صورت صحیح و اصلیِ بیت تحریف‌شده این است:
نباشد به ایران تن من مباد/چنین دارم از موبد پاک یاد
صورت تحریف‌شدهٔ بیت نیز که بر سر زبان‌هاست.
افزون‌بر دستنویس‌های شاهنامه* چاپ وولّرس (۱۸۷۷م. برابر با ۱۲۹۴ق. در لیدن، جلد اول، ص ۴۸۵)، کلاله‌خاور ( ۱۳۱۲ ش.، ج. اول ص ۳۸۳)، بروخیم ( ۱۳۱۵ ش. بنابر چاپ ووّلرس و مقابله با نسخ خطی دیگر، ج. دوم ص ۴۸۵)، ترنر ماکان (۱۸۲۹م. در هند که دبیرسیاقی در ۱۳۳۵ آن را با مقابله با نسخ و چاپ‌های دیگر در ایران بازچاپ کرد، ج. اول، ص۱۲۰)، مسکو (۱۹۶۶ م. ج. دوم، ص۲۱۹)، خالقی مطلق (۱۳۷۱ ش.، ج. دوم، ص ۱۶۶)، قریب ـ بهبودی (۱۳۷۳ ش.، ج. اول، ص ۳۳۶) و جیحونی (۱۳۷۹ ش.، ج. اول، ص ۳۴۷) همه به پیروی از دستنویس‌ها، صورت اصیل و صحیح بیت را ـ که در بالا ذکر شده است ـ آورده‌اند.
در جستار «رقم مغلطه بر دفتر دانش» به چرایی و چندوچونِ دستکاری در این بیت ـ که در ابتدای دههٔ ۱۳۲۰ صورت گرفت ـ پرداخته‌ام و آن را همزمان با انتشارش در کتاب نقش پراکنده در این جا تقدیمتان خواهم کرد.
ــــــــــــــــــــ
*بجز دو دستنویس، که آن دو نیز به صورت صحیحِ بیت نزدیک، و از شکل تحریف‌شده دورند.
@daftarefarrahi
Post #170
3.17K
