روی کاغذ حداقل دستمزد کارگران از حدود ۸۱۲ هزار تومان در سال ۱۳۹۵ به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۵ رسیده یعنی عدد حقوق بیش از ۲۰ برابر شده اما مسئله این است که با این پول چه می‌توان خرید؟

در سال ۱۳۹۵، متوسط قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۱۱۰ هزار تومان بود. بنابراین حداقل مزد ماهانه یک کارگر معادل تقریباً ۷.۳ گرم طلا ارزش داشت.

در تیرماه ۱۴۰۵، با رسیدن هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۷.۱ میلیون تومان، کل حداقل مزد پایه کارگر تنها حدود ۰.۹۷ گرم طلا می‌خرد یعنی حتی به یک گرم هم نمی‌رسد. در نتیجه، قدرت خرید حداقل دستمزد نسبت به طلا طی این ده سال حدود ۸۶.۸ درصد سقوط کرده است.

یعنی کارگری که در سال ۱۳۹۵ با یک ماه حقوق می‌توانست بیش از ۷ گرم طلا بخرد، امروز برای خرید همان مقدار طلا باید حدود هفت ماه و نیم کار کند؛ آن هم به شرطی که تمام حقوقش را کنار بگذارد و هیچ هزینه‌ای برای خوراک، مسکن، حمل‌ونقل و درمان نداشته باشد.

در ابتدای سال ۱۳۹۵، دلار آزاد حدود ۳۵۰۰ تومان معامله می‌شد و حداقل مزد کارگر ارزشی نزدیک به ۲۳۰ دلار داشت.

در تیرماه ۱۴۰۵، با دلار حدود ۱۷۵ هزار تومانی، حداقل مزد پایه تقریباً ۹۵ دلار ارزش دارد.

بنابراین قدرت خرید دلاری مزد طی یک دهه نزدیک به ۶۰ درصد کاهش یافته است. این یعنی نیروی کار ایرانی نه‌تنها در داخل فقیرتر شده، بلکه ارزش جهانی یک ماه کار او نیز به کمتر از نصف رسیده است.

متوسط قیمت هر مترمربع مسکن در تهران در سال ۱۳۹۵ حدود ۴ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان بود. حداقل مزد آن سال می‌توانست تقریباً ۱۸.۵ سانتی‌مترمربع از یک متر مسکن را بخرد.

اکنون متوسط قیمت پیشنهادی مسکن تهران حدود ۱۳۱ میلیون تومان برای هر مترمربع برآورد می‌شود. حداقل مزد ۱۴۰۵ فقط معادل حدود ۱۲.۷ سانتی‌مترمربع مسکن است.

یعنی قدرت خرید مسکن حداقل مزد، حتی با استفاده از این برآورد خیلی محافظه‌ کارانه، حدود ۳۱٪ دیگر کاهش یافته است.

یک کارگر حداقل‌بگیر برای خرید یک واحد ۷۰ متری با قیمت متوسط امروز، باید بیش از ۴۵ سال تمام حقوق پایه‌اش را بدون خرج‌کردن حتی یک ریال پس‌انداز کند. در دنیای واقعی، با وجود هزینه اجاره و زندگی، خرید خانه برای بخش بزرگی از طبقه کارگر دیگر یک هدف دشوار نیست؛ عملاً به یک هدف دست‌نیافتنی تبدیل شده است.

در اسفند ۱۴۰۴، تورم نقطه‌به‌نقطه کل کشور به ۷۱.۸ درصد و تورم خوراکی‌ها به حدود ۱۱۲.۷ درصد رسید. در خرداد ۱۴۰۵ نیز بیش از دوسوم اقلام خوراکی منتخب، افزایش قیمتی بالاتر از تورم عمومی داشتند.

حتی افزایش ۶۰ درصدی حداقل مزد سال ۱۴۰۵ نیز از رشد قیمت بسیاری از خوراکی‌های ضروری عقب مانده است. کارگر قبل از آنکه افزایش حقوق را احساس کند، آن را در خرید گوشت، لبنیات، برنج، حبوبات، اجاره‌خانه و هزینه رفت‌وآمد از دست داده است.

در تبلیغات رسمی گفته می‌شود حداقل دستمزد طی ده سال بیش از ۲۰ برابر شده است. این جمله از نظر عددی درست، اما از نظر اقتصادی گمراه‌کننده است.

حقوق را نباید با تعداد صفرهای روی فیش مقایسه کرد، باید دید چند گرم طلا، چند دلار، چند متر خانه و چه مقدار خوراک می‌خرد.

کارگر ایرانی هر سال رقم بزرگ‌تری روی فیش حقوقی خود می‌بیند، ولی در عمل سهم کوچک‌تری از اقتصاد نصیبش می‌شود.بیشتر کار می‌کند، پول بیشتری می‌گیرد اما قدرت خریدش کمتر می‌شود

@ehsanviews