سونیا شیدرنگ، در وبینار بینالمللی کمیته بینالمللی مدیریت میراث باستانشناسی (ICAHM)، تأکید کرد که جنگ ۴۰ روزه با ایالات متحده و رژیم اسرائیل، ۱۴۹ اثر تاریخی را در ۲۰ استان آسیب رساند و میراث فرهنگی ایران اکنون نیازمند پاسخی است که بر اساس قوانین بینالمللی، مستندسازی دقیق و یک برنامه حفاظتی مشخص باشد.
مقیاس تخریب، طبق آخرین برآوردهای وزارتخانه تا اوایل تابستان، شامل پنج سایت میراث جهانی یونسکو، هفت بنای تاریخی، و 54 موزه بود که به درجات مختلف آسیب دیدهاند. 74 سایت در اثر موج انفجار، 42 سایت در اثر حملات به مناطق حفاظتی اطرافشان، و 33 سایت در اثر حملات مستقیم به خود بنا آسیب دیدهاند. استان تهران با 83 سایت آسیبدیده، در رتبه اول قرار دارد که تقریباً نیمی از کل آسیبها را شامل میشود. از این تعداد، 36 سایت در فهرست میراث ملی ثبت شدهاند و شش سایت به طور کامل تخریب شدهاند، از جمله کنیسه رافی نیا و موسسه پاستور. استان اصفهان با 27 سایت در رتبه دوم، و استانهای کردستان با 13 سایت، خوزستان با 12 سایت، کرمانشاه با پنج سایت، لرستان با چهار سایت، قم با سه سایت، و سایر استانها با 15 سایت، در رتبههای بعدی قرار دارند.
برآورد مالی خسارات، که در ابتدا حدود 27.08 میلیارد یورو تخمین زده شده بود، اکنون به 36.10 میلیارد یورو افزایش یافته است، که بیش از 7.22 میلیارد یورو از آن مربوط به خسارات وارد شده به مجموعههای کاخ گلستان و کاخ سعدآباد است.
کاخ گلستان، که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، در تاریخ 1 مارس 2026 به شدت آسیب دید، زمانی که یک موشک اسرائیلی به یک ساختمان مجاور در بازار بزرگ اصابت کرد. سازه شمسالاماره مورد اصابت قرار گرفت و سر مجسمه تخت مرمر جدا شد. بازار بزرگ تهران نیز به شدت آسیب دید. مجموعه کاخ سعدآباد در تاریخ 16 مارس 2026 مورد اصابت پنج بمب سنگین قرار گرفت که باعث فروریختن سقف و دیوارهای سه کاخ، شکستن 6000 متر مربع شیشه، و آسیب جدی به سازه موزه برادران امیدوار شد.
تا این تابستان، مرمت اضطراری در 10 سایت، از جمله کاخ گلستان، کاخ سعدآباد، موزه شیشهگری، و موزه هنر معاصر، به همراه دو ساختمان در آذربایجان غربی و چندین سایت در اصفهان، زنجان و قم، به پایان رسیده است. مرمت در 21 سایت دیگر، از جمله موزه هنرهای تزئینی و کاخ چهل ستون در اصفهان، و عمارتهای خسروآباد و مشیر در کردستان، در حال انجام است. مستندسازی برای تقویت سازهای گنبد آبی مراغه به پایان رسیده است، مستندسازی مقبره بابا طاهر در همدان در حال انجام است، و پاکسازی آوار از منطقه حفاظتی قلعه فلکالافلاک در لرستان توسط نهادهای نظامی به پایان رسیده است.
از طریق پیگیریهای یونسکو، تعدادی از کشورها، از جمله ژاپن و کره جنوبی، آمادگی خود را برای کمک به بازسازی میراث فرهنگی ایران اعلام کردهاند و مبلغی معادل 2.5 میلیون یورو به عنوان کمک وعده داده شده است.
ایکوموس، تخریب را "خواه عمدی باشد یا اتفاقی"، محکوم کرد و یادآور شد که میراث فرهنگی نباید به عنوان یک هدف در نظر گرفته شود، در حالی که ایکوم از همه طرفها خواست تا به تعهدات خود بر اساس کنوانسیون لاهه ۱۹۵۴ و پروتکلهای آن عمل کنند/تهران تایمز
@darmasirabrha
Post #7522
127