Dr. Algorithm

GOGEN boshqotirmasi

Bu boshqotirmani eʼlon qilganimdan soʻng javoblar orasida yechimini topish algoritmini tuzish taklifini berishdi. (Juda uzun jumla boʻldi, oʻzimga ham yoqmadi)

Hullas, keling GOGEN boshqotirmasi yechimini topadigan algoritm (programma) tuzamiz.

1. Berilgan maʼlumotlarni qanday saqlaymiz?
2. Soʻzlarni qanday qilib jadvaldan izlaymiz? Optimal boʻlishi shart emas.
3. Topgan harfimizni qanday belgilaymiz?
4. Kiritish va chiqarishni qanday amalga oshiramiz.

Keling har bir boʻlimni 1-2 kunda oʻtib chiqaylik. Algoritmni tugatish uchun qancha vaqt yetarkin?

Sharti, internetdan tayyor yechim izlash yoʻq. Biladigan narsamiz ustiga quramiz. Birovning yechimi bizning fikrlashimizga halal beradi.

Ingliz tilida odamning 2 ta lugʻati boʻladi. 1-tushunadigan soʻzlari, 2-gapira oladigan soʻzlari. Va odatda 2-lugʻat kichikroq boʻladi.
Biz ham "gapira oladigan" bilimimizdan foydalanib yechsak.

Nima deysiz?

https://t.me/DrAlgorithm/345

Oilada muammo

Ota qamoqqa tushdi. Ona esa mehmonxonasini sotishga majbur. Lekin ularning 16 yoshli qizi juda hursand va baxtiyor. Agar ular bir birini juda qattiq sevsa, hech kimda aqliy yoki jismoniy kasallik boʻlmasa, qizning bu holatini qanday tushuntirish mumkin?

🤣 Chegaradan chiqib fikrlashni oʻrganib turing 😉

Savol raqami: 31030

https://t.me/DrAlgorithm/344

Ikki arqon

Sizda ikkita arqon bor. Har biri yoqsangiz 1 soatda yonib tugaydi. Ularni kesish mumkin emas. Ikkala arqonni yoqib, qanday qilib 45 daqiqa hosil qilish mumkin?

Oson boʻlgani uchun "ip uchi" bermadim 😉

Savol raqami: 31029

https://t.me/DrAlgorithm/343

Ikki son

Faqat 2 ta son ishlatib, ikkalasi ham 1 xonali son, eng katta son yasang. Matematik belgilarni ishlatish mumkin emas.

"Shuncha puling boʻlsa...", - degan son yasash kerak.

Savol raqami: 31027

https://t.me/DrAlgorithm/342

Akmalda 11 daqiqalik va 13 daqiqalik qumsoat bor. 15 daqiqa hosil qilish uchun Akmal nima qilishi kerak?

Qumsoat ⏳

Savol raqami: 31025

https://t.me/DrAlgorithm/341

GOGEN savolining javobi.

Yakshanba kuni berilgan savol javobi.

https://t.me/DrAlgorithm/339

Assalomu alaykum,

Bu hafta chiqqan savol ko`pchilikka qiyinlik qildi shekilli.

Shu kungacha faqat 3 kishi yechim yubordi.
Yo savol qiyin, yoki qizziq emas.

Ikki marta so`ragan savolim, "Jumboqlarni qiyinlashtirimi", - edi. Ko`pchilik qiyinroq qilishni so`ragan edi. Hozir qiyinlashgan sari kirishish kamayganini his qildim.

Sizda ham shunday bo`ldimi?

Savol 30910 - GOGEN

Shakdagi doiralar ichiga berilgan so`zlarni joylashtiring. So`zlarni yozishda harflarni vertikal, gorizontal yoki diagonal yurib joylashtirish mumkin. Alfavitdagi barcha (Z dan boshqa) harflarni doiralarga joylashtiring. Berilgan barcha so`zlarni shu jadval orqali yasash mumkin bo`lsin.

BENCH
CLAM
DUNE
ECHO
EQUITY
FLOG
FOR
JUNK
PLAY
SIXTY
VEND
WAIL

Javobingizni @DrAlgorithmBot orqali yuborishingiz mumkin.
Barcha uchun savol qiziqarli bo`lishi uchun javobni izoh (comment)larda yozmang.

