📌 چکیده
خاورمیانه در سالهای اخیر با تشدید درگیری بین حوثیهای یمن، حمایتشده توسط ایران، و دولت یمن بههمراه عربستان سعودی، که ایالات متحده و متحدان شبهرسمیاش (سعودی، ترکیه، پاکستان) از آن پشتیبانی میکنند، مواجه است؛ در عین حال روسیه و چین به سمت ایران متمایلاند. حوثیها از ژوئیه پیشرفتهای سرزمینی داشته و به تأسیسات نفتی و فرودگاههای عربستان حمله کردهاند؛ این حملات جریانکشی نفت از خط لوله شرق‑غرب را متوقف کرد و خطر اختلال در تأمین جهانی نفت را افزایش داد. درگیری منجر به بیش از ۸۰۰ کشته، ۳۰۰۰ مجروح و ۱۵۸٬۰۰۰ آواره در یمن شده و اگر بهسرعت گسترش یابد، میتواند تأثیرات اقتصادی جدی بر بازارهای انرژی جهانی داشته باشد.
خاورمیانه در سالهای اخیر شاهد انفجارهای متعدد خشونت بوده است. در حالی که جنگ ایالات متحده‑ایران امسال سرخط خبرها را به خود اختصاص داده، درگیری به سرعت در حال تشدید بین حوثیها و دولت بینالمللیتاییدشده یمن و عربستان سعودی خطر دارد به همان اندازه برای منطقه پیامدهای مهمی داشته باشد.
پیچیدگی درگیری داخلی یمن را نمیتوان دست کم گرفت. این خشونت به دو قدرت منطقهای بزرگ، ایران و عربستان سعودی، و همچنین مواجهه مداوم ایالات متحده‑اسرائیل با ایران بر سر تنگه هرمز مرتبط است.
ایران حوثیها (که به عنوان انصار الله یا حامیان خدا نیز شناخته میشوند) را پشتوانه میدهد، در حالی که عربستان سعودی دولت یمن (که به عنوان شورای رهبری ریاستجمهوری یا PLC شناخته میشود) را حمایت میکند. ایالات متحده نیز در کنار متحد شبهرسمی خود، سعودیها، میایستد؛ در حالی که روسیه و چین به سمت ایران متمایلاند.
همچنین دیگر متحدان منطقهای ریاض، ترکیه و پاکستان، تازه موافقت کردند تا پیمان دفاعی تازهامضا شده خود را فعال کنند و نیروهایی برای دفاع از عربستان سعودی در صورت حمله مجدد اعزام نمایند.
با توجه به تعداد زیاد بازیگران، این درگیری میتواند به سرعت از کنترل خارج شود و کل منطقه را در بر گیرد، که تأمین سوختهای جهانی را بیشتر ناپایدار میکند.
حمایت حوثیها
جنگ ایالات متحده‑ایران در ماههای اخیر به بنبست رسیده است. تهران همچنان مصمم است که کنترل تنگه هرمز را در دست دارد؛ این مسیر پیش از جنگ، ۲۰ ٪ از تأمین روزانه نفت و گاز مایع جهان را فراهم میکرد.
رئیسجمهور ایالات متحده، ترامپ، درباره چگونگی پایان دادن به این درگیری نوسان دارد. تا کنون نه قدرت نظامی آمریکا و نه فشار اقتصادی حداکثری آن مؤثر بودهاند.
همپیمانان حوثی تهران، که یکسوم یمن (از جمله پایتخت، صنعا) را تحت کنترل دارند، اوایل امسال برای حمایت از ایران به میدان آمدند. آنها کنترل خود بر تنگه بحرالماند را که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند پیوند میدهد، تقویت کردهاند.
از ژوئیه به بعد، آنها در یمن پیشرفتهای سرزمینی به دست آوردهاند تا کل کشور را به تصرف درآورند، در حالی که به تأسیسات نفتی، تانکرها و فرودگاه اصلی عربستان سعودی در ریاض نیز حمله میکنند.
حملهای در روزهای اخیر دوباره جریانکشی نفت از طریق خط لوله شرق‑غرب را متوقف کرد؛ ریاض از زمان بسته شدن تنگه هرمز برای صادرات نفت از طریق بحرالماند از این خط لوله استفاده میکرد.
نیروهای یمنی و سعودی در روزهای اخیر عملیات ضدحملهای راهاندازی کردهاند تا تمام سرزمینهای تحت کنترل حوثیها را بازپس گیرند؛ این امر سایهٔ بازگشت به جنگ داخلی بزرگ و بحران انسانی جدی برای یمنیان را میاندازد.
ریاض از واشنگتن درخواست کرده است تا حملات هوایی علیه حوثیها انجام دهد، اما ترامپ این درخواست را رد کرد و به جای مشارکت فعال، حمایت از طریق اطلاعات و تحلیلگران نظامی ایالات متحده در کشور ارائه داد.
ترامپ تمایلی به گسترش جنگ ایالات متحده‑ایران و درگیر کردن آمریکا در یک درگیری دیگر نشان نداده است، در حالی که احتمال تجدید جنگ با ایران همچنان بسیار واقعی است.
علاوه بر این، با وجود انکارهایش مبنی بر نگرانی، ترامپ بدون شک از تأثیر جنگ ایران بر مصرفکنندگان آمریکایی، شامل افزایش قیمتهای نفت و فشارهای هزینهٔ زندگی، آگاه است. حزب جمهوریخواه او بهسرعت در تلاش است تا با نزدیک شدن به انتخابات میانی که تنها یک ماه دیگر است، پایگاه رأیدهندگان خود را تقویت کند.