🍎🏃📚✏️
کوٌره کن(کوٌراَکن) ندیر :
توٌرک ائللری ایچینده چئشیدلی دئییملر :
کوٌره کن(آذربایجان). بَی(آذربایجان). گییوْو. یئزنه (بوٌتون توٌرکلر). کویکو/گؤیکوٌ(صحاح). کؤیه و/ کویئو/کویاو(سنگلاخ). کوٌذه کو(موغول)، گوٌوئی(تورکییه)،کوٌیتوٌ(توٌرکمن) داماد(فارسجا)،
دیوان لغات الترک کیتابیندا بیز دئدیگیمیز و یازدیغیمیز کوٌره کن ه بنزر «کِرکِن» واردیر. دبیر سیاقی جنابلارینین چئوریسی بئله دیر : خواهانی گُشن. میل نر به گُشنی کردن. گویند : «بُغرا کِرکِنی کِردی» هنگام گُشن خواهی نر شد.
پروفسور محمدزاده صدیق ین چئوریسی بئله دیر :
کِرکِنkirkin زمان گرم و گُشنی خواهی شتر نر. «بُغرا کِرکِنی کِردی» هنگام گشنی خواهی شتر نر فرا رسید.
دبیر سیاقی عمومیلشدیریب و هامی ائرککلره نسبت وئریبدیر. آما پروفسور محمدزاده بو سؤزو دَوه یه دئییبدیر.
دبیر سیاقینین چئویریسی ایله سؤز بیر اوْلوب حکیم کاشغرینین سؤزونو چاغداش کوٌره کن قبول ائتسک کوٌره کن سؤزو ان اسکی چاغلاردان ایشلکدیر و بیر سؤزجوک اوْلاراق باخیشا آلینیبدیر.
باشقا
کوٌره کن سؤزونو چاغداش کِرکِن سؤزونون قارشیلیغیندا باخیشا آلساق و گئت گئده دَوه دن اینسانا گلمه یین قبول ائتسک اوْندا کوٌره کن بئله اوْلمالیدیر : اوْغلان اوشاغی یئتکینلیک(بلوغ) چاغینا یئتیشیب جوٌتلشمه لیدیر یعنی کوٌره کن اولمالیدیر... .
سنگلاخدا کورَکان(کوره کان) یازیلیبدیر: به معنی داماد بود و آنرا «کویاو» هم گویند و نیز لقب امیر تیمور است به سبب اینکه خواهر امیر حسین چوپان پادشاه بلخ در حباله نکاح او بوده به این لقب ملقب شده است.
صحاح العجم : کویکو یازیبدیر > چاغداش گؤیکو.
بورادا چوْخلاری کوٌره کن سؤزونو بیله شیم سؤزجوک بیلیب و ایکی کلمه دن اوْلوشماغین یازیرلار. کوٌر+ اکن یوْخسا کوٌرو + اکن.
توْخوم آنلامیندا اوْلان «کوٌر» سؤزونه گؤره توٌرکجه یازیلان سؤزلوکلر هئچ بیری اشاره ائتمه ییبدیرلر. آما کوٌروٌ سؤزونو بوتون سؤزلوکلر یازیبدیرلار.
آنجاق کوٌر سؤزوده چوْخ یئرده-تاریخده- گؤزه چارپیر. کوٌر تئیمور= احتمال کوٌره کن سؤزونون قیسالمیشی یوْخسا ... .
یاقوتجادا ایسه بالیق توْخومونا ایشله نن بیر سؤزدور. بو آنلامدا اوْلان کوٌر سؤزجوکونو ایلک دؤنه رحیم آغ بایراق دیلیندن ائشیتدیم.
بوٌتون سؤزلوٌکلر بالیق توْخومونا کوٌروٌ سؤزجوکوٌنو ایشله دیبلر.
بهزادی :
تخم ریزی : توْخوم تؤکمه. کوٌروٌله مه.
تخم ریزی کردن : توْخوم تؤکمک. کوٌروله مک.
اسماعیل هادی :
کوٌروٌ : تخم ماهی. خاویار.
کوٌره مک/گوره مک : طلب نر کردن.
فرهنگ جامع(شاهمرسی)
کوٌروٌ : تخم ماهی.
آذربایجان سؤزلوگو(اسماعیل جفرلی)
كوٌروٌ kürü [آد، ديرگي] 1-باليق و سوُدا ياشايان حئيوانلارين
يومورتاجيق لاري(فا: تخم ماهي وآبزيان) 2-قاييق{باخ: كوٌر}.
خوجا سؤزلوگو(محمدنژاد)
کوٌروٌ : آد. 1- باخ کوٌروک. 2- بالیق یومورتاجیغی. سودا یاشایان حئیوانلارین توْخومو. 3- خاویار. 4- چوخ نارین دوْغرانمیش گؤیَرتی.
قوزئی آذربایجان :
balıq yumurtaları
توٌرکییه ده کوٌروٌ ایشلک ده ییل. هاویار(خاویار) ایشله نیر.
اوستده کی آچیقلامانی باخیشا آلساق و کوٌرو یوْخسا کوٌر سؤزونو عمومیلشدیرسک و یالنیز بالیق توخومو یوْخ بلکه اینسانادا ایلتسک دئیه بیلریک :
کوٌره کن = نوطفه اکن! من کسینلیکله بو سؤزو دئمیرم. اوستادلارین باخیشین گؤزله ییرم. ساغ داها باش اوجالیقلا.
· یئزنه {(اسکی زاماندا توٌرکجه ده ایشله نن بیر سؤزجوک. دهخدا اؤز سؤزلوگونده یَزنَه یازیب :
[ یَ نَ / نِ ] (ترکی، اِ) شوهر خواهر. (ناظم الاطباء) (از فرهنگ جهانگیری) (از غیاث) (آنندراج) (از انجمن آرا). آیزنه. ظأم. ظأب. شوی خواهر. (یادداشت مؤلف). در تداول امروز آذربایجان به کسر یاء تلفظ شود.)}
╭•••••••••••••••••••••• ••••••••••╮
╰➤@chgrmn
#تورکجه_دانیش_ائلنن_باریش
#تورکجه_یازاق_ائلنن_قالاق
#کیملیییمیزه_بیرگه_دالاق
╰••••••••••••••••••••••••••••••••╯
Post #5152
107
- ❤ 1