3️⃣
رومان‌لا پووئستین فرق‌لری:

1-رومان اؤزونده تاریخی، سوسیال معنالار عکس ائتدیریر. پووئست ایسه بونو یالنیز فوندا [آرخا پلاندا] گؤستریر.

2-روماندا قهر‌مانین طالعی تاریخی، سوسیال کانتئکستده تصویر اولونور. پووئست‌ده ایسه اساس قهرمانین شخصیتی کانکرئت سیتواسییا و حادثه‌نین ایچینده اوزه چیخیر.

3-رومان ‌سوژئتی قوللو-بوداقلی، چوخ ‌شاخه‌لی ‌اولور. واحید بیر سوژئتین اطرافیندا حادثه‌لر انکیشاف ائدیر. پووئستین سوژئتی ایسه داها آسان‌دیر: پارالئل‌لر، بیر بیرینه باغلی علاوه سوژئتلر یوخدور.

4-رومانداکی حادثه مهم زامان اینتئروالینی [مسافه] ایفاده ائدیر. پووئست‌ده ایسه حادثه بیر زاماندا باش وئریر و تصویر اولونور.

5-رومانین پروبلئماتیکاسی [مسئله‌سی] بؤیوک‌سواللار یارادیر. پووئست ایسه بو سواللارین یالنیز بیر حیصه‌سیندن عبارت‌دیر.

6-رومانین قهرمانلاری فلسفی ایدئیا داشییا بیلر، دونیا گؤروشوندن چیخیش ائده بیلر. پووئست‌ده ایسه مهم‌ اولان قهرمانین فردی و شخصی ‌کاراکتئر جیزگی‌لری‌دیر...

اسد جهانگیر [ـین‌ فیکرینجه]: رومانلا پووئستین اوچ فرقی وار:

۱. پووئست بیر احوالاتدان، رومان ایسه چوخلو احوالاتلاردان بحث ائدیر؛
۲. پووئست اؤز حجمینه گؤره روماندان بیر نئچه دفعه کیچیک اولور
۳. پووئست‌ده حادثه‌لر شاخه‌لنمیر، روماندا شاخه‌لنیر. ان واجیب فرق سونونجودور.
اساس شاخه‌لنمه مسئله‌سی‌دیر. اگر حادثه‌لر بیر نئچه یئره شاخه‌لنیرسه، آرتیق روماندی» (آیواز، اینتئرنئت، کولیس.آز).

بو یانلیش استفاده‌لر رومانلا پووئست‌دن علاوه، «حکایه» ایله «پووئست» آراسیندا دا واردیر:
«بونا باخمایاراق، پووئستی حکایه ایله قاریشدیرماق اولماز.
 
✅ پووئست‌له حکایه‌نین فرقی:

۱. پووئست‌ده اوبرازلارین سایی حکایه ایله مقایسه‌ده چوخدور.
۲. پووئست‌ده حادثه‌لرین احاطه دایره‌سی داها گئنیش‌دیر.
۳. صورتلرین تصویری داها دولغون و تفصیلاتلی‌دیر.
۴. حکایه‌دن فرقلی اولاراق، پووئست، دئمک اولار کی، نثرله اولور.
۵. پووئست‌ده حکایه‌دن فرقلی اولاراق، سوژئت خطی ایکی، بعضا ده داها چوخ اولا بیلر.

پووئست‌ده احوالاتلارین ‌اساس اشتیراکچیسی‌نین‌ ‌‌باش قهرمانین ‌حیاتی‌نین بوتوو بیر دؤورو و یاخود بیر چوخ دؤورو تصویر اولونور. باش قهرمانین اطرافیندا جمع‌لشن، یاخود اونا ضید جبهه‌ده دایانان بیر سیرا شخصلر اولور. ادبیاتیمیزدا یئنی تیپ‌لی بدیعی نثرین-‌پووئستین اساسینی م. ف. آخوندزاده «آلدانمیش‌کواکیب» اثری ایله قویموشدور. آنا دیلینده اولان بو اثر ۱۸۵۷.جی ایلده یازیلیب. جلیل محمدقلیزاده‌نین «پوچت‌ قوتوسو» حکایه‌سی‌ ایله «آلدانمیش کواکیب» پووئستینی مقایسه ائتسک، بیرینجی‌ اثرده ایکی-اوچ اوبرازین اولدوغونو مشاهده ائده‌ریک. «آلدانمیش‌کواکیب» اثرینده ایسه صورتلرین سایی داها چوخدور. «پوچت قوتوسو» حکایه‌سینده حادثه‌لر بیر خط اوزرینده انکیشاف ائتسه ده، «آلدانمیش‌کواکیب» اثرینده ایسه ایکی سوژئت خطی وار. بونلاردان بیری شاه‌ عباس‌لا باغلی، دیگری ایسه یوسف سرّاجلا باغلی‌دیر» (نجف‌اوو، 2018).

✍️ همت شهبازی
📚 #تحکیه‌قورولوشو کیتابیمدان، اختر یاییم‌ائوی، تبریز

#تنقید / #نثر

🦜
https://t.me/dusharge1