Жолдағы жағдай қауіпсіз болып бара ма? ҚР-да көлік қылмыстарын тіркеу жағдайлары төмендеуде

Қаңтар-шілде айларында құқық қорғау органдары 2 799 көлік қылмысын тіркеді (ҚР ҚК 14-тарауы). ҚР БП ҚСжАЕК деректеріне сәйкес бұл кезеңнің кем дегенде 10 жылдағы ең төменгі мәні.

Өткен жылдың сол айларына қатысты төмендеу 7% құрады. Жалпы, соңғы 10 жылда көрсеткіш 33% жоғалтты — 2017 жылғы қаңтар-шілде айларында көлік қылмыстарының жалпы саны 4 204-ке жетті. Төмендеу үрдісі толық жылдың нәтижесі бойынша да байқалады. 2025 жылғы деңгей, 4 875 қылмыс, 10 жылдық бақылау тарихындағы минимумға сәйкес келеді.

Айта кетейік, көлік қылмыстары негізінен ҚР ҚК-нің 19 ықтимал бабының екеуі — 345 және 346 баптары бойынша тіркеледі. Қаңтар-шілде айларында 345-бапқа барлық анықталған фактілердің үштен екісіне жуығы тиесілі болды, 346-бап тағы 29%-ының тіркелуін қамтамасыз етті.

Түсінікті болуы үшін, 345-бап адамдардың денсаулығына орташа немесе ауыр зиян келтіруге немесе олардың өліміне әкеп соққан ЖҚЕ бұзғаны үшін жауапкершілікті көздейді. Өз кезегінде 346-бап жүргізуші куәлігінен айырылғаннан кейін мас күйінде көлік жүргізген адамдарға арналған жазаны регламенттейді. Жауапқа тарту үшін мұндай жүргізудің бір фактісі жеткілікті. Алайда, мүлікке зиян келтіру, ауырлықтың барлық түріндегі адамдардың денсаулығына зиян келтіру немесе олардың өлімі түріндегі зардаптар болған кезде жауапкершілік пропорционалды түрде күшейтіледі.

Айта кетейік, көлік қылмыстарының санымен қатар зардап шеккендермен болған ЖКО саны да азайып келеді. Қаңтар-шілде айларында 18 333 апат тіркелді, бұл бір жыл бұрынғы жеті ай деңгейінен 4%-ға төмен. Алайда екі көрсеткішті тікелей салыстыруға болмайды. Өйткені нәтижесінде адамдар зардап шеккен ЖКО-ны есепке алу "жараланған адам" ұғымын анықтауға кең көзқарасты білдіреді — бұл аурулардың халықаралық классификациясына (бастапқы есепке алу) сәйкес денсаулығына зиян келтірілген адам. Көлік қылмыстарының статистикасы басқаша жүргізіледі. Мұнда адамдардың денсаулығына жеңіл, орташа немесе ауыр зиян келтірілген жағдайлар ғана кіреді — нақты дәрежені сот-медициналық сараптама белгілейді.

Нәтижесінде адамдар зардап шеккен ЖКО туралы деректерге сәйкес, жолдарда жараланғандар саны қаңтар-шілдеде ж/ж 6%-ға (24,5 мыңға дейін), ал қаза тапқандар саны ж/ж 16%-ға (1 022-ге дейін) қысқарды.

Нәтижесінде адамдар зардап шеккен ЖКО есебін жүргізудің қыр-сыры туралы толығырақ мына сілтеме бойынша DataHub жариялаған үлкен материалдан оқи аласыздар.

@DataHub_KZ