👆👆👆


3. فارسجا آلینتی‌لارین بعضی‌لری بیزه عجایب و اینانیلماز گله‌بیلر: ته‌نها(<تنها، یالنیز، یالقیز)، جای(=یئر)، هه‌رگیز (<هرگز)، نام(=آد. مثلا کیتاب نامی= کیتاب آدی)، دیخان(<دهقان= کندلی)، به‌رپا(<برپا، قورولموش، تیکیلمیش. سؤزجوک آذربایجان جمهوریتی و تورکیه‌ده ده(berpa) گؤرونور.)، خه‌وه‌ردار(<خبردار، مطلع‌، بیلگی‎لی. بو دا آذربایجان‌دا واردیر.)، بیخه‌ترلیک(<بیخطرلیک= امنیت، گووَنلیک)، خونخار(<خونخوار=قان‌ایچن، قانجیل)، خوددی (<خود+ی(تورکجه‎ یییه‌لیک اَکی= اؤزو، عینن اؤزو)، خوداپه‌ره‌ست(<خداپرست=دیندار، دینچی)، خوره‌ک (<خوراک، یئمک، یئم)، باها(<بها=قیمت. بیزده‌کی باها، یوکسک قیمتلی دئمک‌دیر.)، ئاده‌مخور(<آدامخوار، آدامجیل، وحشی)، گوله‌نبه‌ر(gülänbär)(<گلعنبر، بیتگی آدی)[1]، خاتیرجه‌م(<خاطرجمع، ساکین، دینج، اَمیل، راحاتجا)، باجگیر(=گومروک مأمورو)، دانیشمه‌ن(<دانشمند=‌ بیلگین، دین عالیمی)، سیم(=تئل، مفتیل/مفتول)، جاوابکار(=مسئول، سوْروملو)، هیله‌گرلیک(<حیله‌گرلیک)، خئلی(<خیلی، چوخ، بوللوجا)، گورکاو(görkav) (=قبیرقازان، مزارچی).

دانیشیق دیلی‌نین گونده‌لیک سؤزلرینده بئله فارسجا (و عربجه) عونصورلارین اولماسی، بیزه دان گله‌بیلر: هه‌سه‌ل(<عسل، بال)، نان(=چؤرک)، گؤش/گؤشت(göş(t))(=اَت)، ئاسمان(=گؤی)، زه‌مین(<زمین، یئراوزو)، آپتاپ(<آفتاب) کیمی. البته بونلارین تورکجه‌لری ده دانیشیق دیلینده واردیر: بال، اَت، یئر، کؤک، قویاش.

سون اولاراق بیر فلسفه کتابی‌ندان سئچدیییم ایکی جمله ایله بو بؤلومو بیتیریرم:

1. ئاده‌م ماهییه‌تته «سوئاللیق هایوان» بولغاچتا(=انسان ماهیتی‌نده/ماهیت‌ده/ماهیتی‌‌نه گؤره، سواللی حیوان اولدوغو اوچون.

2. په‌لسپه‌ قدیمیی یونان تیلیدا «ئه‌قیل-پاراسه‎تتی سؤیوش» دیگه‌ن مه‌نینی بیلدورویدو(=فلسفه قدیمی/اسکی یونان دیلینده، «عقلی-فراستی(=دوشونجه‌نی) سئومه/سئویش» معناسینی بیلدیریردی.

***

👇👇👇