📌 چکیده
از ۲۸ فوریه تا کنون ایران و جناحهای متحد آن بیش از هزار حملهٔ پهپاد و موشکی به کردستان عراق انجام دادهاند که حداقل ۳۲ کشته بهبار آورده است؛ این حملات پس از عزل نیروهای ائتلاف آمریکا و حذف سامانههای پاتریوت در اربیل، منطقه را بهسختی آسیبپذیر کردهاند. هدف این حملات گروههای مخالف کرد و رهبری دولت منطقهای کردستان (KRG) بوده و شامل هدفگیری دفاتر دولتی، زیرساختهای انرژی و افراد فعال سیاسی میشود. ایران ادعا میکند این اقدامات فشار برای استرداد یا اخراج گروههای مسلح کرد ایرانی است؛ در صورت عدم توافق با ایالات متحده یا دریافت سامانههای دفاع هوایی، احتمال ادامهٔ حملات پهپادی بالا است.
منطقهٔ کردستان عراق تحت فشار پهپادهای ایرانی، در حالی که منازعهٔ مسلحین از سر میگیرد، دچار اضطراب شد
خلاصهٔ اجرایی:
• ایران و جناحهای متحد آن از ۲۸ فوریه بیش از ۱٬۰۰۰ حمله به منطقهٔ کردستان عراق انجام دادهاند؛ هدف این حملات گروههای مخالف کرد و رهبری دولت منطقهای کردستان (KRG) بوده است.
• عزل نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا در ۳۰ سپتامبر و حذف سامانههای موشکی پاتریوت، منطقهٔ کردستان را در برابر حملات مداوم بهسختی آسیبپذیر کرده است.
• حملات پهپادی احتمالاً ادامه خواهد یافت مگر اینکه دولت منطقهای کردستان (KRG) سامانههای دفاع هوایی خود را تهیه کند یا توافقی برای رفع خواستهای ایران دربارهٔ مسلحین کرد تنظیم نماید.
از زمان آغاز مناقشهٔ آمریکا‑ایران در ۲۸ فوریه، منطقهٔ کردستان عراق حداقل با ۱٬۰۰۰ حملهٔ پهپاد و موشکی از سوی ایران و جناحهای تحت حمایت آن هدف قرار گرفته است؛ این حملات حداقل ۳۲ کشته بهبار آوردهاند (الجزیره، ۱۱ اوت). در اواسط ژوئیه، پس از فروپاشی آتشبس آمریکا‑ایران، ایران شدت حملات پهپادی خود را افزایش داد (ABC، ۱۰ ژوئیه). به عنوان مثال، در ۱۷ ژوئیه حداقل ۱۹ نفر از اعضای احزاب مخالف کرد ایران کشته شدند؛ از این تعداد ۱۰ نفر عضو «کومالا» بودند، گروه مخالف کرد ایرانی که نیروهای مسلح پشمرگهای در کردستان عراق دارد (هنگاو، ۲۱ ژوئیه؛ روداو، ۳۱ اوت).
در ۱۷ اوت، پهپادهای ایرانی دفتر نخستوزیر دولت منطقهای کردستان (KRG) مسرور بارزانی و منزل مدیر آژانس اطلاعاتی (INA) را هدف گرفتند. مقامات ایرانی مسئولیت این حمله را انکار کردند و آن را عملیات پرچمساختی دانستند (Anadolu، ۱۷ اوت).
در ۲ سپتامبر، ده پهپاد در پایتخت کردستان عراق، اربیل، رهگیری شد. سپاه پاسداران (IRGC) مسئولیت را بر عهده گرفت و ادعا کرد مرکز تعمیرات، انبارها و سامانهٔ هدایت بالن نظارتی ایالات متحده در فرودگاه اربیل تخریب شدهاند؛ این ادعا بعدها توسط روداو تأیید شد (The New Region؛ روداو، ۲ سپتامبر).
این حملات در زمان عزل نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا از منطقهٔ کردستان در ۳۰ سپتامبر رخ میدهد؛ این عزل بخشی از توافق ۲۰۲۴ بین عراق و آمریکا است. سامانههای پاتریوت در فرودگاه اربیل پیش از این در ژوئیه حذف شده بودند (Al Monitor، ۳۱ ژوئیه). بنابراین، منطقهٔ کردستان در معرض حملات قرار دارد.
ممکن است حملات ایران ادامه یابد
حذف نیروهای ایالات متحده از اربیل ممکن است تعداد حملات ایرانی را کاهش دهد، چرا که ایران حضور پایگاههای آمریکایی را بهعنوان دلیل حملات به عراق ذکر کرده است (الجزیره، ۹ اوت). اما پیش از این، ایران اهداف غیرنظامی آمریکا را نیز هدف قرار داده؛ برای مثال، تاجر کرد پشرو دیزای که در ۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۴ کشته شد (Anadolu، ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۴). جناحهای تحت حمایت ایران زیرساختهای انرژی کردستان در عراق را هدف گرفتهاند (Washington Kurdish Institute، ۲ نوامبر ۲۰۲۳). علاوه بر این، ایران میتواند کنسولگری کل ایالات متحده در اربیل را هدف بگیرد، حتی پس از عزل نیروهای به رهبری آمریکا.
ایران بهتدریج از حضور مستمر گروههای مسلح کرد ایرانی در کردستان عراق خسته شده است، هرچند دولت منطقهای کردستان (KRG) ادعای بیطرفی در این مناقشه را دارد (Peshawa X/@Hawramani، ۳ سپتامبر). این حملات همزمان با گزارشهایی است که نشان میدهد رئیسجمهور آمریکا ترامپ در حال بررسی طرحی برای مسلحسازی این گروههای مسلح کرد ایرانی بوده (Tabnak، ۱۳ مه). همچنین گزارش شده است که اسرائیل قصد داشته با «تهاجم کردها» زمینهٔ تغییر رژیم را فراهم کند (Ynet، ۸ مارس).