🍎🏃📚✏️
زینه ندیر :
دئمه لییم توٌرکجه ده «ز» ایله باشلانان سؤزجوک یوْخدور بارماق سایی دا اوْلسا طبیعتدن تقلید اوْلونموشدور. یعنی توٌرکجه ده ز ایله باشلانان سؤزلر آلینمیش سؤزلردیر یوْخسا طبیعتدن تقلید اوْلونموش، داها دَییشگه(واریانت) سؤزلردیر. یعنی مثلا س ز اوْلوب یا باشقا ایلک حرف دوٌشوب سوْنراکی ز حرفی اولده ایشله نیبدیر.
سؤزلوکلرده زینه سؤزجوکونه گؤره ایکی آنلام یازیلیبدیر :
۱-زینه : فارسجا پیلله، پیله کان، نردبان آنلامیندادیر.
بو سؤز توٌرکجه ده دئییلن زینه سؤزو ایله ایلگیسی یوْخدور.
۲-زینه توٌرکجه ده یئر آلتیندان ائشیگه چیخان ایشگه سو دئمکدیر. سو سیزقینتیسی.سو سیزینتیسی. سو سیزیسی.
خوراساندا دئییلن زینه، پیلله آنلامیندادیر و آذربایجاندا سو اوٌچون ایشله نن زینه سؤزو ایله ایلگیسی یوْخدور.
توٌرکجه یازیلان سؤزلوکلرده سیزقوْو سویو اوْلان زینه یه فارسجادان یوْخسا باشقا دیللردن آلینمیشینا اشاره اوْلونماییبدیر.
رحمتلیک اسماعیل هادی زینه وئرمک، زینه بولاق، زینه سو، زینه زینه سؤزلرینین آنلاملارین یازاندان سوْنرا یازیر : ظاهرا کلمه تقلیدی است که از صدای کم جان جریان آب باریک اخذ شده است.
اسماعیل جفرلی جنابلاری اوٌچ جیلدلیک آذربایجان سؤزلوگونده یازیز :
زينه zinə ]آد]سيزينتي كيمي اوْلان سو، چوْخ آزاجيق سويو اوْلان بولاق (فا: چشمه) {سيْزي و سيزينتي سؤزوندن}یازیب آنجاق آچیقلاماییبدیر.
و....حتتا مرحوم بهزادی و پروفسور گلکاریان دا فرهنگ لغات آذربایجانی-فارسی محقّ سؤزلوگونده بو سؤزون توٌرکجه اوْلماسینی یازیبدیلار.
آنجاق دئمک اوْلار بو سؤز سیزقوْو، سیزینتی، سیزی سؤزونون دَییشگه سیدیر.
بو سؤزجوک اسکی زامانلارین سؤزلوکلرینده گؤرونمور. ایضاحلی لوغت ده ده گؤرمه دیم. توٌرکییه سؤزلوکلرینده ده سؤزجوکلرین ایچینده گؤرونمور.
بو آنلامدا:
یئنی ایشلک اوْلان بیر سؤزجوکدور. اما نه جور و نه زامان زینه سؤزونه چئوریلیبدیر؟ منه بللی دَییل. ...
منجه بو سؤز «سیزی نوْو» سؤزونون قیسالمیشیدیر.
سیزی/سیزینتی ندیر:
سیزی/سیٌزقا/سیزقوْو/ سیزینتی : اؤناد. سویو چوْخ آز سیزیلاراق آخان. فا : نشت.
نوْو ندیر :
باشقا کیچیک چایلارین یوْخسا ایشکه سولارین سویو بیله سینه تؤکولن چای. داها : نوْو ایشگه سولاردان دوٌزلن آخارلی سو دئمکدیر.
منجه سیزقوْو سو اوْلان یئرده «نوْو» یارانماغینین دا احتمالی واردیر.
بئله لیکله سیزی نوْو سؤزونون دوٌزه لمه یی و دیللره دوٌشمه یی اوْلاسیدیر. سوْنرالار گئتدیکجه سیزی نوْو سؤزو زینه سؤزونه دَییشیلیبدیر.
سیزی نوْو> سیزنوْو>زینوو> زینه.
بورادادا اوٌستده کی یوزوم قبول اولماسا اسماعیل هادی ایله سؤز بیر اوْلوب سس یامسیماسینی قبول ائتمه لییک.
بونوندا دئمه یینین ضرری یوْخدور
تبریز کندلرینین آراسیندا بیر کند واردیر قوْندارما اوٌزده «زینجَناب» یازیبدیلار. معنا ائدنده اوْلور زینِ جناب = جناب یَهَری. منیم باخیشیمدا بو آنلامدا اوْلان بئله بیر سؤز گوٌلمه لی بیر سؤزدور اؤزه للیکده توٌرک کندلرینی فارس دیلینده یوْرماغی عاغیلا باتان سؤز دَییل. بو کندین آدی منجه «زینه نوْو»ایمیش سوْنرالار نئجه کی «بین ائوی» بناب یازیبلار «زینه نوْو»و دا زینجناب ائله ییبدیرلر. ساغ داها باش اوجالیقلا.
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
Post #5329
138
- ❤ 3