‏🔻 ۳/۴

این همان هدف خط دفاعی بالتیک در مرز شرقی است: پناهگاه‌ها، موانع ضد‌تانک و سایر پایگاه‌های دفاعی. استونی صدها پناهگاه در سطح گروهه‌ها برنامه‌ریزی کرده است. یک بریگاد زرهی آلمانی که به‌صورت دائم مستقر می‌شود، در سال ۲۰۲۷ در لیتوانی فعال خواهد شد. همچنین فنلاند اکنون نیروی پیشروی زمینی ناتو را میزبانی می‌کند. هزینه دفاعی در سراسر منطقه به‌مراتب فراتر از هدف دو درصدی ناتو رفته و در استونی نزدیک به ۵٫۵٪ می‌رسد.

نیت واضح است: روسیه باید از هر گونه تلاشی برای تصرف حتی کم‌ترین بخش از سرزمین بازدارده شود؛ امری که در صورت آزمون اراده ناتو توسط روسیه، احتمال قابل‌توجهی دارد.

آمادگی پیش از اولین گلوله

اما اقدامات دفاعی بالتیک فقط به تعهدات مالی و دفاع از مرزهای روسی محدود نمی‌شود. کشورهای بالتیک می‌دانند برای بازدارندگی روسیه، آزمون استحکام زیرساخت‌های حیاتی و آموزش جامعه به‌گونه‌ای که در زمان بحران نیز به کار خود ادامه دهند، به همان اندازه حیاتی است. در واقع، بقیهٔ قاره می‌تواند از مدل «کل‌جامعه‌ای» بالتیک که هدفش آماده‌سازی تمام جمعیت برای دوره‌ای با تهدیدات شدید است، درس‌های فراوانی بگیرد.

از فنلاند تا لیتوانی، این مدل شامل ادغام تمام لایه‌های جامعه در استراتژی‌های دفاع و آمادگی است. این مفهوم «امنیت جامع» بر این باور استوار است که حفظ کارکرد کشور در بحران، مسئولیتی مشترک بین دولت، بخش خصوصی، جامعهٔ مدنی و شهروندان است. از این منظر، کشورهای بالتیک پیشرفته‌ترین استراتژی‌های استراتژیک در اروپا را به‌کار گرفته‌اند.

استونی، لتونی و لیتوانی برای مقابله با درگیری‌های منطقه‌ی خاکستری که روسیه در آن مهارت دارد، از جمله حملات به زیرساخت‌ها، سرعت عمل نشان داده‌اند. هر سه کشور شبکهٔ برق خود را از شبکه‌های روسیه و بلاروس جدا کرده و از فوریهٔ ۲۰۲۵ به‌تدریج آن را با شبکهٔ قاره‌ای همگام‌سازی می‌کنند. هم‌زمان، ناتو حفاظت زیرساخت‌های زیرآبی بالتیک را پس از آسیب‌دیدگی کابل‌ها و چندین مورد مشکوک به خرابکاری تقویت کرده است.

به‌تدریج در حال یادگیری

قدرت‌های نظامی بزرگ اروپا به این نتیجه رسیده‌اند که باید الگوی بالتیک را دنبال کرده و جوامع خود را برای طیف گسترده‌تری از تهدیدها آماده کنند. آلمان، که می‌توانست در هر تقویت ناتو در منطقهٔ بالتیک، یکی از مراکز لجستیکی اصلی باشد، پس از سقوط دیوار برلین، بسیاری از ساختارهای دفاع غیرنظامی خود را به‌سوء‌حالت گذاشت.

به‌عنوان مثال، ظرفیت پناهگاه‌های آن هم‌اکنون حدود ۴۸۰٬۰۰۰ نفر است. بهار گذشته برلین برنامهٔ جدیدی به‌ارزش ۱۰ میلیارد یورو برای دفاع غیرنظامی تصویب کرد که شامل طرح‌های تبدیل پارکینگ‌های زیرزمینی، تونل‌ها و ایستگاه‌ها به پناهگاه‌های اضطراری می‌شود؛ نشانه‌ای از تجدید تعهد سیاسی.

فرانسه نیروهای مسلح خود را در تمرین پرشدت اوریون ۲۶ به‌مقیاس بزرگ آزمایش کرد؛ این تمرین ۱۲٬۵۰۰ نیرو، ۲۴ کشور هم‌پیمان و نهادهای غیرنظامی را در سناریویی از حملات ترکیبی تا جنگ سنتی گسترده گرد هم آورد. بریتانیا برنامهٔ تاب‌آوری ۲۰۲۶ را تدوین کرده که به‌صراحت به افزایش حملات زیرآستانهٔ روسیه اشاره دارد. همچنین دولت در حال بررسی ایجاد نیروی دفاع خانگی به‌سبک ذخیره برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی است.

این تحولات مهم هستند؛ اما کشورهای «E3» همچنان برای بهبود مشترک تاب‌آوری در حوزه‌های حمل‌ونقل، بهداشت، انرژی و ارتباطات می‌جنگند، در حالی که خطر دشمن برای مختل‌کردن همزمان همهٔ این حوزه‌ها در حال افزایش است.

ناتو در صدد پیشبرد این کار است. الزامات پایه‌ای جدید تاب‌آوری که اخیراً منتشر شده، از دولت‌ها می‌خواهد برنامه‌ریزی برای جابه‌جایی‌های جمعیتی بزرگ همراه با استقرارهای نظامی؛ توسعه سامانه‌های بهداشتی که حتی در صورت تلفات گسترده نیز کار کنند؛ و ساخت شبکه‌های ارتباطی و حمل‌ونقل که بتوانند در طول درگیری‌های پرشدت به نیروهای متحدین پشتیبانی کنند. در آیندهٔ نزدیک، این موارد ستون‌های اصلی بازدارندگی خواهند شد.

فاصله‌های بالتیک