🔴 سیاست جدید اشپرینگر-نیچر در استفاده از هوش مصنوعی در نشر

اشپرینگر در راهنمای جدید خود برای استفاده از هوش مصنوعی در فرایندهای سردبیری و انتشار علمی، رویکردی مبتنی بر ریسک (Risk-based approach) را مطرح کرده است.
پیام اصلی ساده است:
مسئله دیگر صرفاً این نیست که «آیا از AI استفاده شده است؟»؛ بلکه مهم است که AI چگونه، تا چه اندازه و با چه تأثیری بر قضاوت علمی مورد استفاده قرار گرفته است.
بر این اساس، Springer Nature استفاده از AI را در سه سطح در نظر می‌گیرد:
🟢 Green | استفاده کم‌ریسک و کمکی
استفاده از AI برای مواردی مانند:
• بهبود و ویرایش زبان
• پیشنهاد ساختار یا قالب‌بندی
• ترجمه
• سازمان‌دهی یا شفاف‌سازی کامنت‌های داوری
• برخی امور فنی مانند پاک‌سازی و حذف داده‌های تکراری
در این سطح، AI نباید قضاوت علمی را تحت تأثیر قرار دهد و مسئولیت علمی همچنان کاملاً بر عهده انسان است.
🟠 Amber | استفاده تحلیلی یا تفسیری
در این سطح، AI ممکن است در استدلال یا تفسیر نقش داشته باشد؛ برای مثال:
• پیشنهاد روش‌های تحلیلی یا تجربی
• مقایسه نتایج با مطالعات پیشین
• شناسایی الگوها در تحلیل اکتشافی داده‌ها
• پیشنهاد آزمون‌های آماری یا مدل‌های تحلیلی
• توضیح خروجی مدل‌های آماری
این نوع استفاده مجاز است، اما تنها با نظارت انسانی، راستی‌آزمایی و شفافیت. مسئولیت قضاوت علمی باید همچنان به‌طور روشن بر عهده انسان باشد.
🔴 Red | استفاده جایگزین‌کننده یا غیرشفاف
استفاده از AI زمانی غیرمجاز تلقی می‌شود که جایگزین مسئولیت و تخصص انسانی شود یا محرمانگی و تمامیت علمی را به خطر بیندازد؛ از جمله:
❌ تولید فرضیه، تحلیل یا نتیجه‌گیری و ارائه آن به‌عنوان حاصل کار انسانی
❌ تولید داده، نتیجه یا منابع جعلی
❌ واگذاری استدلال اصلی پژوهش به AI بدون افشا
❌ واگذاری authorship یا مسئولیت علمی به AI
❌ واگذاری فرایند peer review به یک LLM
❌ استفاده‌ای که محرمانگی manuscript را نقض کند

🔍 یک نکته بسیار مهم برای Editors و Reviewers
اشپرینگر تأکید می‌کند که ابزارهای تشخیص متن تولیدشده توسط AI نمی‌توانند با قطعیت مشخص کنند که استفاده از AI ایمن یا مطابق سیاست بوده است.
👈🏽 همچنین نباید manuscriptهای منتشرنشده برای ارزیابی یا داوری در ابزارهای عمومی/open AI بارگذاری شوند؛ زیرا بسته به شرایط سرویس، امکان نقض محرمانگی یا استفاده از محتوای بارگذاری‌شده وجود دارد.
📌 از سوی دیگر، اعلام استفاده از AI به‌خودی‌خود نشانه تخلف یا نگرانی نیست.
هدف سیاست جدید، «مجازات استفاده از AI» نیست؛ بلکه ایجاد شفافیت، پاسخگویی و استفاده مسئولانه از این فناوری در پژوهش و نشر علمی است.
به بیان ساده:
هوش مصنوعی می‌تواند دستیار پژوهشگر، نویسنده، Editor یا Reviewer باشد؛ اما نباید جایگزین مسئولیت و قضاوت علمی انسان شود.
📚 منبع اصلی محتوا:
مشاهده راهنمای رسمی Springer Nature

🆔 با كانال سل_هاب همراه باشید:
https://t.me/CellMedHub

🛜 لينك كانال:
https://t.me/CellMedHub