📌 چکیده
عربستان سعودی، بزرگترین خریدار سلاحهای آمریکایی، با بودجه نظامی ۸۳ میلیارد دلاری و قراردادهای اخیر برای موشکهای Patriot، در مواجهه با حملات موشکی و پهپادی حوثیهای یمن که در فرودگاهها ۱۴ کشته و اختلالات گستردهای ایجاد کردهاند، بهنظر میرسد سامانههای دفاعیاش نتوانستهاند تمام تهدیدها را مهار کنند. حوثیها که با حمایت ایران به نیرویی جنگی قدرتمند تبدیل شدهاند، توانستهاند موشکها و پهپادهایی با برد بیش از ۱٬۰۰۰ مایل به هدف بگذارند و حتی در حملات به اسرائیل نیز تجربه کسب کنند. تحلیلگران بر این باورند که سعودیها ممکن است پاسخ نظامی هوایی به حوثیها بدهند و در عین حال سعی کنند از گسترش درگیری جلوگیری کنند. این تحولات نشاندهندهٔ تبادل فناوری و تاکتیکهای جنگ نامتقارن بین حوثیها و ایران است.
عربستان سعودی یکی از گرانترین و پیشرفتهترین اسلحهخانههای جهان را در اختیار دارد؛ اسلحهخانهای پر از هواپیماهای جنگی آمریکایی، سامانههای دفاع موشکی و فناوریهای پیشرفته دیگر.
اما در روزهای اخیر این کشور در برابر حملات موشکی و پهپادی که گروه شورشی حوثی از یمن همسایه شلیک میکند، بیدست و پا به نظر میرسد. این حملات فرودگاههای سعودی را هدف قرار دادند، دستکم ۱۴ نفر را کشته و کودکان مدرسهای و کارمندان را مجبور به ماندن در خانه و کار از راه دور کردند.
حوثیهای تحت حمایت ایران، که زمانی بهعنوان یک شبهنظامی پراکنده شناخته میشدند، به نیرویی جنگی قدرتمند تبدیل شدهاند. آنها به بزرگترین تولیدکننده نفت منطقه آسیب رساندهاند، مسیرهای مهم تأمین در دریای سرخ را تهدید کردهاند و اکنون خطر بروز جنگ تمامعیار در شبهجزیره عربستان را که میلیونها نفر را جابجا کرده و دهها هزار نفر را کشته بود، دوباره بهوجود میآورند.
حوثیها به دلیل حمایت عربستان از نیروهای دولتی یمن که میخواهند سرنگون شوند، به این کشور حمله میکنند. در حالی که عربستان در حال بررسی این است که سامانههای هواییاش چرا نتوانستند حملات حوثیها را متوقف کنند، باید به نحوه پاسخگویی و اقدامات احتمالی حوثیها در آینده نیز بپردازد.
اینها آنچه میدانیم و آنچه نمیدانیم دربارهٔ درگیری عربستان و حوثیهاست:
عربستان سعودی اسلحهخانهٔ وسیعی از سلاحهای آمریکایی دارد
بر اساس گزارش اندیشکدهٔ صلح بینالمللی استکهلم (SIPRI)، عربستان سعودی بزرگترین خریدار سلاحهای آمریکایی در جهان است. این اندیشکده میگوید سعودیها ۱۲٪ از کل صادرات سلاحهای ایالات متحده را در دورهٔ ۲۰۲۱‑۲۰۲۵ دریافت کردهاند.
در طول سالها، سعودیها هواپیماهای جنگی F‑15 آمریکایی، سامانههای دفاع هوایی Patriot، رادارهای پیشرفته و سامانههای موشکی تهاجمی را خریداری کردهاند؛ این اطلاعات توسط اندیشکدهای که انتقالات سلاحهای جهانی را ردیابی میکند، ارائه شده است.
بودجهٔ سالانهٔ عربستان برای سال ۲۰۲۶، ۸۳ میلیارد دلار برای هزینههای نظامی اختصاص داده است. اوایل امسال، این کشور قراردادی بهارزش ۹ میلیارد دلار با واشنگتن برای خرید ۷۳۰ موشک Patriot امضا کرد.
اما مساحت وسیعی برای دفاع دارد
حوثیها توانستهاند از وسعت بزرگ عربستان بهره ببرند.
داراییهای حساس انرژی، غیرنظامی و نظامی در سرتاسر سرزمین کمجمعیت این کشور که تقریباً سهبرابر مساحت تگزاس است، پراکندهاند. مرز این کشور با یمن بیش از ۱٬۳۰۰ کیلومتر (۸۰۰ مایل) در مناطق دشتی صخرهای کشیده شده است.
علی شهبى، تحلیلگر سعودی، در پست آنلاین خود روز دوشنبه گفت: «انتظار اینکه کشوری به اندازهٔ عربستان سعودی هر موشک را رهگیری کند، صرفاً غیرواقعی است. هیچ سامانهای نمیتواند حفاظت کامل را تضمین کند.»
در همین حال، مقامات منطقهای اعلام کردند که عربستان در کمبود موشکهای رهگیری است و برای دریافت کمک به متحدان مراجعه کرده.
عربستان اخیراً پیمان دفاعی مشترکی با پاکستان و ترکیه امضا کرد. اما تا کنون، این دو کشور عمدتاً در حاشیه میمانند یا حمایت خود را محدود کردهاند.
رئیسجمهور ترامپ این هفته اعلام کرد که در حال ارزیابی این است که آیا ایالات متحده باید به حملات سعودی علیه حوثیها بپیوندد یا نه، اما هنوز تصمیمی اعلام نکرده است.
سلاحها و تاکتیکهای حوثیها آزمون میدان نبرد را پشت سر گذاشتهاند