Ko‘pchilik tibbiyot universitetida yangi o‘quv yilini boshladi. Men talaba bo‘lganimda o‘zimga aytishni istagan 5 ta maslahatni jamladim.

1. Hech qaysi tizimga sening taqdiring qiziq emas

Sen eng yaxshi universitetda o‘qishing, eng kuchli talaba bo‘lishing, barcha konferensiyalarda qatnashishing va kafedra ishining yarmini bepul bajarishing mumkin. Tizimga foydali bo‘lib turganingda, u sendan foydalanadi. Universitetni tugatganingdan keyin esa o‘rningni boshqa talaba egallaydi. Sendan oldingi minglab bitiruvchilar qanday unutilgan bo‘lsa, sen ham shunday unutilasan. Bu yerda almashtirib bo‘lmaydigan yulduzlar yoki qahramonlar yo‘q — tizim sen uchun emas, o‘zi uchun ishlaydi. Shuning uchun seni maqsadingga yaqinlashtirmaydigan “faollik”, diplomlar va konferensiyalardagi suratlar uchun barcha bo‘sh vaqtingni universitetga berma. Avval o‘zingdan so‘ra: bu mening kelajakdagi faoliyatimga aniq nima beradi? Agar javob noaniq bo‘lsa, ehtimol, hech narsa bermaydi. Bunga ishonmasang, oldingi yillardagi eng faol talabalarni esla va ular hozir qayerdaligini ayt. Eslay olmadingmi? Katta ehtimol bilan sen bilan ham xuddi shunday bo‘ladi.

2. O‘z filmingning bosh qahramoni — sensan

Talabalik davrida qilishing mumkin bo‘lgan eng foydali ish — butun e’tiboringni o‘z ta’limingga qaratish. Butun tizimni o‘zgartirishga urinishning deyarli ma’nosi yo‘q. Eng to‘g‘ri qaror — o‘zing o‘zgartira oladigan narsalarga e’tibor berish. Shu yillarda olgan bilimlaring kelajakda o‘zingga qanchalik uzoq yo‘l ochishingni belgilaydi. Universitetni bitirgach, katta ehtimol bilan uning rahbariyatini ham, kursdoshlaringning 99 foizini ham boshqa ko‘rmaysan. Ular xotirangda qolishi mumkin, ammo haqiqiy ishda senga tanishlar, diplomlar yoki “faol talaba” maqomi emas, bilim va ko‘nikmalaring xizmat qiladi. Shuning uchun birovning filmida ikkinchi darajali rol o‘ynashni bas qil va o‘z filmingni qurishni boshla.

3. Mahalliy va rus tilidagi eski darsliklarga yillaringni sarflama

Suyaklardagi har bir teshik, barcha nervlar, qon tomirlari va ularning eng mayda tarmoqlarini bilish aksariyat hollarda senga hech qachon kerak bo‘lmaydi. Har qanday bilim senga va bemorlaringga xizmat qilishi kerak. Buning uchun esa, avvalo, klinikaga yo‘naltirilgan bilimlar kerak. Sinelnikov bo‘yicha uyqu arteriyasining barcha tarmoqlarini yoddan aytishdan ko‘ra, insultning dastlabki belgilarini taniy olish muhimroq. Ingliz tilida zamonaviy kitoblar va ta’lim resurslari bor — ularda xalqaro darajadagi shifokor bo‘lish uchun zarur bo‘lgan barcha bilimlar jamlangan. Kimdir bunga qo‘shilmasa, u bilan bahslashma. Shunchaki uning qayerda va kim bo‘lib ishlayotganiga qara. Chunki uning maslahatlariga amal qilsang, katta ehtimol bilan sen ham aynan o‘sha joyga borasan.

4. Sen istagan natijaga erishmagan “ekspertlar”ning maslahatiga ko‘r-ko‘rona ishonma

Talabalar ko‘pincha o‘qituvchilarga faqat ular yoshi kattaroq, universitetni tugatgan va kafedrada ishlagani uchun ishonadi. Ammo diplom va lavozim insonni kelajakdagi faoliyatni qurish bo‘yicha ekspertga aylantirmaydi. U o‘z fanini juda yaxshi bilishi va aynan shu universitetda qanday qilib o‘qituvchi bo‘lish haqida yaxshi maslahat berishi mumkin. Agar maqsading shu bo‘lsa — undan so‘ra. Lekin xalqaro darajadagi shifokor bo‘lishni istasang, shu darajaga yetgan shifokordan so‘ra. Millioner bo‘lishni istasang, millionerdan maslahat ol. Mantiq juda oddiy: maslahatni sen bormoqchi bo‘lgan manzilga allaqachon yetib borgan odamdan olish kerak. “Ko‘p ishlagin va yaxshi o‘qigin”, deb har kim ayta oladi. Ammo faqat haqiqiy ekspert maqsadning asl narxini, unga eltuvchi aniq yo‘lni va bir necha yilingni yo‘qotishga sabab bo‘ladigan xatolarni biladi.

5. Keyingi 10 yil uchun aniq maqsadlar qo‘y

Universitetdagi vaqt bir zumda o‘tib ketadi. Hech qayerga qarab ketayotgan odam oxir-oqibat hech qayerga boradi. Shuning uchun aniq maqsadlar qo‘y va ularga erishish uchun qanday qadamlar tashlashingni belgilab ol. Yo‘lda maqsadlaring o‘zgarishi va to‘g‘rilanishi tabiiy. Ammo yillar davomida oqim bo‘ylab suzib, tizim seni o‘zi yaxshi hayotga olib borishiga umid qilish — yo‘l emas. Katta hajmdagi ishdan qo‘rqma: uni kichik, kundalik qadamlarga bo‘lsang, u endi imkonsizdek ko‘rinmaydi. Magistratura yoki ordinatura barcha muammolaringni avtomatik ravishda hal qiladi, deb ham o‘ylama. Hech qaysi dastur bitirgandan keyin senga yuqori maoshli ish, uy, mashina va barqaror hayotni kafolatlamaydi. Undan keyin ham jon-jahding bilan ishlashingga to‘g‘ri keladi. Ko‘pchilik talabalik va ordinaturani eng og‘ir bosqich deb o‘ylaydi, go‘yoki undan keyin yengil hayot boshlanadi. Aslida esa talabalik tibbiy faoliyatning eng oson davrlaridan biridir. Eng qiyin bosqich diplomni qo‘lingga olib, bemor bilan yuzma-yuz qolganingda boshlanadi. O‘sha paytda senga na qizil diplom, na universitet rahbariyati, na konferensiya sertifikatlari yordam beradi. Senga faqat ko‘nikmaga aylantira olgan bilimlaring yordam beradi.

🕊farkhodmd