Barnum–Forer effect
این اثر یک پدیده روانشناختی شناختهشده است که در تحقیقات علمی تایید شده است.
افراد تمایل دارند به توصیفهایی که به نظر شخصی میآید، حتی اگر بسیار عمومی و مبهم باشند، واکنش مثبت نشان دهند و آنها را به عنوان توضیحاتی خاص برای خودشان قبول کنند. این اثر به نامهای اثر فالگیر یا اثر پیشبینیهای غیر شخصی هم شناخته میشود.
در اینجا، به چندین رفرنس علمی و شواهد تایید شده برای این پدیده اشاره میکنم:
شواهد علمی و تاییدهای معتبر:
🔺پژوهش اصلی فورر (1949):
در تحقیق اصلی که توسط بی. آر. فورر در سال 1949 انجام شد، او از دانشجویان خود خواست که تست شخصیت را تکمیل کنند و سپس به آنها یک ارزیابی عمومی و مبهم از شخصیتشان داد. در این ارزیابی، فورر به طور عمدی از عباراتی استفاده کرد که میتوانستند به هر کسی تعلق داشته باشند. پس از دریافت این ارزیابیها، دانشجویان به آنها امتیاز دادند و میانگین امتیازها پنجاه درصد بالاتر از میانگین انتظار بود. این نشان میدهد که افراد آن ارزیابی عمومی را بهطور مثبت و معتبر برای خودشان میپذیرند.
🔺مطالعات بعدی و تاییدها:
بعد از تحقیق اولیه فورر، مطالعات زیادی اثر بارنوم را در زمینههای مختلف از جمله روانشناسی شخصیت، فالگیری، و حتی تبلیغات تایید کردند. به عنوان مثال، بسیاری از مطالعات نشان دادهاند که این اثر در آزمایشهای مختلف در رابطه با پیشبینیهای مربوط به شخصیت یا آینده همچنان عمل میکند و افراد به آنها واکنش مثبت نشان میدهند، حتی اگر نتایج به طور عمدی مبهم و عمومی باشند.
جنبه تکاملی:
در بعد تکاملی، این اثر میتواند به عنوان یک مکانیسم تطبیقی در نظر گرفته شود. افراد به احتمال زیاد در طول تاریخ بشر نیاز داشتهاند که برای شناخت بهتر گروههای خود، اطلاعات مبهم را که به نظرشان مفید میآید، بپذیرند. این امر ممکن است از تعارضات جلوگیری کرده و به ایجاد انسجام اجتماعی کمک کرده باشد.
منابع :
Forer, B. R. (1949). The Fallacy of Personal Validation: A Classroom Demonstration of Gullibility. Journal of Abnormal and Social Psychology, 44(1), 118–121.
Simmons, J. P., Nelson, L. D., & Simonsohn, U. (2010). False-Positive Psychology: Undisclosed Flexibility in Data Collection and Analysis Allows Presenting Anything as Positive. Psychological Science, 22(11), 1359–1366.
Lilienfeld, S. O., Lynn, S. J., & Merckelbach, H. (2009). Science and Pseudoscience in Clinical Psychology. Guilford Press.
🦖 @Evolution_iran