اگر درگیری ایران، آمریکا و اسرائیل ادامه‌دار شود، نفت تا کجا می‌تواند بالا برود؟ پاسخ کوتاه این است که بازار نفت با ریسک واقعی اختلال عرضه قیمت‌گذاری می‌شود. تنگه هرمز همچنان شاه‌راه اصلی بازار انرژی است و طبق داده‌های EIA، در ۲۰۲۴ به‌طور متوسط حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز، معادل نزدیک به ۲۰٪ مصرف جهانی مایعات نفتی، از این مسیر عبور کرده است. یعنی هر تهدید جدی علیه هرمز، مستقیماً به قلب بازار نفت شلیک می‌کند.

از طرف دیگر، شدت حساسیت بازار فقط روانی نیست. آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرده که عرضه جهانی نفت در مارس ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز افت کرده و این وضعیت را بزرگ‌ترین اختلال تاریخ توصیف کرده است. در چنین فضایی، دیگر با یک نوسان عادی طرف نیستیم؛ بازار دارد احتمال کمبود واقعی نفت را قیمت‌گذاری می‌کند. همزمان EIA هم گفته قیمت لحظه‌ای برنت در ۲ آوریل تا نزدیک ۱۲۸ دلار بالا رفت و میانگین مارس حدود ۱۰۳ دلار بود؛ ضمن اینکه در سناریوی پایه خودش، اوج برنت در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ را حدود ۱۱۵ دلار برآورد کرده است.

اگر از زاویه تکنیکال و با الهام از الگوی وایکوف به چارت بلندمدت نفت نگاه کنیم، تصویر روشن است: نفت در دو دهه اخیر بارها با شوک‌های ژئوپلیتیک به سمت بالا پرتاب شده، اما فقط زمانی توانسته وارد فاز صعودی پایدار شود که در سطوح بالاتر تثبیت داده باشد. به زبان ساده، ناحیه ۹۵ تا ۱۰۵ دلار برای بازار فقط یک مقاومت معمولی نیست؛ مرز روانی و ساختاری ورود به فاز صعودی بزرگ‌تر است. اگر نفت بالای این محدوده جا بیفتد، می‌شود گفت بازار از یک جهش خبری صرف عبور کرده و وارد فاز صعودی جدی‌تری شده است. اما اگر نتواند بالای این محدوده دوام بیاورد، احتمالاً با یک اسپایک جنگی و سپس بازگشت به نوسان‌های خشن طرف خواهیم بود.

بر همین مبنا، سناریوی اول این است که درگیری ادامه داشته باشد اما هنوز به اختلال فراگیر و طولانی در عرضه نرسیم. در این حالت، نفت می‌تواند به محدوده ۱۰۰ تا ۱۱۰ دلار برسد و حتی مدتی آنجا بماند. این سناریو در حال حاضر محتمل‌ترین سناریوی صعودی است: بازار پرمیوم جنگ را نگه می‌دارد، اما هنوز وارد فاز وحشت کامل از کمبود عرضه نشده است. گزارش رویترز هم در روزهای اخیر نشان داده که با تشدید تنش‌ها و گره خوردن دوباره وضعیت هرمز، نفت جهش‌های چنددرصدی را تجربه کرده و برنت حتی دوباره به نزدیکی ۱۰۰ دلار برگشته است.

سناریوی دوم، سناریوی تشدیدشده است: جنگ طولانی‌تر شود، حمله به زیرساخت‌ها بیشتر شود، عبور نفتکش‌ها محدودتر بماند و بازار به این جمع‌بندی برسد که مشکل عرضه موقتی نیست. در این صورت، محدوده ۱۱۵ تا ۱۲۸ دلار کاملاً قابل تصور است. این همان ناحیه‌ای است که بازار قبلاً هم در همین بحران نشان داده توانایی لمسش را دارد. در واقع، اگر نفت بالای ۱۱۰ تثبیت بدهد، حرکت به سمت ۱۲۰ تا ۱۳۰ دیگر سناریوی عجیب و دور از ذهن نیست، بلکه امتداد طبیعی همان فشار عرضه است که بازار الآن هم با آن درگیر است

اما سناریوی سوم، سناریوی بحران حاد است: اختلال شدیدتر و طولانی‌تر در تنگه هرمز، حملات گسترده‌تر به زیرساخت‌های انرژی، یا قفل شدن بخشی از صادرات منطقه. در این وضعیت، بازار می‌تواند به سمت ۱۴۰ تا ۱۵۰ دلار حرکت کند و حتی در جهش‌های هیجانی، محدوده‌های بالاتر را هم ببیند. با این حال باید یک نکته مهم را فراموش نکرد: رسیدن به ۱۴۰ یا ۱۵۰ دلار با ترس ممکن است، اما ماندن در آن سطوح فقط با اختلال پایدار واقعی امکان دارد. اگر بحران به‌تدریج کنترل شود یا مسیرهای صادراتی دوباره باز شوند، بازار همان‌طور که سریع بالا می‌رود، می‌تواند بخشی از آن رشد را هم پس بدهد.

پس در شرایط فعلی، سقف منطقی اول نفت محدوده ۱۱۰ دلار است. اگر بحران عمیق‌تر شود، ۱۲۰ تا ۱۲۸ دلار روی میز می‌آید. و اگر پای اختلال شدید و ماندگار در عرضه به‌میان بیاید، باید از ناحیه ۱۳۵ تا ۱۴۵ دلار حرف زد. بنابراین مسئله اصلی دیگر این نیست که آیا نفت می‌تواند یک شوک صعودی دیگر بزند یا نه، مسئله اصلی این است که آیا بازار می‌تواند مجدد در سطوح بالای ۱۱۰ دلار تثبیت شود یا نه. اگر پاسخ مثبت باشد، فاز بعدی افزایش قیمت می‌تواند خیلی سریع‌تر و سنگین‌تر از چیزی باشد که بسیاری تصور می‌کنند.

@ehsanviews