💧 ختلال DMDD مخفف Disruptive Mood Dysregulation Disorder یا اختلال نوسان خُلق اخلال‌گرانه است.

❗️ویژگی‌های اصلی DMDD چیست؟
🔹خشم و عصبانیت شدید و مکرر
کودک یا نوجوان در واکنش به مسائل کوچک. مثل: داد زدن، پرتاب اشیا، زدن دیگران و...

🔹زودرنجی و تحریک‌پذیری دائمی
حتی بین حملات خشم، خلق فرد تقریباً همیشه عصبانی یا بداخلاق است.

🔹بروز نشانه‌ها در چند محیط
این رفتارها معمولاً در خانه، مدرسه و محیط‌های اجتماعی دیده می‌شود.

🔹شروع قبل از ۱۰ سالگی
تشخیص برای سنین ۶ تا ۱۸ سال گذاشته می‌شود

⚠️اختلال DMDD در کودکان استثنایی چگونه دیده می‌شود؟
➖شدت بیشتر واکنش‌ها:
کودکان با نیازهای ویژه معمولاً مهارت‌های تنظیم هیجان ضعیف‌تری دارند، بنابراین:
طغیان خشم شدیدتر و طولانی‌تر است.
برای آرام شدن به کمک بیرونی نیاز دارند.

➖تحریک‌پذیری دائمی
کودکان دارای مشکلات شناختی یا زبان ممکن است نتوانند نیازها و ناراحتی‌هایشان را بیان کنند، بنابراین:
زودتر کلافه می‌شوند
سریع‌تر تحریک‌پذیر می‌شوند
بیشتر پرخاشگری کلامی یا فیزیکی دارند.

➖مشکلات ارتباطی یا شناختی، خشم را تشدید می‌کند
برای مثال کودکان با اوتیسم یا ناتوانی ذهنی ممکن است:
معنای موقعیت را درست نفهمند
تغییر برنامه‌ها را تحمل نکنند
درک کلامی پایینی داشته باشند
همین باعث انفجارهای خشم مکرر می‌شود.

➖خطای تشخیص شایع است
یکسری رفتار ها میتواند مانند DMDD باشد اما در اصل نشان دهنده چیز دیگری باشد:
اوورلود حسی در اوتیسم
بی‌قراری ناشی از ADHD
مشکل زبانی و ناتوانی در بیان احساس پس باید حتماً توسط روان‌پزشک کودک یا متخصص رشد بررسی شود.

📖مدیریت DMDD در کودکان استثنایی چگونه است؟
1️⃣درمان‌های رفتاری
آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان
🔹تحلیل رفتار کاربردی (ABA) در کودکان اوتیستیک
🔹درمان CBT اصلاح‌شده برای کودکان با نیازهای ویژه
🔹تقویت مثبت، برنامه‌ریزی، پیش‌بینی تغییرات

2️⃣آموزش والدین
والدین یاد می‌گیرند:
🔹چگونه محرک‌های خشم را زودتر تشخیص دهند
🔹چگونه بدون تشدید واکنش، کودک را آرام کنند
🔹چطور قوانین و پیامدهای پیش‌بینی‌پذیر ایجاد کنند

3️⃣دارودرمانی (در صورت نیاز)
برای:
🔹تحریک‌پذیری شدید
🔹اضطراب
🔹مشکلات خواب
🔹بیماری‌های همراه مثل ADHD
🔹دارو باید فقط توسط روان‌پزشک کودک تجویز شود.

4️⃣اصلاح محیط برای کودکان استثنایی بسیار مهم است:
🔹کاهش محرک‌های حسی
🔹برنامه روزانه قابل‌پیش‌بینی
🔹جدول تصویری
🔹زمان‌های آرام‌سازی

📝چند نکته راجب DMDD:
🔹انفجارهای شدید خشم و عصبانیت:
حداقل ۳ بار در هفته رخ می‌دهند.
شدت یا مدت آن‌ها نامتناسب با موقعیت است.
می‌تواند کلامی (فریاد، ناسزا) یا رفتاری (زدن، پرت کردن اشیاء) باشد.

🔹خلق تحریک‌پذیر بین انفجارها:
کودک تقریباً هر روز و بیشتر ساعات روز عصبانی یا بدخلق است.
دیگران هم این رفتار را مشاهده می‌کنند.

🔹مدت زمان طولانی علائم:
حداقل ۱۲ ماه ادامه دارد.
هیچ دوره بدون علامت نباید بیش از ۳ ماه باشد.

🔹وجود علائم در چند محیط:
حداقل در دو محیط از سه محیط: خانه، مدرسه، با همسالان.
در یکی از محیط‌ها باید شدت علائم زیاد باشد.

🔹سن شروع:
شروع علائم قبل از ۱۰ سالگی.
تشخیص نباید قبل از ۶ سالگی یا بعد از ۱۸ سالگی داده شود.

🔹محدودیت‌ها:
تشخیص DMDD نمی‌تواند همزمان با اختلال دوقطبی، انفجاری متناوب یا ODD تشخیص داده شود.

✍️نویسنده‌:‌‌ مریم ایران پور‌،‌ دانشجو رشته مشاوره‌، دانشگاه اصفهان

🌱در کانال انجمن علمی کودکان استثنایی با ما همراه باشید…
| @ExChildren_Association |