خسارت مهیب جنگ نفتکش ها
یدالله کریمی پور

از ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ (۵ سپتامبر ۲۰۲۶) تا امروز آمریکا در چند حمله پیاپی، ۸ نفتکش مرتبط با ایران را هدف قرار داده است. در موج نخست، سه نفتکش و در موج دوم پنج کشتی منهدم یا از کار افتادند. در مجموع دو حمله دستکم ۳ فروند از نفتکشهای تحت مالکیت شرکت ملی نفتکش ایران( NITC) از رده خارج و یا نابود شده اند. بخش دیگری از کشتیها متعلق به شرکتهای واسطه و شبکه موسوم به ناوگان سایه بوده اند. بنابراین ارزش تمام هشت کشتی را نمی توان مستقیما خسارت دارایی ایران محسوب کرد.
ارزش سه نفتکش بزرگ ایرانی را با توجه به سن و ظرفیت آنها می توان حدود ۱۸۰ تا ۲۷۰ میلیون دلار برآورد کرد. برای مقایسه، قیمت یک نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام، VLCC (نفتکش بسیار بزرگ حمل نفت خام)، در بازار امسال، حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ میلیون دلار بوده و قیمت یک VLCC نوساز حدود ۱۳۱ میلیون دلار گزارش شده است.
ولی مساله تنها این میزان بالای خسارت نیست؛ زیان واقعی ایران بسیار بسیار سنگین‌ تر است.
با احتساب ارزش کشتیهای ایرانی، محموله های احتمالی، هزینه جایگزینی ظرفیت حمل و خسارت مستقیم ناشی از توقف یا اختلال صادرات، می توان خسارت مستقیم و قابل انتساب ایران تا امروز ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ را حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار برآورد کرد. این رقم شامل زیان ناشی از کاهش صادرات و درآمد از دست رفته نیست.

اگر فرض کنیم در ادامه جنگ تمام ناوگان نفتکش متعلق به ایران از بین برود، با توجه به سابقه و ترکیب ناوگان NITC، ارزش جایگزینی ناوگان را می توان تقریبا ۵ تا ۸ میلیارد دلار برآورد کرد؛ زیرا بخشی از ناوگان قدیمی است و ارزش دست دوم آن بسیار کمتر از قیمت نفتکش نوساز است. NITC در سالهای اخیر ناوگانی در حدود ۶۳ فروند داشته و بخش بزرگی از آن را نفتکشهای بزرگ تشکیل می داده است.

نتیچه
به اغلب احتمال خسارت کنونی ایران در حد چند صد میلیون دلار است، ولی در سناریوی نابودی کامل ناوگان، تنها هزینه از دست رفتن کشتیها می تواند به ۵ تا ۸ میلیارد دلار برسد.
با این حال خسارت استراتژیک ایران بسیار سنگین تر خواهد بود: از دست رفتن ظرفیت حمل نفت، دشوار شدن دور زدن تحریمها، افزایش هزینه بیمه و حمل و مهمتر از همه، کاهش توان ایران برای تبدیل نفت تولیدی به درآمد ارزی. در چنین شرایطی، ارزش اقتصادی جنگ نفتکشها برای ایران می تواند چندین برابر ارزش خود کشتیهای منهدم شده باشد.

با مدیران نامدار ایران همراه شوید
📌@excellentmanagers
و اینجا در اینستاگرام
📌Paktinat.Hamed