🍎🏃📚✏️
81-جی درس
فعل (10)
قاییدیش نوع
اگر فعلین مضمونو ائله اوْلا كى, ايشين نتيجه سى ده ايش گؤره نين اؤزونون اوٌستونه قاييدا, بئله فعللره قاييديش فعللرى دئييلير. دئمه لى بو فعللر مجهول فعللرين عكسينه دير و بو فعللرده تامامليق اوْلماز: يويوندو, سئويندى, دئيندى, ...
قاييديش نوع فعللرى تأثيرلى فعللردن معين شكيلچيلرين واسيطه سيله دوٌزليب, تأثيرسيز اوْلور. بو اکلرين اؤنمليلرى بونلاردير:
1. ين (in), ين (ın), ون (un), ون (ün):
بو اکلر مضمونو مناسيب اوْلان تأثيرلى فعللرين كؤكلرينه آرتيريليب, قاييديش فعلى دوٌزلدر: سئودى > سئو+ين+دى=سئويندى, گؤردو > گؤر+ون+دى=گؤروندو, ...
2. يل (il), يل (ıl), ول (ul), ول (ül):
بو اکلر ده بعضى تأثيرلى فعللردن قاييديش فعلى يارادار: آچدى > آچ+يل+دى =آچيلدى, ...
گؤردوٌيونوز كيمى قاييديش نوْعو اکلريله, مجهول نوْع فعللرى اکلرى عئينى دير. آنجاق بونلارى جوٌمله ايچينده بيرى بيريندن سئچمك اوْلار. اگر جوٌمله ده ايش گؤرن معلوم اوْلماسا, فعل مجهول, آمما اگر جوٌمله نين فاعيلى بللى اوْلسا و ايشين نتيجه سى ايش گؤره نين اوٌستونه قاييتسا, فعل قاييديش نوْعونداندير.
ميثال اوٌچون "گوٌل بوداغيندان اوٌزوٌلدو" جوٌمله سينده ايشى گؤرن بللى دئييلدير, بونا گؤره ده "اوٌزوٌلدو" فعلى مجهولدور, آنجاق "اوٌره ييم اوٌزوٌلدو" جومله سينده ايش گؤرن "اوره ييم" دير و "اوٌزوٌلدو" فعلينين نتيجه سى ده اوْنون اوٌستونه قاييدير, بونا گؤره ده فعل قاييديش نوعونداندير.
يوخاريدا دئديييميز كيمى, قاييديش فعللرى يالنيز تأثيرلى فعللردن دوٌزلر, اوْنا گؤره كى بونلاردا مفعول لازيمدير كى, فاعيل اوْنون يئرينى توتسون.
قاييديش فعللرينين, دئديييميز كيمى, موستقيل تامامليغى اوْلا بيلمز. آنجاق معاصير ديليميزده, بعضا قاييديش اکی اوْلان فعللر مستقيم تامامليق ايله ايشله نير: آسلان پالتارينى گئييندى. عاريف پالتارينى سوْيوندو.
بو جوٌمله لرده "گئييندى" و "سوْيوندو" فعللرى شكيلجه قاييديش فعل دير, آنجاق مستقيم تامامليغى اوْلدوغو اوٌچون تأثيرلى فعل حئساب اوْلور. بئله فعللر قاييديش نوعو آدلانا بيلمزلر.
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
Post #5424
31
- ❤ 1