Bu savolimiz javobini kelasi hafta payshanba kuni e'lon qilaman. Hammada o`ylab ko`rish uchun yetarli vaqt bo`lishi kerak deb o`yladim.

Javob yuborish qoidalari:
1. Javobni bitta xabar qilib yuboring.
2. Javobda savol raqamini ham ko`rsating.
3. Bitta savolga bir necha marta javob yuborman.
4. Bot orqali javob kelishini kuting, javob 40 soatdan keyin kelishi ham mumkin.

Katta rahmat!

https://t.me/DrAlgorithm/338

Assalomu alaykum azizlar.

Avvalgi savolimiz javobini 9 kishi yubordi va hamma to`g`ri topishgan.
Bundan biz juda hursandmiz. Shu shaklda davom etishni tavsiya qilaman.

https://t.me/DrAlgorithm/337

Kesma hosil qilish javobi.

Shanba kuni berilgan savol javobi.
Kesmalar faqat gorizontal va vertikal shalkda. Barcha doiralardan foydalanilgan va kesishmaydi.

https://t.me/DrAlgorithm/336

Juda foydali Cheat Sheet kerak bo‘lib qoladi.

Ushbu jadvalda xar-xil ko‘rinishdagi algoritmlarning ishlash tezligi (time complexity) ko‘rsatilgan.

manba: https://www.bigocheatsheet.com/

@naxalov

Assalomu alaykum azizlar.

Mustaqilligimizning shukrona kuni muborak bo`lsin!
Barcha ustozlar, o`quvchilar va talabalarni yangi o`quv yili yaqin qolgani bilan ham tabriklayman!
Bugun qo`shaloq bayramlarimiz ko`p ekanmi 😀

Savol 30901 - Kesma hosil qilish

Bitta oq va bitta qora doirani birlashtiradigan kesmalar hosil qiling. Kesma chiqizlari faqat gorizontal va vertikal bo`lishi mumkin. Chiqizlar bir-birini yoki biron bir doirani kesib o`tishi mumkin emas. Barcha doiralar jufti bilan ulangan bo`lishi shart.

Javobingizni @DrAlgorithmBot orqali yuborishingiz mumkin.
Barcha uchun savol qiziqarli bo`lishi uchun javobni izoh (comment)larda yozmang.

Bu savolimiz javobini kelasi hafta payshanba kuni e'lon qilaman. Hammada o`ylab ko`rish uchun yetarli vaqt bo`lishi kerak deb o`yladim.

Javob yuborish qoidalari:
1. Javobni bitta xabar qilib yuboring.
2. Javobda savol raqamini ham ko`rsating.
3. Bitta savolga bir necha marta javob yuborman.
4. Bot orqali javob kelishini kuting, javob 40 soatdan keyin kelishi ham mumkin.

Katta rahmat!

https://t.me/DrAlgorithm/334

Kechagi savol javobini 75% odam topdi.

Nega odam topdi dedim? Sababi 1-javobni yubordan birodarimiz Bing AI dan foydalanib yechib ko`rdilar. Lekin afsuski shartda bitta harf almashib qolgani uchun javob xato chiqdi.

20 kishi javob yo`llashdi.
15 kishi (75%) topa oldi. ularga 1 balldan qo`shib qo`ydim.
5 kishi (25%) esa xato javob berishgan.

Agar savol osonlik qilgan bo`lsa, bot orqali fikringizni yozing. Agar juda murakkablashib ketgan bo`lsa, uni ham ayting, soddalariga almashtiramiz.

https://t.me/DrAlgorithm/333

Assalomu alaykum azizlar.

Uzoq muddat mantiqiy savollarni bera olmayotgan edim. Shu faoliyatni qayta tiklashni boshladim.
Bugungi savolim ham ko`proq mantiqqa aloqador.

