📝 اشتباه متداول بسیاری از مردم این است که وقتی یک نفر در یک زمینه کارشناس باشد او را در همه ی زمینهها صاحبنظر می دانند؛ طوری که انگار چیزی به اسم مهارت عام وجود دارد. کارشناسان هم گاهی این اشتباه را مرتکب میشوند و وارد زمینهای میشوند که ارتباطی به حوزهی تخصصی آنها ندارد.
لرد کلوین در زمینهی فیزیک و به ویژه ترمودینامیک،کارشناس و صاحبنظری خبره بود؛ ولی این خبرگی به این معنا نبود که صلاحیت لازم برای اظهار نظر درباره ی دیگر حوزههای علمی، از جمله زمینشناسی را دارد؛ یا اگر بگوید همهی تلاش ها برای ساخت هواپیما تا ابد بی نتیجه خواهد ماند، نظرش صائب است. او در اواخر عمر، مرتکب اشتباه دیگری هم شد و پس از اعلام نتایج اولیهی کشف اشعهی ایکس ، آن را شیادی نامید ولی اندکی پس از آن و با دیدن شواهد و حتی تجربهی اشعهی ایکس روی دست خودش ، حرفش را پس گرفت.
سر اسحاق نیوتن ، دانشمند و ریاضیدان قرن هفدهم ، مثال دیگری است از دانشمند مشهوری که برخی از ایده ها و افکارش ، اکنون ، شبه علم محسوب می شوند.هیچ شکی درباره ی نبوغ نیوتن و برتری وی در فیزیک ، به ویژه مکانیک که درک ما از علم را در آن زمان به کلی متحول کرد وجود ندارد، ولی نیوتن به کیمیاگری هم علاقهی زیادی داشت. او بدون آنکه به نتیجهی قابل ملاحظهای دست پیدا کند مدت زیادی از عمرش را صرف کیمیاگری کرد. برای نیوتن ، کیمیاگری هم به اندازهی ریاضیات و فیزیک، برای اثبات باورهایش نسبت به نحوه ی ساز و کار جهان ، حیاتی بود.
لینوس پاولینگ تنها دانشمندی است که دو بار برندهی جایزهی انفرادی نوبل شده است. پاولینگ، مروج اصلی این ایده بود که مقادیر زیاد ویتامین ث ، می تواند مانع از سرماخوردگی شود یا آن را درمان کند.او بعدها این ادعا را بسط داد و مدعی شد که ویتامین ث حتی میتواند آنفولانزا را هم درمان کند.علاوه بر این او مدعی شد که مقادیر زیاد ویتامین ث میتواند به درمان سرطان کمک کند و دوزهای بالای ویتامین ها به طور کلی میتوانند باعث بهبود سلامت کلی بدن شوند. ادعاهایی که هرگز مبتنی بر پژوهشهای علمی لازم نبودند و تحقیقات بعدی نشان داد که ادعاهای او اساسا نادرست هستند. با این همه پاولینگ به علت شهرت و اعتبار خود تاثیر زیادی بر افراد جامعه داشت.
📖 ذهن فریبکار شما
🖋 استیون نوولا
🔄 اکبر سلطانی، مریم آقازاده
@LiberalScientists
Post #468
8.07K