ایران در مرکز طوفان ژئوپلیتیک
یدالله کریمی پور

آنچه اکنون در خاورمیانه جاری است، بحرانی عادی و گذرا نیست؛ منطقه در حال عبور از یک نظم ژئوپلیتیکی به نظم دیگری است. بحران از «ایران» به «سیستم منطقه» منتقل شده است.فشار ژئوپلیتیکی از خلیج فارس تا دریای سرخ کشیده شده است:
-ایران صادرات و درآمد ارزی خود را از دست می دهد.
-عربستان امنیت صادرات نفت خود را از دست می دهد.
-آمریکا با تورم انرژی و فشار سیاسی داخلی مواجه می شود.
-اروپا و آسیا با شوک انرژی و حمل ونقل روبه رو می شوند.
-اسراییل با خطر گسترش جبهه لبنان و شمال روبه رو است.
-چین، هند، ژاپن و کره جنوبی نمی توانند برای مدت طولانی ناامنی هرمز و باب المندب را بپذیرند.
بنابراین وضع موجود پایدار نیست. پس نقاط انفجار کجا هستند؟

۱. برنامه هسته ای ایران
اگر تهران واقعا از مرحله «تهدید به خروج از NPT» به خروج عملی یا اعلام آزمایش هسته ای برسد، معادله کاملا تغییر می کند.
اسراییل در چنین شرایطی احتمالا آن را نه یک بحران سیاسی، بلکه تهدید وجودی تلقی خواهد کرد.
۲. باب المندب
پیشروی حوثی ها این بار با حمله پراکنده فرق دارد. اگر آنها بتوانند ساحل و جزایر مشرف به باب المندب را تثبیت کنند، ایران عملا یک اهرم دریایی دوم در اختیار خواهد داشت. این برای واشنگتن و ریاض قابل قبول نیست.
۳. لبنان
اگر اسراییل فشار بر حزب الله را به جنگ زمینی گسترده تبدیل کند، ایران با یک انتخاب دشوار روبه رو خواهد شد: دخالت مستقیم یا پذیرش عقب نشینی یکی از مهم ترین حلقه های شبکه منطقه ای خود.

پس بالاخره چه خواهد شد؟
نه وضع موجود می تواند ادامه یابد و نه به سرعت جنگ تمام عیار شکل خواهد گرفت.محتمل ترین مسیر، یک «تغییر اجباری موازنه» است. چهار وضع جایگزین پیش بینی پذیر است:
نخست: توافقی محدود درباره هرمز و کشتیرانی؛ در مقابل امتیازهایی به ایران در تحریم، نفت یا پرونده هسته ای.
دوم: فشار نظامی شدیدتر بر ایران برای وادار کردن تهران به عقب نشینی از برخی مواضع، بدون رفتن به سمت جنگ تمام عیار.
سوم: ورود مستقیم تر آمریکا یا ائتلافی از کشورهای منطقه به مقابله با حوثی ها، اگر آنان باب المندب را تثبیت کنند.
چهارم و خطرناک ترین: یک جهش هسته ای از سوی ایران یا حمله اسراییل به تاسیسات هسته ای که همه این بحران ها را به یک جنگ بزرگ تر متصل کند.

منطقه در آستانه «مرحله دوم بحران» است.
مرحله اول، جنگ و فشار مستقیم علیه ایران بود.
مرحله دوم، اکنون به شکل نبرد بر سر گلوگاه های انرژی، فروپاشی تدریجی شبکه نیابتی ایران، فشار بر عربستان، لبنان، هرمز و باب المندب در حال شکل گیری است.
و این نکته بسیار مهم است:
ایران هنوز می تواند از این وضعیت اهرم بسازد، ولی اگر بحران هسته ای و دریایی همزمان تشدید شود، همین اهرم ها می توانند به حلقه محاصره تبدیل شوند.
به همین دلیل، من احتمال یک توافق بزرگ یا مجموعه ای از توافق های کوچک برای شکستن بحران را از ادامه نامحدود وضعیت فعلی بیشتر می دانم؛ اما پیش از آن، خطر یک شوک نظامی دیگر بسیار جدی است.
به زبان ژئوپلیتیک: منطقه در حال تغییر آرایش است، نه اینکه صرفا درگیر یک بحران طولانی شده باشد.

با مدیران نامدار ایران همراه شوید
telegram.me/excellentmanagers
و اینجا در اینستاگرام
📌https://instagram.com/paktinat.hamed?igshid=z97nhxyu259o