📌 چکیده
مت شیهان، پژوهشگر مؤسسه کارنگی، در گفتوگوی خود با راوی برنامه FP Live تفاوتهای اصلی بین ایالات متحده و چین را در حوزه هوش مصنوعی بررسی کرد. او میگوید برتری آمریکا در «قابلیتهای مرزی» مدلها حدود شش تا نه ماه است، اما در کاربردهای گستردهتری همچون رشد اقتصادی یا پژوهشهای علمی هنوز برتری واضحی وجود ندارد. در حالی که ایالات متحده بر توسعه مدلهای پیشرفته و دستیابی به AGI/ASI متمرکز است و این را مسیر استراتژیک قاطع میداند، چین بیشتر به گسترش هوش مصنوعی بهصورت باز و وزنباز در اقتصاد، بهویژه در کشورهای جنوب جهانی، توجه دارد. هر دو کشور هنوز در مورد نحوه تنظیم و کنترل ریسکهای این فناوری توافقی ندارند و پیشبینی میشود که توسعه مدلهای پیشرو ممکن است بهسرعت متوقف یا کاهش یابد.
چگونه آمریکا و چین در زمینه هوش مصنوعی مقایسه میشوند
و چرا این دو کشور تعاریف متفاوتی از پیروزی دارند
بهخوبی شناخته شده است که بخشی از تمایل واشنگتن برای خودداری از تنظیم هوش مصنوعی، ناشی از این است که میخواهد اطمینان یابد ایالات متحده همچنان پیشرو نسبت به چین باقی میماند. اما دقیقاً دو کشور برای چه میجنگند؟ «پیروزی» را چگونه تعریف میکنیم؟ در واقع موفقیت چه معنایی خواهد داشت؟
در آخرین قسمت برنامه FP Live، با مت شیهان (Matt Sheehan)، پژوهشگر ارشد مؤسسه کارنگی برای صلح بینالمللی که همزمان مسئول مشترک برنامه هوش مصنوعی چین در این مؤسسه است، گفتگو کردم. شیهان شش سال در چین زندگی و کار کرده و در برگزاری گفتوگوهای غیررسمی ایالات متحده‑چین درباره هوش مصنوعی مشارکت داشته است. او همچنین نویسنده کتاب «آزمایش ترانس‑پاسیفیک: چگونه چین و کالیفرنیا برای آینده ما همکاری و رقابت میکنند» میباشد.
گفتوگوی کامل در جعبهٔ ویدئویی بالای این صفحه و همچنین در صفحات FP Live بر روی Apple، Spotify و YouTube قرار دارد. متن زیر، نسخهای ویرایشافته و مختصر از این گفتوگوست که منحصراً برای FP Insiders تهیه شده است.
راوی آگراول (Ravi Agrawal): میخواهم از اصول اولیه شروع کنم. اگر گفته شود ایالات متحده در زمینه هوش مصنوعی پیشتاز چین است، به چه میزان و بر چه معیارهایی؟
مت شیهان: مفید است که ابتدا معنای «پیشتاز» یا «پیروزی» را تعریف کنیم. سادهترین راه این است که تمایز بین ساختن قدرتمندترین و پیشرفتهترین مدلها — که ما آن را «قابلیتهای مرزی» مینامیم — و کاربردهای گستردهتر هوش مصنوعی، مانند گسترش هوش مصنوعی در اقتصاد برای تقویت رشد، کشف دارو یا پژوهش علمی، را مشخص کنیم.
جایی که ایالات متحده بهوضوح پیشرو است یا حداقل برتری مشخصی دارد، حوزهٔ قابلیتهای مرزی است. این برتری چندان بزرگ نیست؛ اکثر افراد برآورد میکنند که پیشی حدود شش تا نه ماه است، یعنی اگر شرکتهای آمریکایی مانند Anthropic یا OpenAI امروز مدلی عرضه کنند، مدلهای چینی احتمالاً حدود شش تا نه ماه پس از آن به همان سطح میرسند. سؤالهای متعددی دربارهٔ دلیل این نزدیکی وجود دارد: آیا از روشهای غیرقانونی برای کپیبرداری از مدلهای آمریکایی استفاده میکنند؟ یا بهدلیل توان پژوهشی داخلی خود به این سطح میرسند؟ همه اینها سؤالهای باز هستند.
وقتی به گسترش هوش مصنوعی در اقتصاد مینگریم، هنوز نمیتوانیم بگوییم کدام کشور پیشرو است. چنین تحولی زمان میبرد تا در دادهها نمایان شود و این دادهها پراکندهاند؛ پایگاه دادهٔ متمرکزی وجود ندارد. برای مثال، هنوز هوش مصنوعی را در آمارهای رشد بهبود یافته چین نمیبینیم. در ایالات متحده ممکن است این اثرها در زمینهٔ توان محاسباتی یا تعداد مراکز دادهای که ساخته میشوند، مشهود باشد. ما حدسهایی دربارهٔ نقاط قوت هر یک از دو کشور در گسترش فناوری داریم، اما تا کنون تصویر واضحی از نحوهٔ پیشرفت این روند نداریم.
راوی آگراول (Ravi Agrawal): جالب است. حالا وقتی به یک مسابقه فکر میکنیم، باید خط پایان را نیز در نظر بگیریم. کنجکاوم بدانم ایالات متحده پیروزی را در این مسابقه چگونه تعریف میکند. این واژه را بهخاطر تکرار زیاد به کار میبرم. رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، گفته است که پیروزی ضروری است. وزیر خزانهداری، اسکات بسنت (Scott Bessent)، هشدار داده که اگر چین برنده شود، «دیگر هیچچیز مهم نخواهد بود». پس برای ما توضیح دهید: این مسابقه چیست و پیروزی از نگاه آمریکایی چه معنایی دارد؟