چهارطبقه

(۱۰۷۴) بارقه‌های امید ۷: توس
@CharTabaqeh

🔺بارقه‌های امید ۸: توسعه‌ی یک ایده

تغییر رویه‌های تصمیم‌گیری و مشارکت عمومی در فرایند پاسخ‌گویی به مسائل شهری، نیازمند آگاهی‌بخشی و تمرین دوجانبه و متقابل مدیران شهری و شهروندان است. پروژه‌های خردمقیاس «محله‌ی ما» بستری مناسب برای تمرین یک تغییر کلان و بنیادین در رویه‌های تصمیم‌گیری به شمار می‌رود و اهتمام مدیریت شهری بر اجرای این طرح و گسترش دامنه‌ی آن، نویدبخش جایگزینی و تثبیت تدریجی شیوه‌های تصمیم‌گیری مشارکتی و از پایین به بالا در شهر مشهد است.
بنیاد چهارطبقه افتخار دارد که ایده‌پرداز فرایندی است که در زمستان ۱۳۹۶ برای اجرای پویش خانه‌ی بهار در دو محله ارائه شد، و اکنون با همت معاونت فرهنگی شهرداری مشهد و پس از اعمال اصلاحات، به یک فرایند قانونی برای برخی تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌های محلی تبدیل شده و علاوه بر مشهد، در برخی شهرهای دیگر ایران نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
@CharTabaqeh

(۱۰۷۳) بارقه‌های امید ۸: توسعه‌ی یک ایده
@CharTabaqeh

🔺بارقه‌های امید ۹: کارخانه‌ی نوآوری

تغییر کاربری زمین‌ها و ساختمان‌های بلااستفاده (اراضی قهوه‌ای) به عملکردهای جدید و متناسب با اقتضائات روز، یکی از روش‌های متداول و موفق در بازآفرینی فضاهای شهری است. سال ۱۳۹۹ محوطه‌ی کارخانه‌ی سابق کوکاکولا پس از سال‌ها بلاتکلیفی، به یک عرصه‌ی عمومی و نیمه‌عمومی با عنوان کارخانه‌ی نوآوری تبدیل شد و به شهر بازگردانده شد.
هرچند ممکن است درباره‌ی گزینه‌های مختلفِ تغییر کاربری این کارخانه، نظرات متفاوتی وجود داشته باشد، اما اقدام مدیریت شهری در بازطراحی کارخانه‌‌ی کوکاکولا از آن جهت ارزشمند است که علاوه بر فراهم کردن یک عرصه‌‌ی عمومی برای حضور همگان از تبدیل احتمالی آن به یک فضای خصوصی نیز جلوگیری نمود.
@CharTabaqeh

(۱۰۷۲) بارقه‌های امید ۹: کارخانه‌ی نوآوری
@CharTabaqeh

🔺بارقه‌های امید ۱۰: پایان بی‌قانونی

طی بیش از یک دهه‌ی گذشته، مناطق مختلف شهر مشهد فاقد مجموعه‌ای یکپارچه از طرح‌های توسعه‌ی شهری بوده و روند توسعه در مناطق مختلف با استناد و تفسیر طرح‌های متفاوت و گاه غیرمرتبط صورت می‌گرفته است.
آغاز فرایند تأیید و تصویب طرح‌های تفصیلی هفت‌گانه‌ی مشهد در سال ۱۳۹۹ می‌تواند پایان‌بخش رویه‌های پیشین و ارائه‌ی تفسیرهای غیرعلمی و شبه‌قانونی باشد. تصویب و ابلاغ طرح‌های تفصیلی (فارغ از نقدهایی که ممکن است به محتوای هریک از طرح‌ها وارد باشد) پشتوانه‌ای قانونی و مستند برای تصمیم‌گیری‌های مدیریت شهری فراهم خواهد آورد و از استمرار مواجهه‌های موردی و سلیقه‌ای با مسائل شهر پیش‌گیری خواهد کرد.
@CharTabaqeh

(۱۰۷۱) بارقه‌های امید ۱۰: پایان بی‌قانونی
@CharTabaqeh

🔺آغاز ۱۴۰۰: بارقه‌های امید

سال ۱۳۹۹ برای شهر و شهرسازی مشهد، سالی پُرحادثه بود. هریک از اتفاقات و اقدامات شهرسارانه‌ای که طی این سال رخ داد، موافقان و مخالفانی داشت و بنیاد چهارطبقه نیز به‌عنوان یک سازمان غیردولتی و تخصصی در حوزه‌ی شهرسازی، نسبت به برخی از آن‌ها قضاوت مثبت و درباره‌ی برخی دیگر، برآوردی منفی داشت.
گرچه در این سال، زیرساخت‌های خودرومحوری با سرعت بسیار بیشتر از سالیان پیشین رشد کرد، اما بارقه‌های امید مهمی نیز برای شهر و شهرسازی مشهد پدید آمد.
تصویب طرح‌های تفصیلی شهر پس از بیش از یک دهه، توسعه‌ی فضاهای عمومی و نیمه‌عمومی در عرصه‌های بلااستفاده‌ی شهری، گذار از اشتباهات گذشته و به رسمیت شناختن تغییر در آن‌ها، توجه به حقوق عابران پیاده و توسعه‌ی زیرساخت‌های دوچرخه‌سواری از جمله اتفاقات و اقدامات امیدبخش سال ۱۳۹۹ بود.

