Турист келди. Мижозга айландими?

17 октябрь 2026 йил

Ўзбекистонга келувчилар кўпаймоқда. Кичик ва ўрта бизнес учун имконият — шу оқимни сифатли хизмат ва ҳақиқий сотувга айлантиришда.

16 октябрда эълон қилинган расмий маълумотлар:

• Январь–сентябрда мамлакатга туристик мақсадларда 10,3 млн нафар хорижий фуқаро ташриф буюрган.
• Бу ўтган йилнинг шу давридан 20,4%, яъни тахминан 1,7 млн нафарга кўп.
• Шу даврда Россиядан 983,4 минг, Хитойдан 373,8 минг ташриф қайд этилган. Бу рақамлар меҳмонхонада тунаганлар ёки дўконда харид қилганлар сони эмас.
• 1 октябрь ҳолатига республикада 621,1 мингта фаол корхона ва ташкилот бўлган — бир йилда 13,1% кўпайган. Бу фақат кичик ва ўрта бизнес статистикаси эмас.

Бизнес эгаси учун хулоса

Самарқанд, Бухоро, Хива, Тошкент, Шаҳрисабз, Термиз, Фарғона водийси ва бошқа туристик ҳудудларда умумий ўсишдан фойдаланиш мумкин. Аммо мамлакатга келувчилар сони маҳаллий талабни ўлчаш ўрнини босмайди.

Менинг хулосам: меҳмонхона, кафе ёки совға дўкони учун биринчи вазифа — «қанча одам келди?»дан ташқари, «қанчаси харид қилди, қолгани нега кетди?»ни билиш.

Асосий муаммо: ходимлар мурожаатларга жавоб беради, лекин йўқотилган сотув сабаби ҳисобга олинмайди.

Куннинг операцион факти

Январь–сентябрда Қирғизистон, Қозоғистон ва Тожикистондан жами 7,52 млн ташриф бўлган — расмий рақамлардан ҳисоблаганда, умумий оқимнинг тахминан 73%и. Демак, туристик аудиторияни фақат узоқ мамлакатлардан келган сайёҳлар деб тасаввур қилиш нотўғри. Бу республика кўрсаткичи; алоҳида шаҳар ёки дўкон мижозлари таркиби бошқача бўлиши мумкин.

Амалий восита — «Йўқотилган сотув журнали»

7 кун давомида ҳар бир жиддий сўровни ёзинг: эҳтиёж, мулоқот тили, таклиф, натижа ва рад этиш сабаби. Масъул ходим белгиланг.

Мезон: қайд этилган сўровларнинг 100%ида натижа бўлсин. Ҳафта охирида сотувга айланган сўровлар улушини ҳисобланг ва энг кўп учраган битта тўсиқни бартараф этинг. Бу ички иш мезони, расмий норматив эмас.

❓Сизда мижоз кўпроқ нарх, маҳсулот йўқлиги ёки тушунарсиз хизмат сабабли кетяптими — далил билан айта оласизми?

Эркин Ачилдиев
Quadrum Partners | Бошқарув консалтинг

Манбалар:
Миллий статистика қўмитаси: туризм — 16.10.2026⁠
Миллий статистика қўмитаси: корхоналар — 16.10.2026⁠