‏🟢 ۳/۳

پایگاه بن کئون پیروزی واضحی برای چین، مانعی احتمالی برای روسیه، چالشی استراتژیک برای ویتنام و نگرانی امنیتی برای ایالات متحده است. این که این تأسیس برای لائوس مفید باشد — در حالی که خطر افزایشت وابستگی نظامی به پکن را به وابستگی اقتصادی‌اش می‌افزاید — هنوز به‌طور قطعی مشخص نیست.

روابط دفاعی لائوس با قدرت‌های خارجی طبیعتاً مسأله داخلی است؛ اما برای همسایگان این کشور، حضور چین در بن کئون — که طبق گزارش‌ها جت‌های جنگی PLA نیز در آن مستقر شده‌اند — بی‌تردید نگرانی برانگیخته می‌کند.

این نگرانی به‌ویژه در هانوی به‌وضوح حس می‌شود.

کامبوج و لائوس لبهٔ غربی ویتنام را تشکیل می‌دهند؛ منطقه‌ای که هانوی به‌عنوان حوزهٔ نفوذ سنتی خود می‌داند. برای حفظ منافع استراتژیک، ویتنام روابط دوستانه با هر دو کشور حفظ می‌کند و سعی دارد از تبدیل هر‌یک به منطقهٔ عملیاتی پیشرو برای رقبای ژئوپولیتیکی، به‌ویژه پکن که ادعاهای سرزمینی مشترکی با هانوی در دریای چین جنوبی دارد، جلوگیری نماید.

اما همان‌طور که وزن اقتصادی چین در منطقهٔ هندچین افزایش یافته، نفوذ سیاسی‌اش نیز تقویت شده و گاهی به هزینهٔ ویتنام است.

از اواخر دههٔ ۱۹۹۰، چین نزدیک‌ترین شریک اقتصادی و امنیتی کامبوج شده و اخیراً دسترسی ویژه‌ای به پایگاه نیروی دریایی رییم به‌دست آورده است.

در دو دههٔ گذشته، وابستگی اقتصادی لائوس به چین نیز عمیق‌تر شده؛ به‌دلیل ساخت چندین پروژهٔ زیرساختی با سرمایه‌گذاری چینی، به‌ویژه راه‌آهن سرعت‌بالا، وینتیان اکنون به‌طور قابل‌توجهی به پکن بدهکار است. تسهیلات بن کئون نشان می‌دهد که چین ممکن است از قدرت اقتصادی‌اش برای پیشبرد منافع امنیتی‌اش در لائوس بهره بگیرد.

علاوه بر احتمال افزایش فروش سلاح‌های چینی به لائوس و تقویت همکاری نظامی بین PLA و LPAF، ایستگاه بن کئون نقطهٔ فشار استراتژیک دیگری برای چین در لبهٔ غربی ویتنام فراهم می‌کند. این پایگاه به‌طور چشمگیری توان عملیاتی PLA را افزایش نمی‌دهد، چرا که چین پایگاه‌های هوایی بسیار بزرگ‌تری در استان‌های یون‌نان و هینان دارد. اما به‌همراه پایگاه نیروی دریایی رییم و تأسیسات نظامی جدیدی که در جزایر پرسیل در حال ساخت هستند، بن کئون نشان می‌دهد که چین به‌طور فزاینده‌ای به فضای استراتژیک ویتنام نفوذ می‌کند.

تا کنون، ویتنام پاسخی رسمی به افتتاح پایگاه هوایی مشترک چین‑لائوس نداده است؛ همان‌طور که همسایهٔ غربی لائوس، تایلند، نیز واکنشی رسمی ارائه نکرده است. یک مقام نظامی تایلندی به رویترز گفت که این حق حاکمیتی وینتیان برای همکاری نظامی با کشور دیگر است، اما افزود که بانکوک تحولات را به‌دقت زیر نظر دارد.

تایلند به‌احتمال زیاد نسبت به بن کئون نگرانی چندانی نخواهد داشت، چرا که هیچ‌گونه منازعه سرزمینی با پکن ندارد و نزدیک‌ترین شریک دفاعی چین در جنوب شرق آسیا محسوب می‌شود. اما این وضعیت برای متحد پیمانی آن، یعنی ایالات متحده، صادق نیست؛ واشنگتن بن کئون را نه به‌عنوان یک مرکز آموزشی، بلکه به‌عنوان پایگاهی برای جمع‌آوری اطلاعات توسط PLA می‌بیند که شامل جاسوسی از تمرینات نظامی آمریکا‑تایلند می‌شود.

2026/278

ایان استوری، پژوهشگر ارشد در مؤسسه ISEAS – یوسف ایشاک و نویسندهٔ کتاب «روسیه پوتین و جنوب شرق آسیا: تغییر محور کرملین به آسیا و تأثیر جنگ روسیه‑اوکراین» (ISEAS، مه ۲۰۲۵) است.