‍ 🔘 برگزاری اجلاس سیکا در باکو؛ از ابتکارهای آسیای مرکزی تا تأکید بر نظم چندقطبی

⬅️ هفتمین اجلاس سران کنفرانس تعامل و اقدامات اعتمادسازی در آسیا (سیکا) روز ۱۵ اکتبر در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، برگزار شد. در پایان این نشست، «بیانیه باکو» به تصویب رسید و ریاست آذربایجان بر این سازمان تا سال ۲۰۲۸ تمدید شد. موضوع محوری ریاست آذربایجان، تقویت سیکا از طریق یکپارچگی منطقه‌ای، دیجیتالی‌سازی و توسعه پایدار در آسیا عنوان شد.

🔹 شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان، با اشاره به تحولات عمیق جهانی و ظهور تهدیدهای جدید، خواستار گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و حل مناقشات از مسیرهای مسالمت‌آمیز و دیپلماتیک شد. او با ابراز نگرانی از وضعیت خاورمیانه و شرایط انسانی در غزه، بر ضرورت بازگشت صلح تأکید کرد. میرضیایف پیشنهاد تدوین مفهومی جامع برای ایجاد زیرساخت اعتماد در آسیا، راه‌اندازی ابتکار آسیایی اعتماد فناوری و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی و ایجاد مشارکت منطقه‌ای برای تاب‌آوری اقلیمی را مطرح کرد. او همچنین از آمادگی ازبکستان برای میزبانی مجمع توسعه ظرفیت‌های انسانی سیکا در سال آینده خبر داد.

🔹 امامعلی رحمان، رئیس‌جمهور تاجیکستان، رقابت‌های ژئوپلیتیکی و افزایش درگیری‌های مسلحانه را از چالش‌های مهم جهان دانست و بر اهمیت صلح بلندمدت، اعتماد متقابل و حاکمیت قانون بین‌الملل تأکید کرد. رحمان با اشاره به ابتکار تاجیکستان برای اعلام سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۶ به‌عنوان «دهه بین‌المللی تقویت صلح به نفع نسل‌های آینده»، از برنامه برگزاری کنفرانسی بین‌المللی در دوشنبه در مه ۲۰۲۷ خبر داد. او همچنین پیشنهاد ایجاد یک مرکز منطقه‌ای هوش مصنوعی در دوشنبه، گسترش همکاری‌های حمل‌ونقلی و لجستیکی و تبدیل اجلاس جوانان سیکا به بستری دائمی را مطرح کرد. برگزاری کنفرانس آب سازمان ملل در دوشنبه در سال ۲۰۲۸ نیز از برنامه‌های مورد اشاره او بود.

🔹 سردار بردی‌محمداف، رئیس‌جمهور ترکمنستان، سیکا را بستری مهم برای صلح، امنیت و توسعه پایدار توصیف کرد. پیشنهاد تصویب یک کد بین‌المللی برای استفاده مسالمت‌آمیز از هوش مصنوعی در دیپلماسی، ایجاد «گفت‌وگوی اقلیمی عشق‌آباد» و گسترش مسیرهای حمل‌ونقل از طریق دریای خزر برای اتصال آسیای مرکزی و جنوبی به بازارهای اروپا، از محورهای سخنان او بود. بردی‌محمداف همچنین خواستار ایجاد گفت‌وگویی دائمی میان وزیران حمل‌ونقل کشورهای عضو و شبکه‌ای از سفیران جوان اعتماد شد.

🔹 سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، از آذربایجان بابت ریاست و سازمان‌دهی اجلاس قدردانی کرد و به اقدامات انجام‌شده برای توسعه ساختارهای سیکا، از جمله تقویت دبیرخانه و ایجاد شبکه‌های همکاری دانشگاهی، مالی و زنان اشاره کرد. او پیشنهاد تدوین سندی سیاسی درباره تنوع و چندقطبی‌گرایی در قرن بیست‌ویکم را مطرح کرد و با تحریم‌های یک‌جانبه و اقداماتی که به همکاری اقتصادی بین‌المللی آسیب می‌رسانند، مخالفت کرد. روسیه همچنین از تهیه طرحی برای همکاری در حوزه امنیت فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ خبر داد.

🔹 در پایان اجلاس، کشورهای شرکت‌کننده با تصویب بیانیه باکو، بر مقابله با تهدیدهای نظامی ـ سیاسی، اقتصادی و زیست‌محیطی، توسعه گفت‌وگوی تمدنی و استفاده گسترده‌تر از علم، آموزش و نوآوری برای تقویت امنیت و رفاه تأکید کردند. این بیانیه همچنین به فرصت‌ها و مخاطرات هوش مصنوعی، گسترش روابط اقتصادی میان کشورهای عضو، تقویت مسیرهای حمل‌ونقل، انرژی و ارتباطات دیجیتال و تضمین امنیت انرژی پرداخت.

آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی

@C5Amu