📌 چکیده
فرماندهی مرکزی ایالات متحده اعلام کرد که آخرین نیروهای آمریکایی از اربیل، پایتخت کردستان عراق، خارج شدهاند و عملیات «Operation Inherent Resolve» علیه داعش به پایان رسیده است. خروج این نیروها باعث حذف شبکه دفاع هوایی آمریکا در کردستان شده و نگرانیها درباره تهدیدهای ایران، میلیشیاهای حامی آن و تجدید سازماندهی داعش را افزایش داده است؛ در عین حال عراقیها مهلت خلع سلاح گروههای تحت حمایت ایران را تا ژوئن ۲۰۲۷ تمدید کردند. مقامات کردستان برای حفظ امنیت با بغداد هماهنگی میطلبند و میخواهند پس از خروج آمریکا، نقش بیشتری در دفاع منطقه ایفا کنند، در حالی که عراق قراردادهای خرید سامانههای پیشرفته دفاع هوایی با ترکیه و فرانسه دارد که هنوز تحویل نشدهاند.
فرماندهی مرکزی ایالات متحده روز چهارشنبه اعلام کرد که آخرین نیروهای آمریکایی از پایتخت کردستان عراق، اربیل، خارج شدهاند؛ این امر عملیات رهبریشده توسط ایالات متحده به نام «Operation Inherent Resolve» علیه داعش در عراق را به پایان میرساند، در حالی که واشنگتن به سمت روابط دفاعی دو‑جانبه با بغداد میگراید.
نیروهای آمریکایی پیش از این از پایگاه هوایی عینالاسد در استان انبار و سایر پایگاههای سراسر عراق که حدود ۱٬۵۰۰ نفر از نیروهای ایالات متحده و ائتلاف را در خود جای داده بودند، عقبنشینی کرده بودند.
با خروج ائتلاف، منطقهٔ کردستان در حال از دست دادن توانمندی استراتژیک حیاتیای است که مقامات کردستانی آن را مهم میدانند: شبکهٔ دفاع هوایی ایالات متحده که از زمان آغاز جنگ ایالات متحده‑اسرائیل علیه ایران در فوریه، اکثر پهپادها و موشکهای شلیکشده به این منطقه توسط ایران و گروههای عراقی تحت حمایت ایران را رهگیری کرده بود.
ایران و گروههای عراقی همپیمان پیش از این منطقهٔ کردستان را هدف قرار دادهاند و حضور گروههای مخالف کردستانی ایرانی و پایگاهها و تأسیسات نظامی ایالات متحده را بهانهای برای حمله میدانستند.
خروج ایالات متحده در ۳۰ سپتامبر قرار بود همزمان با خلع سلاح گروههای تحت حمایت ایران در عراق باشد، اما اکثر آنها درخواستهای رهاسازی سلاح را نادیده یا سرسختانه رد کردند. نخستوزیر عراقی، علی الزیدی، اعلام کرد که مهلت خلع سلاح تا ژوئن ۲۰۲۷ تمدید شده است.
چیمان باباکر بارزانی، عضو کمیتهٔ امنیت و دفاع مجلس عراقی، به MBN گفت که سلاحها همچنان در دست برخی جناحهای مسلح که خارج از کنترل دولت عراقی عمل میکنند، باقی ماندهاند و پیش از این حملات متعددی به منطقهٔ کردستان انجام دادهاند.
او افزود که خروج نیروهای ایالات متحده و ائتلاف در این «زمان حساس» به دلیل خلأهای امنیتی در مناطق مناقشهدار بین منطقهٔ نیمهخودمختار و بغداد، تهدیدهای جدی ایجاد میکند.
به گزارش رویترز، فرماندهٔ کردستانی سیرون بارزانی گفت که از دست رفتن اطلاعات، پشتیبانی لجستیکی و تواناییهای پهپادی ایالات متحده فرصتی برای تجدید سازماندهی مجدد نیروهای داعش فراهم میکند.
او افزود: «بیش از دو هفته است که حرکات سلولهای خفتهٔ دولت اسلامی را زیر نظر داریم»؛ این اظهارات پس از گزارشهای رسانهای بود که ائتلاف بینالمللی تا پایان سپتامبر از عراق خارج خواهد شد.
اما مسعود بارزانی، رهبر کردستان، پس از خروج ایالات متحده سعی کرد ساکنان منطقه را مطمئن سازد و گفت که «هماهنگی بسیار خوبی» با دولت فدرال عراق برای مقابله با هر تهدید یا خطر، چه تحت پرچم داعش باشد و چه هر گروه دیگری، وجود دارد.
پیش از سقوط «خلافه» خود در سال ۲۰۱۷، داعش که ایالات متحده آن را سازمان تروریستی مینامد، در سال ۲۰۱۴ بخشهای وسیعی از عراق و سوریه را تصرف کرد و مرتکب نقضهای گستردهای شد؛ از جمله کشت هزاران غیرنظامی و بردگی صدها یزیدی در شمالغرب عراق.
نمایندگان دولت منطقهٔ کردستان چندین جلسه با دولت عراقی برگزار کردند تا اطمینان حاصل شود که این منطقه در چارچوب نظام دفاع ملی عراق گنجانده و محافظت میشود. بغداد بهطور رسمی قراردادهایی با ترکیه و فرانسه برای خرید سامانههای پیشرفتهٔ دفاع هوایی امضا کرده است، اما این سامانهها هنوز تحویل نشدهاند.
عقیل عباس، پژوهشگر غیر مقیم در برنامهٔ Iraq Initiative در آتلانتیککونسل، گفت خروج ایالات متحده کردها را در معرض حملات ایران و میلیشیاهای همپیمان آن در عراق قرار میدهد.