در ده روز آینده، ده رویداد برجسته‌ی و امیدبخش شهر و شهرسازی مشهد از نگاه بنیاد چهارطبقه را مرور خواهیم کرد.
@CharTabaqeh

(۱۰۷۰) آغاز ۱۴۰۰: بارقه‌های امید
@CharTabaqeh

🔺سال ۱۳۹۹: فقدان بزرگ

جامعه‌ی شهرسازی ایران در سال ۱۳۹۹ یکی از بزرگ‌ترین و اثرگذارترین اساتید خود را از دست داد. اغراق نیست اگر همه‌ی شهرسازان ایرانی را شاگردان مستقیم یا غیرمستقیم دکتر سیدمحسن حبیبی بدانیم، که یا فرصت شاگردی ایشان (یا به‌قول مرحوم دکتر حبیبی «هم‌کلاسی» بودن) را داشته‌اند، یا به‌صورت غیرمستقیم از آثار مکتوب یا سخنرانی‌های ایشان بهره‌مند بوده‌اند.
تسلط کم‌نظیر مرحوم دکتر حبیبی بر وجوه مختلف زندگی شهری و تحلیل همه‌جانبه‌ی مسائل شهری، سبب شده تا جایگاه ایشان غیرقابل‌جایگزینی و فقدانش پُرناشدنی باشد، اما آموزه‌های ایشان می‌تواند همواره راهنمای شهرسازان، متخصصان و همه‌ی دغدغه‌مندان توسعه‌ی شهری باشد.
یادش گرامی...
@CharTabaqeh

(۱۰۶۹) سال ۱۳۹۹: فقدان بزرگ
@CharTabaqeh

🔺فصل چهارم مطالعات محیط‌زیستی بزرگراه جنوبی مشهد: ارزیابی اثرات محیط‌زیستی

بند ۹۹ منشور حقوق شهرنشینی مشهد: «شهرنشینان حق دارند از پژوهش‌های عمومی که با بودجه‌ی سازمان‌های عمومی تهیه و انجام می‌شود، اطلاع داشته باشند و به داده‌های آن نیز در چارچوب قانون دسترسی پیدا کنند.»
@CharTabaqeh

🔺فصل سوم مطالعات محیط‌زیستی بزرگراه جنوبی مشهد: بررسی وضعیت موجود

بند ۹۹ منشور حقوق شهرنشینی مشهد: «شهرنشینان حق دارند از پژوهش‌های عمومی که با بودجه‌ی سازمان‌های عمومی تهیه و انجام می‌شود، اطلاع داشته باشند و به داده‌های آن نیز در چارچوب قانون دسترسی پیدا کنند.»
@CharTabaqeh

🔺فصل دوم مطالعات محیط‌زیستی بزرگراه جنوبی مشهد: شناخت طرح و ویژگی‌های آن

بند ۹۹ منشور حقوق شهرنشینی مشهد: «شهرنشینان حق دارند از پژوهش‌های عمومی که با بودجه‌ی سازمان‌های عمومی تهیه و انجام می‌شود، اطلاع داشته باشند و به داده‌های آن نیز در چارچوب قانون دسترسی پیدا کنند.»
@CharTabaqeh

🔺فصل اول مطالعات محیط‌زیستی بزرگراه جنوبی مشهد: قوانین و مقررات مرتبط با پروژه

بند ۹۹ منشور حقوق شهرنشینی مشهد: «شهرنشینان حق دارند از پژوهش‌های عمومی که با بودجه‌ی سازمان‌های عمومی تهیه و انجام می‌شود، اطلاع داشته باشند و به داده‌های آن نیز در چارچوب قانون دسترسی پیدا کنند.»
@CharTabaqeh

🔺سرانجام بزرگراه

سال ۱۳۹۹ برای موافقان و مخالفان پروژه‌ی بزرگراه جنوبی مشهد سالی پرحادثه بود. احداث پروژه‌ی کوه‌پارک در محل بزرگراه، آغاز دیرهنگام مطالعات ارزیابی محیط‌زیستی، تأکید شورای شهر بر ضرورت توجه به نتایج مطالعات ارزیابی و واگذار کردن تصمیم‌گیری نهایی به کمیسیون ماده‌ی پنج و شورای عالی شهرسازی، روشن شدن نتیجه‌ی مطالعات و رد قطعی گزینه‌ی اجرا از جمله مهم‌ترین اتفاقاتی بودند که در چندین ماه اخیر درباره‌ی بزرگراه جنوبی رخ داد.
علی‌رغم تمامی این اتفاقات که به نظر می‌رسد مبانی نظری و علمی مخالفان بزرگراه را بیش از پیش تقویت کرده است، تصمیم‌گیری نهایی درباره‌ی سرنوشت بزرگراه در دو حوزه‌ی جنوب‌غربی و جنوب‌شرقی در اختیار کمیسیون ماده‌ی پنج است. علی‌رغم گذشت بیش از ۵۰ روز از جلسه‌ی تصویب طرح تفصیلی حوزه‌ی جنوب‌غربی و وجود الزام قانونی برای انتشار عمومی مصوبات کمیسیون ماده‌ی پنج، هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی از تصمیم نهایی این کمیسیون درباره‌ی بزرگراه جنوبی و اراضی اطراف آن انجام نشده است.