Savol 30822 - Harflar joylashuvi

Shaharda ajoyib mehmonxona joylashgan. Mehmonxonada stollar olti burchak shaklida va har bir stol harflar bilan belgilangan. Ular mantiqiy ketma-ketlikda joylashtirilgan. Quyida, chap tomonda, ko'rsatilgan stollar joyi o'zgartirildi. Quyidagi gaplar to'g'ri bo'lishi uchun stollarni qanday joylashtirish mumkinligini aniqlay olasizmi:

1. Qora stollar endi bir-biriga tegib turibdi.
2. F stol joyi almashdi va hozir ikkita oq stol orasida.
3. Faqat bitta stol qimirlamadi.
4. E stol C stolning yonida emas.

Javobingizni @DrAlgorithmBot orqali yuborishingiz mumkin.
Barcha uchun savol qiziqarli bo`lishi uchun javobni izoh (comment)larda yozmang.
Katta rahmat!

https://t.me/DrAlgorithm/332

Log managementni turlarga qarab boʼlish kerak.

1. Login and personal data bolsa, ularni doimiy saqlashingiz kerak boʼladi. Lekin agar kliyent sizdan ketsa GDPR boʼyicha aynan osha kliyent ma'lumotlarini ochira olishingiz kerak. Shuning uchun Login, Session data bilan personal data ni alohida loglarda saqlaganingiz ma'qul. Keyin birota ID (session id) bilan link qilib olib chiqasiz.

2. Transaction va boshqa finance boʼyicha ma'lumotlar uchun loglar. Ularni doim bazada saqlaysiz. Sababi har bir harakatga qaran Fraud (buzish yoki ogʼrilash) ni oldini olishiz kerak boʼladi.

3. Mijoz harakatlari logi - bunda mijoz qayerga kirdi, nimalar qildi kabi harakatlarini saqlaysiz. Odatda budany loglar sizda 1-2 oy ichida kerak. Undan eskisi kerak emas, sababi tizim oʼzgargan eski harakatlar sizga foyda bermaydi. Bularni oʼchirib borish orqali tozalasangiz boʼladi.

Saqlash
1. Saqlaganda Log larni sekin HDD larda saqlashadi, sababi serverning tezkor SASS yoki SSD dan koʼra sekinroq ishlaydidan HDD lar kam harakat boʼladi. 600GB SSD ni puliga 4TB HDD olsa boʼladi. Shunga loglarni iloji bolsa sekin hotiralarga tashlanadi. Sababi, loglarni oʼqiyotganda 100 kishi bir vaqtda oʼqimaydi, asosan engineer lar oʼqiydi.

2. Loglarni kunlik ZIP qilib borish. Bunda ham siz joyni tejay olasiz. File shaklida saqlanadigan loglarni zip qilib boradigan qilsangiz boʼladi. Buni kunlik ga qoʼysa ham boʼladi, kechagi kungi loglar zip da turadi.

3. DB log. GPS bilan ishlaganimizda Postgres DB foydalanar edik. 2 oydan eski tracklarni sekin disklarga oʼtkazar edik. Bitta buyruq bilan table ni bitta Tablespace dan boshqasiga oʼtkazsangiz boladi. Shunda sizda 2 ta tablespace boʼlib, bittasi sekin HDD da boʼladi (arzonroq) va eski loglarni oʼsha tablespace ga qoʼyasiz. Select ishlaydi, faqat nisbatan sekinroq. Keyin esa, 6 oy oʼtganida partition dagi tablelarni backup qilib, DB ni ozidan oʼchirib tashlar edik. Bir marta 1 yil eski ma'lumot kerak boʼlgan, kerakli oyni tiklab (restore qilib), ishlatgan edik.

Tahminan biladiganlarim shular.

Logging policy boʼyicha esa, oʼzingizda qandayligiga qarab policy ni ishlab chiqasiz.

https://t.me/DrAlgorithm/331

Qiziq, Biz qurayotgan yoki qatnashayotgan loyihalarda. Client data kattami yoki system data ?

Client Data — Foydalanuvchilar va ularning ma'lumotlariga aloqador ma'lumotlar(Fayllar, DBdagi unga aloqador ma'lumotlar, biznes talablar uchun data vaxakzo)

System Data — Foydalanuvchiga tasir o'tkazmaydigan. Ammo tizim uchun yoki uning ishlashi uchun kerak bo'ladigan data. (Loglar, Errorlar, Transaction loglar, system loglar vaxakazolar)

Xozir shunchaki biror loyiha uchun full monitoring infra qurish uchun kerakli narsalarni list qilib chiqayotgan edim :) Ohirgi yillarda bazi projectlarda yuzlab GB loglarni ko'rganimni eslab shunday fikr kelib qoldi :)

Masalan manga tizimdagi har bir hodisani kuzatish nazorat qilish shunchaki qiziq emas o'ta muhim deb o'ylab qoldim.

