Қазақстанда қолма-қол рубльге сұраныс күрт өсті

Тамыз айында айырбастау пункттеріндегі қолма-қол рубльдің нетто-сатылымы шамамен а/а 49 есе, 6,2 млрд ₸ дейін өсті. ҚРҰБ деректеріне сәйкес, сатылым мен сатып алу арасындағы айырмашылық ретінде анықталатын нетто-сатылымдар екінші ай қатарынан оң аймақта қалуда.

Нетто-сатылымның оң мәндері халықтың қолма-қол рубльге сұранысының болуын, ал теріс мәндері сәйкесінше болмауын білдіреді. 2022 жылдың сәуіріне дейін халықтың қолма-қол рубльге деген сұранысы тұрақты түрде жоғары болды: нетто-сатылымдар ай сайын ондаған миллиард теңгемен өлшенді. Алайда сұраныс төмендей бастады, кейіннен ұзақ уақытқа мүлдем жоғалып кетті. Соңғы толық емес жеті жылғы кезеңдегі теріс нетто-сатылым мәндерінің ең ұзақ сериясы 2024 жылдың желтоқсанынан 2026 жылдың ақпанына дейін 14 айға созылды.

Осылайша тамыз айында нетто-сатылымның күрт өсуіне қарамастан, халықтың қолма-қол рубльге тұрақты қызығушылығының қайта оралуы туралы айту ертерек болар еді. Әзірге оң мәндер эпизодтық түрде ғана тіркелуде (2026 жылдың өткен сегіз айының төртеуі) және 2022 жылдың сәуіріне дейін белгіленген деңгейлерден айтарлықтай төмен.

Сонымен қатар, бір ерекше жайтқа назар аударған жөн: қолма-қол рубльге сұраныстың өсуі Ресей валютасының Қазақстан валютасына қатысты әлсіреуі аясында байқалады. Тамыз айының қорытындысы бойынша теңге рубльге қатысты 10,1%-ға, бір жарым жылдан астам уақытта максимумға дейін нығайды. Теңгенің позициясының күшею тренді ол уақытта үш айға созылды. Сондай-ақ өңірлер арасында нетто-сатылымның өсуіне Павлодар, Шығыс Қазақстан, Қарағанды және Қостанай облыстары ең көр әсер еткенін атап өтеміз— олар жиынтығында абсолютті мәнде айлық өсімнің 60%-ын қамтамасыз етті.

Ал басқа негізгі валюталарға сұраныстың жағдайы қалай?

Тамыз айында айырбастау пункттерінің қолма-қол ақшаны сатуы сатып алудан 141,4 млрд теңгеге асып түсті. Бір айда көлемдер 15%-ға, бір жылда — 2%-ға өсті. Өз кезегінде еуроның нетто-сатылымы 14 айда ең төменгі көрсеткішке жетті — 2,1 млрд ₸, а/а -81% және ж/ж -69%.

@DataHub_KZ