Endi bolani yoshligidan «tibbiyot yo‘nalishi»ga kiritib, unga tomchilatib dori yuborish va ukol qilishni o‘rgatish taklif qilinyapti. Balki unda bolalar tug‘ilishi bilan kasbini ham taqsimlab qo‘yamiz? Xuddi «Divergent» filmidagidek: bu shifokor bo‘ladi, bu muhandis, bu yurist — tamom, boshqa savol yo‘q.

Bolaga uyda kapelnitsa qo‘yishni o‘rgatish — jiddiymisizlar? Bu «doktor-doktor» o‘yini emas. Bu tibbiy muolaja. Buning uchun ko‘rsatmalarni, qarshi ko‘rsatmalarni, dori dozalarini va mumkin bo‘lgan asoratlarni tushunish kerak. Anafilaksiya bo‘lsa-chi? Doza noto‘g‘ri berilsa-chi? Dori noto‘g‘ri yuborilsa-chi? Oqibatiga kim javob beradi?

Men o‘zim 19 yoshimgacha shifokor bo‘lishimni bilmaganman. 10–12 yoshli bola butun umr kim bo‘lib ishlashini qayerdan bilishi kerak?

Eng asosiy savol esa: bularning hammasi nima uchun?

Mayli, bola bir necha yil shunday maktabda o‘qidi va uni tugatdi. Keyin nima? Shifokor bo‘lish uchun baribir tibbiyot universitetiga kirishi, to‘liq ta’lim dasturidan o‘tishi va diplom olishi kerak bo‘ladi. Chet elda o‘qimoqchi yoki ishlamoqchi bo‘lsa, baribir tanlovlardan o‘tadi va kerakli imtihonlarni topshiradi. Xalqaro grantlar ham bunday maktabni tugatganlarning barchasiga avtomatik ravishda berilmaydi.

Bizning real hayotimizga qarasak, vaziyat yanada g‘alati ko‘rinadi. Bolani yoshligidan yillar davomida tayyorlaysiz, keyin u uzoq yillar tibbiyot o‘qiydi va oxirida poliklinikaga bir necha million so‘m maoshga ishga kirib, cheksiz patronajlar bilan yugurib yuradi...

Bolalar bolaligidan faqat bitta kasb ichida yashamasligi kerak. Voyaga yetguniga qadar ular turli narsalarni sinab ko‘rishi kerak: sport, musiqa, dasturlash, san’at, tabiiy fanlar, tillar, sayohat, volontyorlik. Bola dunyoni ko‘rishi, o‘zini turli sohalarda sinab ko‘rishi va vaqt o‘tishi bilan nimaga haqiqatan qiziqishini tushunishi kerak.

Agar bolaga tibbiyot qiziq bo‘lsa — juda yaxshi. Unga anatomiya, biologiya, birinchi yordamni o‘rgating, inson organizmi qanday ishlashini ko‘rsating. Lekin bolalikni erta professional tayyorgarlikka aylantirish, ayniqsa bolalarga tibbiy muolajalarni bajarishni o‘rgatish — bu mutlaqo boshqa masala.

Bolalarga avval bola bo‘lib yashashga imkon bering. Agar muolaja paytida biror og‘ir yoki kutilmagan vaziyat yuz bersa, bu bola uchun juda kuchli psixologik travmaga aylanishi va uning xotirasida butun umrga qolishi mumkin.

🕊farkhodmd