در مقالات و حتی محصولات تجاری، خیلی وقت‌ها می‌بینیم که اصطلاحات «سکرتوم»، «EV» و «اگزوزوم» به اشتباه به‌جای هم استفاده می‌شوند. بیایید به‌عنوان پژوهشگر این حوزه، یک‌بار برای همیشه این هرم زیستی را دقیق و علمی شفاف کنیم!
🧬 هرم زیستی ترشحات سلولی: از کل به جزء
وقتی سلول بنیادی (یا هر سلول دیگری) را کشت می‌دهید، خروجی آن فقط اگزوزوم نیست؛ بلکه مجموعه کاملی است به نام «سکرتوم» (Secretome).
سکرتوم شامل ۳ بخش مجزاست:
1) بخش محلول: مثل فاکتورهای رشد، سیتوکین‌ها و کموکین‌ها (آزادند و غشا ندارند).
2) ذرات غیروزیکولی: مثل کمپلکس‌های پروتئینRNA،
3) بخش وزیکولی (EVs): ذراتی که غشای لیپیدی دارند. اگزوزوم‌ها نیز همین‌جا قرار می‌گیرند!
💡 نکته طلایی طبق گایدلاین MISEV2023:
از نظر بیولوژی، اگزوزوم نوعی EV است که منشاء اندوزومی دارد. تا زمانی که در آزمایشگاه این منشاء اندوزومی را اثبات نکرده‌اید، حق ندارید از واژه «اگزوزوم» استفاده کنید! در این حالت، استفاده از عبارت «EVs» یا «small EVs» از نظر علمی دقیق‌تر و معتبرتر است.
📌 خلاصه و معادله طلایی که باید به خاطر بسپارید:
Exosomes ⊂ EVs ⊂ Secretome
یعنی هر اگزوزومی یک EV است، اما هر EV لزوماً اگزوزوم نیست. پس داروی مبتنی بر «سکرتوم» با محصول «اگزوزومی خالص» بسیار فرق دارد.
به‌عنوان یک محقق یا متخصص بالینی، قبل از بررسی غلظت یا پتانسیل درمانی محصول، اولین سوالی که باید بپرسید این است:
🧪 "دقیقاً کدام سطح از این هرم زیستی داخل فالکون یا ویال محصول من وجود دارد؟"
#پزشکی_بازساختی #اگزوزوم #سکرتوم #وزیکول_خارج_سلولی #سلول_درمانی #آموزش_سلولی
🆔 با كانال سل_هاب همراه باشید:
https://t.me/CellMedHub
🛜 لينك كانال:
https://t.me/CellMedHub