود توافق گسترده درباره ملاحظات ژئوستراتژیک روسیه و چین، کارشناسان به بررسی اثرات عملی کمکهای این دو کشور برای تهران میپردازند. برخی بر این باورند که این حمایت به اندازهای وزن به توان دفاعی تهران میافزاید که بتواند اهداف استراتژیک خود را محقق سازد؛ یعنی خروج ایالات متحده از مناقشه و بازدارندگی از حملات آینده به ایران. دیگران این کمک را جزئی میدانند؛ بهگونهای که برتریهای فناوری نظامی ایالات متحده میتواند به راحتی آن را خنثی کند و احتمالاً مانع استفاده واشنگتن از گزینههای تشدید تنش که در میان مقامات آن کشور در حال بررسی است، نخواهد شد.
Post #2117
10