Yuqoriroqdan qaraganda. Kamida 50-60% holatda storage aynan monitoring uchun ko'proq ketar ekan(Agar loglarni saqlash mudati uzoqroq bo'lsa). Log policy va uning standartlari haqida ko'p narsalar bilmayman ammo bazi loglar yillab saqlanganini ko'rgan edim. Bu asosan biror narsa uchun hujjat bo'la oladigan amaliyotlar. Faqatgina transactionlar emas.

Birnechta loyihada yanayam qiziq narsa kuzatganman. Aytaylik umumiy tizim uchun 10TB joy ajratilgan bo'lsa shuning 55-70% qismi loglarni saqlashga ishlatilingan 😁 Birinchisida muammo shunchaki loglarni o'chirishmaganidan chiqgan bo'lsa yana boshqasida atayin shunday qilishganini aytishgan edi.

Log Monitoring mavzusi sizda qanday boshqalarning fikri ham qiziq :)

Hozir shunaqa qilish "moda" ekan😅

Qisqasi, foydali deb bilgan AyTi kanallarni yig'dik va bitta "folder"ga joyladik.
Qiziq bo'lsa qo'shib qo'ying, qiziq bo'lmasa, yo'lingizda davom etavering😜

#announcement, #DBA, #PostgreSQL, C#, #.NET

DATABASE ADMINISTRATOR

1. creation of data models
2. Analytical skills to translate concepts into database functions
3. database function programming
4. Communication skills with other developers

DESCRIPTION

For our business software platform, we are looking for an experienced DBA that can build secure, high performance database functions that our software development team can use in their projects.

This function requires good analytical skills and the ability to interact with developers about the requirements.


POSTGRESQL

We work with PostgreSQL using postgres functions. We are open to a DBA that has strong experience with other similar databases and is willing to convert to PostGreSQL. But our preferance goes out to someone that has been writing functions on Postgresql for some time.

If interested, please contact
+99890 3210892
@alishermakhmudov_com

Axborot texnologiyalari rivojlanyapti, lekin axborot xavfsizligi ortda qolmoqda (mi?)

🇺🇿 O'zbekistondagi kiberxavfsizlik bo'yicha ahvol qanday? Foydalanuvchilarning ma'lumotlari yetarli darajada himoyalanganmi?

🎙 Shu kabi savollarga javob topish maqsadida soha mutaxassislari bilan podkast uyushtirdik.

- Anvar Narzullayev - MohirDev platformasi asoschisi;
- Sanjar Toshev - kiberxavfsizlik bo'yicha mutaxassis, CyberBro kompaniyasi asoschilaridan biri;
- Mavlutdin Narzullayev - axborot xavfsizligi bo'yicha mutaxassis.

🔔 Podkast premyerasi bugun, soat 21:00'da MohirDev YouTube kanalida bo'lib o'tadi

👉 Premyerani tomosha qilish

Bugun sizlarga tavsiya qiladigan dasturim bu – Mohir Panda mobil oʻyini.

Mohir panda maktab va maktabgacha bolajonlarga Matematika, Informatika, Atrof muhit va 3 ta tildan boshlangʻich bilimlarni beruvchi qiziqarli oʻyin.

Dastur pullik, lekin arzimagan 30ming so'mga dasturdan bir yil foydalanish mumkin. Bu esa o'z navbatida dasturni doimiy yangilab turish imkonini beradi. Bunday dasturlarni moliyaviy qo'llash esa, kelajakda O'zbek segmentida bundan ham ko'proq sifatli kontent paydo bo'lishiga olib keladi.

Xullas tavsiya qilaman. Dastur haqidagi yangiliklarni kuzatib borish uchun @mohirpanda kanaliga aʼzo boʻling.

Ilovani yuklab olish uchun havola 👇

Android | iOS