هرچند مطالبه‌ی سازمان‌های مردم‌نهاد حفظ اراضی ارتفاعات جنوبی به‌عنوان بستری عمومی و طبیعی است و این تغییر کاربری در پیشنهاد شورای شهر به کمیسیون ماده‌ی پنج نیز بروز یافته، اما وجود مالکان قدرتمند و طرح‌های آماده‌سازی در زمین‌های اطراف بزرگراه، نشانه‌ای از خطر بالقوه‌ی رشد ساخت‌وسازها در‌ ارتفاعات جنوبی است. در چنین شرایطی انتشار شفاف مصوبات کمیسیون ماده‌ی پنج و اطلاعات طرح‌های تفصیلی می‌تواند هم در بالا بردن سطح آگاهی عمومی نسبت به سرنوشت بزرگراه و هم در ارتقای شرایط نظارت عمومی بر اقدامات نهادهای مختلف مؤثر باشد.

توضیح: نقشه‌های مورد استفاده در تصویر از سایت شورای شهر (بخش شورایاوران) دریافت شده و در دسترس عموم است.
@CharTabaqeh

(۱۰۶۸) سرانجام بزرگراه
@CharTabaqeh

🔺شفافیت و نظارت

در روزها و هفته‌های اخیر بارها اطلاعاتی درباره‌ی انجام عملیات عمرانی در قسمت‌های مختلف ارتفاعات جنوبی منتشر شد. گرچه حساسیت عمومی نسبت به این پهنه‌ی طبیعی سبب شده نظارت عمومی و سپس نظارت نهادی بر ارتفاعات تقویب شود، اما به نظر می‌رسد راه‌حل واقعی، شفافیت و اطلاع‌رسانی عمومی از سوی همه‌ی نهادهای متولی است؛ به‌گونه‌ای که پیش از آغاز هرگونه عملیات عمرانی خرد یا کلان، اطلاع‌رسانی دقیق و شفاف درباره‌ی ماهیت و جزئیات آن صورت گیرد.
@CharTabaqeh

(۱۰۶۷) شفافیت و نظارت
@CharTabaqeh

🔺شهرسازی چندوجهی

مشاور ارزیابی محیط‌زیستی بزرگراه جنوبی در جلسه‌ی اخیر شورای شهر مشهد تصریح کرده که با در نظر‌ گرفتن پیشرفت فیزیکی ۴۰٪ بزرگراه جنوبی و نیز با فرض صحت همه‌ی مزایای ادعا شده در حوزه‌های حمل‌ونقل، شهرسازی، پدافند غیرعامل و حتی محیط‌زیست، گزینه‌ی اجرای بزرگراه رد شده است. بر اساس مطالعات مشاور، ادامه‌ی احداث بزرگراه سبب تحمیل ۱.۵ برابر خسارت‌های جبران‌ناپذیر بیشتر نسبت به خسارت‌های گذشته خواهد شد.
علی‌رغم این اظهارنظر صریح، عضو متخصص شورای شهر مشهد در حوزه‌ی شهرسازی، پس از شنیدن گزارش مشاور، با اشاره به چندوجهی بودن تصمیمات شهری، معتقد است که هنوز پاسخ مشخصی برای سؤالات چهارگانه‌ی (۱) در گذشته چه اتفاقی افتاده؟، (۲) مواجهه‌ی فعلی باید به چه شکلی باشد؟، (۳) ادامه‌ی پروژه چگونه خواهد بود؟، (۴) صرفه و صلاح شهر در مورد همین بخشی که اجرا شده، چیست؟، ارائه نشده است.

بنیاد چهارطبقه به‌عنوان یک سازمان غیردولتی تخصصی در حوزه‌ی شهرسازی به‌صورت عمومی اعلام می‌کند که بر اساس مطالعات انجمن ارزیابی محیط‌زیست ایران، به نظر می‌رسد نه‌تنها آن‌چه در گذشته رخ داده، اشتباه بوده، بلکه اصرار بر ادامه‌ی پروژه‌ی بزرگراه جنوبی سبب تحمیل خسارات جبران‌ناپذیر بیشتر به شهر مشهد می‌شود، ضمن آن‌که بسیاری از مزایای ادعا شده درباره‌ی بزرگراه جنوبی مورد سؤال جدی است و نه متون علمی-پژوهشی و نه تجربه‌های جهانی آن‌ها را تأیید نمی‌کند.
@CharTabaqeh