1️⃣
پووئست نه‌دیر؟ (Povest)
«پووئست، روس سؤزودور. «Povestvovanie» سؤزوندن یارانیب نقل ائتمه، دانیشیق، تحکیه دئمک‌دیر. حادثه‌لرین تصویر اوصولو و حجمی باخیمیندان روماندان کیچیک، حکایه‌دن بؤیوک ژانردیر. پووئست ایله حکایه آراسیندا یاخین‌لیق-بنزرلیک وار. بعضا بو بنزرلییه گؤره پووئسته بؤیوک حکایه ده دئییلیر» (نجف‌اوو، 2018).
یوخاریدا دئییلن حجمده (یعنی پووئست حجمینه یاخین) یازیلان باشقا تحکیه نوع‌لرینه ده راست گلیریک. بونلارین آراسیندا فیکیر فرقلی‌لیک‌لری ده واردیر. بو تحکیه نوع‌لرینه اشاره ائتمک بورادا یئرینه دوشر:
-ناوئل (Novel): فرانسا دیلینده استفاده اولونان بو کلمه‌نین قارشیسیندا لاتین کؤکلو «رومانس Romance» کلمه‌سیندن آیریلمیش اؤتن صحیفه‌لرده آچیقلادیغیمیز «رومان» اصطلاحی دایانیر. سؤزون قیساسی، بو گون دئدییمیز رومان اصطلاحی، فرانسا دیلینده استفاده اولونان همان «ناوئل» سؤزودور.
-ناوئلئت (Novelette): «لیریک و رومانتیک اؤزللیک‌لری ایله سئچیلن تحکیه اثرینه دئییلیر... بعضی ادبیات سؤزلوک‌لرینده، بو ادبی نوعو، لیریک و دویغوسال اؤزللیک‌لرینه گؤره اونو بایاغی و درین‌معنالیقدان اوزاق بیلیرلر؛ بونا گؤره ده اونون بدیعی دَیَرینی آشاغی سالیرلار» (میرصادقی، 1388: 278).
-نووئللا (Novella): «بو سؤز، ایتالیا دیلینده کیچیک شئی معناسیندادیر. تخمینا 200دن 300 صحیفه آراسیندا اورتاحجملی تحکیه اثرینه دئییلیر. بو نوع تحکیه اثری یالنیز بیر حادثه، دوروم، شرایط و توققوشما اوزرینده اوداقلانیر... ایندیلیکده بو اصطلاح، حکایه‌دن ایری‌حجملی، روماندان ایسه آزحجملی تحکیه نوعونه دئییلیر. بونو اصلینده ایسه قیسا رومان دا آدلاندیریرلار» (میرصادقی، 1388: 304).
البته بو تعریفده بو ژانرا دئییلن حجمی نظره آلاریقسا، دئمک اولار کی «نووئللا» همان «رومان»دیر. چونکی بیر چوخلاری حتتا 100 صحیفه‌دن آرتیق اولان هر بیر تحکیه‌وی اثری «رومان» چرچیوه‌سینده آراشدیریرلار.
-نووئل (Nouvelle): یوخاریدا دئدییمیز ایتالیا دیلینده اولان «نووئللا» کؤکوندن آلیناراق فرانسا دیلینده ایشله‌نیلن بیر اصطلاح‌دیر. بو اصطلاح دا عینی ایله «نووئللا»یا دئدییمیز تعریف اساسیندا اولاراق یالنیز بیر اساس حادثه یا موقعیت اوزرینده اوداقلاشاراق تحکیه گئدیشاتینی گؤزله‌نیلمز بیر زیروه نؤقطه‌سینه قالدیریر و 100 صحیفه‌دن ده چوخ اولمور. (باخ: میرصادقی، 1388: 303).
یوخاریدا کی تحکیه نوع‌لرینه وئردییمیز تعریف‌لری نظره آلاراق آذربایجان ادبیاتیندا داها چوخ ایشلکده اولموش «پووئست» نوعو بونلارین هانسیسی ایله اوست‌اوسته دوشمه‌سینی آچیقلاماق ایسته‌سم فرانسا دیلینده استفاده اولونان سون آچیقلادیغیمیز نووئل (Nouvelle) سؤزونو سئچردیم. باشقا سؤزله «پووئست» سؤزو فرانسا دیلینده کی «نووئل» سؤزونو تمثیل ائدیر...
✍️ همت شهبازی
📚 #تحکیه‌قورولوشو کیتابیمدان، اختر یاییم‌ائوی، تبریز
#تنقید / #نثر
🦜
https://t.me/dusharge1
Post #67
287
- ❤ 1
- 🔥 1
- 👏 1
- 🤔 1