🍎🏃📚✏️
79-جو درس
فعل (8)
تأثيرلى و تأثيرسيز فعللر " گئچیشسیز (لازيم) و گئچیشلی (متعددى)":
*تأثيرلى فعللرين نوْعلارى:
تأثيرلى فعللرى ايكى دسته يه بؤلمك اوْلار:
الف) ساده و دوٌزلتمه فعللرين بير قيسمى معلوم نوْعدا, هئچ بير خصوصى علامته ماليك اوْلمادان تأثيرلى اوْلور: گؤر, بيل, آت, ديشله, تميزله, ايزله, ...
ب) ساده و دوٌزلتمه فعللرين بير قيسمى معلوم, قاييديش و قارشيليق نوْعلاردا خصوصى شكيلچيلر آلماقلا تأثيرلى اوْلور: قاچ - قاچير, يات- ياتير, ...
تأثيرسيز فعللرين معلوم نوْعونا آشاغيداكى شكيلچيلرى آرتيرماقلا تأثيرلى اوْلار:1. "ت": سسلى ايله بيتن تأثيرسيز فعللره "ت" آرتيرماقلا تأثيرلى ائتمك اوْلار: اوْخشا - اوْخشات, ياشا - ياشات, ...
بو "ت" علامتينى "آل- ال" شكيلچيلريله دوٌزلن تأثيرسيز فعللره آرتيرساق, اوْنلار دا تأثيرلى اوْلور: آزال - آزالت, سارال- سارالت, ...
"لا-له" اکی ايله دوزلميش تأثيرلى فعللرده "ت" آرتيريلسا, يئنه ده تأثيرلى اوْلاراق قاليرلار: باشلا - باشلات, ...
2. آر - أر: ساميتله بيتن تك هئجالى تأثيرسيز فعللره "آر - أر" آرتيرديقدا تأثيرلى فعللر يارانار: چيخ- چيخار, قوْپ - قوْپار, ...
بو فعللره "ت" آرتيريلسا دا, فعلين معناسى دييشمز: چيخارت, قوْپارت, ...
3. ير (ir), يٌر (ır), ور (ur), وٌر (ür): ساميتله بيتن بعضى تأثيرسيز فعللره بو اکلرى آرتيرماقلا تأثيرلى فعللر دوٌزلير: قاچ - قاچير, آش - آشير, ...
بو فعللره "ت" آرتيريلسا, معنالاريندا هئچ بير دييشيكليك اوْلماز: قاچيرت, آشيرت, ...
4. دير (dir), ديٌر (dır), دور (dur), دوٌر (dür):
بو شكيلچيلر هم خبر علامتى دير, هم ده فعللرى تأثيرلى حالا سالير. فعللرى تأثيرلى حالا سالاركن ايكى مسئله يه فيكير وئريلمه ليدير:
الف) بو اکلر بوٌتون تأثيرلى فعللرده تأثيرلى ليك درجه سينى آرتيرماقلا فعله ايكينجى بير غيرمستقيم تامامليق ياراتماقدا قوللوق ائدير: "بو كيتابى حسنه يازدير." جومله سينده تأثيرلى "ياز" فعلى ايكى قات تأثيرلى اوْلدوغو اوٌچون (يازدير), جوٌمله يه غيرمستقيم تامامليق (حسنه) آرتيريلميشدير.
ب) بو اکلر بوٌتون تأثيرسيز معلوم, قاييديش و قارشيليقلى فعللرى, هئچ بير ايجبار مضمونو ايفاده ائتمه دن, تأثيرلى فعل ائدير.
تأثيرسيز معلوم فعللر: اسدير, سوْلدور, ديندير, چاشدير, ...
تأثيرسيز قاييديش فعللر: يويوندور, سوْيوندور, سئويندير, ...
تأثيرسيز قارشيليقلى فعللر: باريش- باریشدیر, گؤروشدور, دوْلاشدير, ...
5. دار - در: بو اکلر بعضى تأثيرسيز فعللردن تأثيرلى فعللر يارادار: قوْن- قوْندار, دؤن - دؤندر, ...
6. يز (iz), يٌز (ız), وز (uz), وٌز (üz): بو اکلر ده بعضا تأثيرلى فعللر يارادار: قالخ- قالخيز, چيم- چيميزدير, ...
قایناق : سس ، صرف کیتابی پروفسور زهتابی-تخلیص ائدن ، سارای خانیم
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
Post #5387
20